QUỸ “TỔN THẤT VÀ THIỆT HẠI” (LOSS AND DAMAGE FUND)

Biến đổi khí hậu đã trở thành một thách thức ngày càng nghiêm trọng trên toàn thế giới. Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), năm 2023 sẽ là năm nóng nhất từng được ghi nhận trong lịch sử nhân loại.[1] Trước những diễn biến bất thường của biến đổi khí hậu trong những năm gần đây, Quỹ “Tổn thất và Thiệt hại” (Tiếng Anh: Loss and Damage Fund) đã được thành lập và chính thức đi vào hoạt động từ Hội nghị COP28, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc huy động tài chính trong cuộc chiến ứng phó với biến đổi khí hậu trên toàn cầu.[2] Trong bài viết dưới đây, hãy cùng Galileo Society tìm hiểu những thông tin thú vị về Quỹ “Tổn thất và Thiệt hại” nhé!

Quỹ “Tổn thất và Thiệt hại” là một gói tài chính toàn cầu nhằm hỗ trợ các quốc gia đang phát triển - nơi có lượng phát thải công nghiệp thấp nhưng dễ bị tổn thương hơn trước những tác động của biến đổi khí hậu. Quỹ được thành lập với mục đích kêu gọi các khoản đóng góp tài chính từ những nước có ngành công nghiệp phát triển mạnh, nhằm đối phó với những hậu quả nghiêm trọng do biến đổi khí hậu như mực nước biển dâng cao thường xuyên, hạn hán kéo dài, v.v.[3][4]

Trên thực tế, Quỹ đã được thành lập vào ngày 20/11/2022 tại Hội nghị các Bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP) lần thứ 27 diễn ra ở Sharm el-Sheikh (Ai Cập). Tuy nhiên phải đến ngày 30/11/2023, trong Hội nghị COP28 diễn ra tại Dubai (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất), Quỹ mới chính thức được thông qua, sau 11 tháng nỗ lực để đạt được sự đồng thuận.[5][6]

Quỹ “Tổn thất và Thiệt hại” sẽ được vận hành dưới sự giám sát của Ngân hàng Thế giới (WB) trong vòng bốn năm.[7] Quỹ sẽ được vận hành bởi một hội đồng bao gồm 26 thành viên, trong đó bao gồm 12 đại diện tới từ những nước phát triển và 14 đại diện khác đến từ các nước đang phát triển, các nước kém phát triển nhất và các quốc đảo nhỏ đang phát triển, cùng nhiều quốc gia khác.[8][9] Mọi đóng góp đều trên cơ sở tự nguyện, tuy nhiên những nước phát triển và cả các nền kinh tế mới nổi đã được đề nghị đóng góp vào Quỹ.[10][11] Những khoản đóng góp đầu tiên dự kiến sẽ được tài trợ cho các dự án thí điểm và kiểm tra cơ chế vận hành trong khoảng thời gian một năm rưỡi tới trước khi huy động thêm nhiều nguồn tài chính.[12] Về khả năng tiếp cận, tất cả các nước đang phát triển đều có thể trực tiếp yêu cầu từ Quỹ, với tỷ lệ phân bổ tối thiểu dành riêng cho các nước kém phát triển nhất và các quốc đảo nhỏ đang phát triển. Quỹ cũng sẽ tiến hành đánh giá định kỳ về các hoạt động nhằm đảm bảo tính hiệu quả của Quỹ.[13]

Quỹ “Tổn thất và Thiệt hại” đã đạt được kết quả bước đầu khi nhận được sự cam kết tài trợ từ nhiều quốc gia với tổng số tiền hơn 420 triệu USD [14]. Bên cạnh nước chủ nhà Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) với khoản cam kết đóng góp 100 triệu USD, Quỹ cũng nhận được cam kết từ các quốc gia khác, trong đó bao gồm 40 triệu USD từ Anh, 17 triệu USD từ Mỹ, 10 triệu USD từ Nhật Bản và 250 triệu USD từ Liên minh châu Âu (EU).[15] 

Cùng với những phản hồi tích cực, một số chuyên gia như Harjeet Singh, người đứng đầu bộ phận Chiến lược chính trị toàn cầu của Mạng lưới Hành động vì Khí hậu Quốc tế (CAN) đặt ra câu hỏi về tính bền vững của Quỹ khi mà quy mô, chu kỳ bổ sung ngân sách, điều kiện cũng như phương thức nhận hỗ trợ chưa được làm rõ.[16][17] Đồng thời, với số lượng cam kết ghi nhận tính tới hiện tại, Quỹ này sẽ cần có những hoạt động kêu gọi tài trợ mạnh mẽ hơn nữa nhằm đáp ứng mức ngân sách 2.000 tỷ USD - con số được Liên hợp quốc ước tính cần thiết nhằm triển khai các biện pháp giảm thiểu và thích ứng với biến đổi khí hậu ở những khu vực dễ bị tổn thương nhất.[18]

Mặc dù đối mặt với nhiều thách thức trong vận hành, bước tiến của Quỹ “Tổn thất và Thiệt hại” tại COP28 đã có đóng góp to lớn vào cuộc chiến chống biến đổi khí hậu của nhân loại, tạo cơ sở cho các cuộc đàm phán về khí hậu trong tương lai.[19] Trước mắt, Quỹ kêu gọi sự đóng góp tích cực hơn nữa và cam kết tài chính từ các chính phủ, doanh nghiệp tư nhân, v.v. trên toàn cầu.[20]

Thông qua bài viết trên, Galileo Society hy vọng đã đem đến cho các bạn những thông tin cơ bản về Quỹ “Tổn thất và Thiệt hại” (Loss and Damage Fund). Hãy theo dõi fanpage của chúng mình để cập nhật nhanh chóng những bài viết mới nhất từ câu lạc bộ nhé!

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Mohan, Vishwa, “WMO confirms 2023 to be warmest year on record, replacing the previous record-holder 2016 - Times of India”, The Times of India, ngày 30/11/2023. Truy cập ngày 5/12/2023.

https://timesofindia.indiatimes.com/home/environment/wmo-confirms-2023-to-be-warmest-year-on-record-replacing-the-previous-record-holder-2016/articleshow/105625699.cms?from=mdr.

[2][20] Jaynes, Cristen Hemingway, “COP28 agrees to establish loss and damage fund for vulnerable countries”, World Economic Forum, ngày 1/12/2023. Truy cập ngày 8/12/2023.

https://www.weforum.org/agenda/2023/12/cop28-loss-and-damage-fund-climate-change/.

[3] Nath, Dipanita, “Loss and damage fund approved at COP28 summit: All you need to know”, The Indian Express, ngày 30/11/2023. Truy cập ngày 5/12/2023.

https://indianexpress.com/article/explained/explained-climate/loss-and-damage-fund-approved-cop-28-9049082/.

[4][5] Abnett, Kate, “Explainer: COP27: What is 'Loss and Damage' funding, and who should pay?”, Reuters, ngày 6/11/2023. Truy cập ngày 5/12/2023.

https://www.reuters.com/business/cop/cop27-what-is-loss-damage-compensation-who-should-pay-2022-11-06/.

[6][7] Dickie, Gloria; Volcovici, Valerie, “World Bank poised to host climate loss and damage fund, despite concerns”, Reuters, ngày 4/11/2023. Truy cập ngày 5/12/2023.

https://www.reuters.com/sustainability/sustainable-finance-reporting/world-bank-poised-host-climate-loss-damage-fund-despite-concerns-2023-11-04/.

[8] Deshpande, Tanvi, “Explained: What’s Next For The Climate-Driven ‘Loss and Damage’ Fund?”, Indiaspend, ngày 29/11/2023. Truy cập ngày 7/12/2023.

https://www.indiaspend.com/explainers/explained-whats-next-for-the-climate-driven-loss-and-damage-fund-883211.

[9] Sirur, Simrin, “Loss and damage fund gets a “compromised” draft deal going into COP 28”, Mongabay-India, ngày 17/11/2023. Truy cập ngày 7/12/2023.

https://india.mongabay.com/2023/11/loss-and-damage-fund-gets-a-compromised-draft -deal-going-into-cop28/.

[10] Harvey, Fiona; Lakhani, Nina, “Agreement on loss and damage deal reached on first day of Cop28 talks”, The Guardian, ngày 30/11/2023. Truy cập ngày 5/12/2023.

https://www.theguardian.com/environment/2023/nov/30/agreement-on-loss-and-damage-deal-expected-on-first-day-of-cop28-talks.

[11] Kaldor, Giorgio, “COP28 has established the Loss and Damage Fund”, Materia Rinnovabile, ngày 1/12/2023. Truy cập ngày 7/12/2023.

https://www.renewablematter.eu/cop28-has-established-the-loss-and-damage-fund.

[12] Legendre, Benjamin; Thomet, Laurent, “Climate damage fund hailed, but 'needs billions rather than millions”, The Jakarta Post, ngày 1/12/2023. Truy cập ngày 5/12/2023.

https://www.thejakartapost.com/world/2023/12/01/climate-damage-fund-hailed-but-needs-billions-rather-than-millions.html.

[13] Illius, Shamsuddin, “COP28 summit approves 'loss and damage' fund to compensate vulnerable countries for climate impacts”, The Business Standard, ngày 30/11/2023. Truy cập ngày 7/12/2023.

https://www.tbsnews.net/bangladesh/environment/cop28-summit-approves-loss-and-damage-fund-compensate-vulnerable-countries.

[14] Võ Hoàng, “Bước ngoặt quan trọng”, Báo Nhân dân, ngày 8/12/2023. Truy cập ngày 8/12/2023.

https://nhandan.vn/buoc-ngoat-quan-trong-post786521.html.

[15][16] Abnett, Kate; Dahan, Maha El; Volcovici, Valerie, “COP28 kicks off with climate disaster fund victory”, Reuters, ngày 1/12/2023. Truy cập ngày 6/12/2023.

https://www.reuters.com/business/environment/cop28-summit-opens-with-hopes-early-deal-climate-damage-fund-2023-11-30/.

[17][18][19] Tiến Dũng, “Quỹ tổn thất và thiệt hại chính thức được khởi động: Bước tiến mạnh mẽ tại COP 28”, Báo Nhân Dân, ngày 2/12/2023. Truy cập ngày 6/12/2023.

https://nhandan.vn/quy-ton-that-va-thiet-hai-chinh-thuc-duoc-khoi-dong-buoc-tien-manh-me-tai-cop28-post785514.html.