Là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, Việt Nam luôn coi trọng và tham gia tích cực vào việc thực hiện Hiến chương Liên hợp quốc nhằm duy trì hòa bình và an ninh toàn cầu.[1] Trong đó, không thể không nhắc đến sự đóng góp vô cùng quan trọng của các nữ quân nhân, nữ sĩ quan Quân đội Nhân dân và Công an Nhân dân Việt Nam trong việc tham gia vào hoạt động giữ gìn hòa bình Liên hợp quốc. Các nữ quân nhân Việt Nam đã lan tỏa thông điệp về một đất nước yêu chuộng hòa bình tới cộng đồng quốc tế.[2] Để khép lại chuyên mục Ngoại giao - Chuyện chưa kể tháng 3, hãy cùng Galileo Society tìm hiểu về vai trò to lớn và những đóng góp của phụ nữ Việt Nam trong hoạt động gìn giữ hòa bình nhé! 
Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc (LHQ) là lực lượng của các nước thành viên LHQ được cử tham gia các hoạt động duy trì, gìn giữ hòa bình, an ninh ở quốc gia và khu vực đang xảy ra xung đột trên thế giới, được thực hiện theo nghị quyết của Hội đồng Bảo an và đặt dưới sự quản lý của LHQ.[3] Kể từ khi triển khai hoạt động giữ gìn hòa bình lần đầu tiên năm 1948, đến nay LHQ đã triển khai 71 Phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ trên khắp thế giới. Hiện Việt Nam đứng thứ 45 trên 120 nước cử cán bộ quân đội, cảnh sát đi công tác với số lượng nhân sự được điều động thường xuyên lên đến 274 người, trong đó có 36 nữ sĩ quan.[4]
Nghị quyết 1325 (2000) của Hội đồng Bảo an đã định hướng các chính sách, chương trình của LHQ về việc hỗ trợ phụ nữ trong các xã hội xung đột và hậu xung đột; thể hiện sự ghi nhận của LHQ đối với vai trò của phụ nữ trong các hoạt động vì hòa bình và an ninh, trong đó có hoạt động gìn giữ hòa bình.[5] Việt Nam với tư cách là một thành viên có trách nhiệm trong LHQ, đã tán thành chủ trương này và coi thúc đẩy bình đẳng giới là một trong những mục tiêu phát triển bền vững, đưa chủ trương này trở thành mục tiêu hành động quốc gia. Vì vậy, Việt Nam tự hào là quốc gia có 13% số nữ quân nhân trên tổng số quân nhân tham gia vào hoạt động gìn giữ hòa bình LHQ.[6] Sự tham gia ngày càng nhiều của các nữ sĩ quan trong Phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ là nỗ lực không ngừng của Việt Nam trong bối cảnh thúc đẩy bình đẳng giới, tăng cường trao quyền cho phụ nữ, đóng góp vào một tương lai bền vững, an ninh, an toàn trong khu vực và trên thế giới.[7] Trong hội nghị quốc tế về phụ nữ với hoạt động gìn giữ hòa bình LHQ tại Hà Nội, Phó Tổng thư ký LHQ Jean-Pierre Lacroix bày tỏ: “Nữ quân nhân gìn giữ hòa bình LHQ mang lại sự tin tưởng cao và họ là những hình mẫu đặc biệt với phụ nữ và trẻ em gái sở tại”.[8] Những nữ quân nhân gìn giữ hòa bình của Việt Nam chính là cầu nối mang hình ảnh đất nước, con người, văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế, làm đẹp thêm hình ảnh người lính mũ nồi xanh.
Theo số liệu thống kê từ Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam, kể từ khi tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình LHQ (từ năm 2014 đến 2023), Việt Nam đã cử 72 nữ quân nhân tham gia, trong đó theo hình thức đơn vị là 66 đồng chí và cá nhân là 6 đồng chí.[9] Trong đó, 100% nữ sĩ quan, cán bộ tình nguyện thực hiện trọng trách ở các phái bộ gìn giữ hòa bình. Nhiệm vụ được giao cho các nữ quân nhân rất đa dạng từ việc giám sát quân sự đến hỗ trợ người dân trong việc xây dựng trường học, trồng rau, dạy học cho trẻ em,...[10] Những việc làm ấy đã góp phần khuyến khích, tăng cường nhận thức của phụ nữ và trẻ em gái tại các khu vực có phái bộ gìn giữ hòa bình. 
Những câu chuyện về nữ chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam với tinh thần trách nhiệm cao trong công việc và tấm lòng nhân ái đã ghi dấu ấn sâu sắc với bạn bè quốc tế. Như hành trình trở thành nữ sĩ quan GGHB đầu tiên của Việt Nam, Trung tá Đỗ Thị Hằng Nga, hay câu chuyện về bốn nữ quân nhân người Việt tình nguyện kéo dài thời gian nhiệm kỳ thêm một năm đều là những nghĩa cử cao đẹp trong lòng người Việt Nam và trên thế giới.
Một điểm chung ở các nữ chiến sĩ của chúng ta là tinh thần trách nhiệm với Tổ quốc, với lẽ phải, đức tính chịu thương chịu khó đặc trưng của người phụ nữ Việt Nam, với mong muốn có thể đóng góp sức mình để thực hiện sứ mệnh lớn lao, các cô đã không ngần ngại và sẵn sàng tham gia vào công cuộc gìn giữ hòa bình cho Việt Nam và quốc tế. Với lý tưởng đó, Trung tá Hằng Nga chia sẻ cô đã ra sức học hỏi, trau dồi vốn ngoại ngữ, kiến thức chuyên môn và trở thành cán bộ công tác tại Trung tâm gìn giữ hòa bình Việt Nam vào tháng 01/2016.[11] Nhờ tinh thần ham học hỏi, chăm chỉ và đoàn kết của mình, cô đã nhận được sự tin tưởng của chỉ huy đơn vị nhằm bồi dưỡng, đào tạo cô trở thành “chiến sĩ mũ nồi xanh”.
Tinh thần cứng cỏi là thế, tuy nhiên nỗi nhớ gia đình, nhớ quê hương vẫn luôn hiện hữu trong thâm tâm các cô. Đứng trước cơ hội được trở về mái ấm khi kết thúc nhiệm kỳ, đã có những “bông hồng thép” Việt Nam vẫn sẵn sàng ở lại phái bộ thêm một năm, sát cánh cùng đồng đội tiếp tục tham gia hoàn thành nhiệm vụ quốc tế.[12]
Có thể nói, công việc của một quân nhân gìn giữ hòa bình là vô cùng khắc nghiệt và không thể tránh khỏi những khó khăn gian khổ, với khối lượng lớn công việc mỗi ngày có thể kéo dài lên đến mười mấy tiếng đồng hồ,[13] nhưng với niềm tự hào dân tộc cùng nhận thức được trọng trách của một người quân nhân, các nữ quân nhân Việt Nam vẫn đảm nhiệm và hoàn thành xuất sắc nhiều vị trí công tác khác nhau như quan sát viên quân sự, sĩ quan tham mưu tác chiến, sỹ quan tham mưu huấn luyện, bác sĩ, điều dưỡng. 
Cùng với hiệu suất công việc luôn được đảm bảo, các cô còn đạt được nhiều thành tích nổi bật được quốc tế công nhận. Chính nhờ những đóng góp của mình, kết thúc nhiệm kỳ công tác, Trung tá Hằng Nga đã được Phái bộ LHQ tại Nam Sudan trao tặng 2 Huy chương vì sự nghiệp hòa bình và ổn định của LHQ. Cô nằm trong tỉ lệ 1-2% cán bộ hàng năm được LHQ ghi nhận.[14] Hay như thiếu tá Nguyễn Thị Thu Huế - một trong bốn nữ quân nhân tình nguyện gia hạn thời gian công tác, trong nhiệm kỳ đầu tiên, cô đã nhận được đánh giá cao từ Phái bộ và gây ấn tượng mạnh với bạn bè quốc tế khi đạt giải nhất hạng mục cá nhân môn bắn súng.[15] Đồng hành cùng các nữ chiến sĩ mũ nồi xanh khác trong đơn vị, thiếu tá Huế đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. 
Những tấm gương về hình ảnh nữ quân nhân Việt Nam không màng gian khó, sẵn sàng hy sinh, vượt qua mọi khó khăn thử thách khổ luyện vất vả, thời gian dài sống trong điều kiện khắc nghiệt, nguy hiểm tại địa bàn nơi phái bộ đóng quân, tình nguyện xa quê hương, gia đình và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ gìn giữ Hòa bình LHQ, đã và sẽ luôn là những câu chuyện truyền cảm hứng, gây dựng lòng tin cho phụ nữ và trẻ em gái không chỉ ở Việt Nam mà cả ở nước sở tại, như lời của Phó Tổng thư ký LHQ Jean-Pierre Lacroix: “Nữ quân nhân Gìn giữ Hòa bình LHQ mang lại sự tin tưởng cao hơn và họ là những hình mẫu đặc biệt với phụ nữ và trẻ em gái sở tại.”[16]
Hình ảnh của nữ quân nhân Gìn giữ hòa bình chính là niềm tự hào, là cầu nối mang hình ảnh một đất nước Việt Nam yêu chuộng hòa bình, dân tộc, con người Việt Nam sẵn sàng hy sinh vì lẽ phải đến với bạn bè quốc tế, đồng thời làm đẹp thêm hình ảnh người lính mũ nồi xanh của LHQ. 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1][16] Hiền Hạnh, “Các nữ quân nhân Việt Nam tích cực tham gia gìn giữ hòa bình”, Thông tấn xã Việt Nam, ngày 5/12/2023. Truy cập ngày 20/03/2024.
https://baotintuc.vn/thoi-su/cac-nu-quan-nhan-viet-nam-tich-cuc-tham-gia-gin-giu-hoa-binh-20231205153717088.htm

[2] Báo Phụ nữ Việt Nam, “Nữ quân nhân tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình đã phát huy phẩm chất tốt đẹp của bộ đội Cụ Hồ”, ngày 25/08/2022. Truy cập ngày 20/03/2024.
https://vwu.vn/web/guest/tin-chi-tiet/-/chi-tiet/nu-quan-nhan-tham-gia-hoat-%C4%91ong-gin-giu-hoa-binh-%C4%91a-phat-huy-pham-chat-tot-%C4%91ep-cua-bo-%C4%91oi-cu-ho-49827-1.html

[3] Nghị quyết số 130/2020/QH14 của Quốc hội về Tham gia lực lượng giữ gìn hòa bình của Liên hợp quốc, ngày 13/11/2020. Truy cập ngày 23/03/2024.
https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Nghi-quyet-130-2020-QH14-tham-gia-luc-luong-gin-giu-hoa-binh-cua-Lien-hop-quoc-459068.aspx?anchor=dieu_3

[4] Vietnam Law & Legal Forum, “2023 a fruitful year of Vietnam in UN peacekeeping engagement”, ngày 23/12/2023. Truy cập ngày 23/03/2024.
https://vietnamlawmagazine.vn/2023-a-fruitful-year-of-vietnam-in-un-peacekeeping-engagement-71003.html

[5] Báo Tin tức, “Khuyến khích sự tham gia hiệu quả của nữ quân nhân trong hoạt động gìn giữ hòa bình”, ngày 03/10/2023. Truy cập ngày 29/03/2024.
https://baotintuc.vn/thoi-su/khuyen-khich-su-tham-gia-hieu-qua-cua-nu-quan-nhan-trong-hoat-dong-gin-giu-hoa-binh-20231003164001616.htm

[6] Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, “Nữ sĩ quan tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc: Cơ hội và thách thức”, ngày 01/06/2023. Truy cập ngày 27/03/2024.
https://hoilhpn.org.vn/web/guest/tin-chi-tiet/-/chi-tiet/nu-si-quan-tham-gia-gin-giu-hoa-binh-lien-hop-quoc-co-hoi-va-thach-thuc-56994-4412.html

[7] Huyền Thanh, “Chuyện những nữ sĩ quan Việt Nam tại Phi Châu”, Công an nhân dân, ngày 20/08/2023. Truy cập ngày 27/03/2024.
https://cand.com.vn/gin-giu-hoa-binh-lhq/chuyen-nhung-nu-si-quan-viet-nam-tai-phi-chau-i703971/

[8] Hà Thanh, Báo Tuổi trẻ, “Phó tổng thư ký Liên Hiệp Quốc: Nữ quân nhân gìn giữ hòa bình là hình mẫu đặc biệt”, ngày 26/11/2022. Truy cập ngày 27/03/2024.
https://tuoitre.vn/pho-tong-thu-ky-lien-hiep-quoc-nu-quan-nhan-gin-giu-hoa-binh-la-hinh-mau-dac-biet-20221126121731388.htm

[9][12] Hải Linh, “Bản lĩnh những “bông hồng thép” tham gia lực lượng Gìn giữ hòa bình”, Phụ nữ Việt Nam, ngày 29/05/2023. Truy cập ngày 23/03/2024.
https://phunuvietnam.vn/ban-linh-nhung-bong-hong-thep-tham-gia-luc-luong-gin-giu-hoa-binh-20230528181703219.htm

[10] Mỹ Mạnh, Tuấn Huy, “Phụ nữ với hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc”, Báo Quân đội Nhân dân, ngày 27/11/2022. Truy cập ngày 23/03/2024.
https://www.qdnd.vn/quoc-te/doi-ngoai-quoc-phong/phu-nu-voi-hoat-dong-gin-giu-hoa-binh-lien-hop-quoc-712231

[11][13] Phạm Diệp, “Chuyện về nữ sĩ quan đầu tiên của Việt Nam tham gia lực lượng giữ gìn hòa bình Liên Hợp Quốc”, Lao động Thủ đô, ngày 27/08/2020. Truy cập ngày 23/03/2024.
https://laodongthudo.vn/chuyen-ve-nu-si-quan-dau-tien-cua-viet-nam-tham-gia-luc-luong-giu-gin-hoa-binh-lien-hop-quoc-112170.html

[14] Nam Trung, “Nữ sĩ quan Việt Nam đầu tiên tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hiệp quốc”, Quân đội Nhân dân, ngày 7/10/2021. Truy cập ngày 23/03/2024.
https://www.qdnd.vn/quoc-phong-an-ninh/xay-dung-quan-doi/nu-si-quan-viet-nam-dau-tien-tham-gia-luc-luong-gin-giu-hoa-binh-lien-hiep-quoc-673347

[15] Hải Linh, “Nữ “chiến sĩ mũ nồi xanh” nén nỗi nhớ nhà, tình nguyện ở lại thêm 1 năm làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình”, Phụ nữ Việt Nam, ngày 28/09/2023. Truy cập ngày 23/03/2024.
https://phunuvietnam.vn/nu-chien-si-mu-noi-xanh-nen-noi-nho-nha-tinh-nguyen-o-lai-them-1-nam-lam-nhiem-vu-gin-giu-hoa-binh-20230928105913718.htm