VACCINE ASTRAZENECA

Là chế phẩm vaccine có giá thành tương đối thấp cũng như dễ bảo quản nhất trong thời điểm hiện tại, AstraZeneca hiện đã được triển khai hàng loạt trong chương trình tiêm chủng tại nhiều quốc gia cũng như trở thành một trong hai loại vaccine chính được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) sử dụng cho sáng kiến Tiếp cận Toàn cầu Vaccine Covid-19 (COVAX). Do đó, trong bài viết hôm nay, Galileo Society xin được giới thiệu tới độc giả những thông tin cơ bản nhất về đặc tính cũng như tính hiệu quả của loại vaccine đang thịnh hành này.

Vaccine AstraZeneca, tên đầy đủ là vaccine Covid-19 Oxford/AstraZeneca (AZD1222) được nghiên cứu và sản xuất bởi một nhóm các chuyên gia từ Đại học Oxford và công ty dược phẩm đa quốc gia Anh-Thụy Điển AstraZeneca. Khác với các loại vaccine đang thịnh hành khác vốn yêu cầu quy trình bảo quản khá tốn kém và phức tạp, chế phẩm này có thể được lưu trữ và vận chuyển trong điều kiện nhiệt độ tủ lạnh thông thường từ 2-8 độ C trong thời gian lên tới sáu tháng [1]. Bên cạnh đó, do được sản xuất với mục tiêu phi lợi nhuận nên mặc dù không được công khai, mức giá cho loại vaccine này vẫn thấp hơn đáng kể so với nhiều chế phẩm vaccine phổ biến khác. Theo một bài đăng đã bị xóa trên Twitter của Bộ trưởng Ngân sách Bỉ, mức giá được phía EU chấp thuận cho từng liều vaccine AstraZeneca là 1.78 Euro, rẻ hơn 6 lần so với Pfizer/BioNTech và rẻ hơn 8 lần so với Moderna [2].

Về tính hiệu quả, vào ngày 25/03/2021, AstraZeneca công bố kết quả thử nghiệm cho thấy vaccine đạt hiệu quả 76% đối với các bệnh nhân có triệu chứng Covid-19 thông thường, 100% đối với các ca bệnh nguy kịch và 85% đối với các ca bệnh từ 65 tuổi trở lên[3] . Bên cạnh đó, nghiên cứu của Cơ quan Y tế Công cộng Anh (PHE) cũng cho thấy vaccine AstraZeneca hiệu quả 92% trong việc ngăn chặn nguy cơ nhập viện đối với các trường hợp nhiễm biến chủng Delta [4].

Đối với Việt Nam, đây chính là chế phẩm vaccine đầu tiên nước ta nhận được thông qua việc đàm phán với phía Anh. Theo kết quả đàm phán vào ngày 04/01/2021, nước ta đã đạt được hợp đồng với hãng dược phẩm AstraZeneca trong việc cung cấp 30 triệu liều vaccine theo lộ trình từ quý I đến quý IV năm nay [5]. Vào sáng ngày 24/02/2021, 117.600 liều vaccine Covid-19 đầu tiên do hãng AstraZeneca sản xuất đã hạ cánh tại Sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh [6].

Dù được các cơ quan y tế tại nhiều nước tin dùng do có tính hiệu quả tương đối cao cũng như giá thành rẻ và chi phí vận chuyển thấp, loại vaccine này cũng đã từng ghi nhận xuất hiện biến chứng sau khi sử dụng. Cụ thể hơn, sau khi xuất hiện các báo cáo về biến chứng đông máu sau khi tiêm, hơn 18 quốc gia, chủ yếu là các thành viên của Liên minh Châu Âu đã đưa ra tuyên bố tạm dừng việc tiêm chủng vaccine AstraZeneca [7]. Vào tháng 6/2021, Cơ quan Dược phẩm Châu Âu (EMA) cũng đã xác nhận hội chứng rò rỉ mao mạch (capillary leak syndrome) là một trong những tác dụng phụ mới của loại vaccine này [8]. Sau khi phía WHO và EMA đưa ra báo cáo đầy đủ về nguyên nhân gây biến chứng sau tiêm cũng như tái xác nhận tính an toàn, nhiều nước đã nối lại việc sử dụng vaccine AstraZeneca nhưng vẫn tiếp tục tiến hành theo dõi thêm và nâng cao quy định về độ tuổi được phép tiêm.

Tài liệu tham khảo: