NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO - ĐỘNG LỰC MỚI TRONG QUAN HỆ VIỆT NAM - ISRAEL

Sau 29 năm thiết lập quan hệ ngoại giao song phương (12/7/1993 - 12/7/2022), Việt Nam và Israel đã hình thành nên mối quan hệ hợp tác sôi nổi, sâu sắc và gặt hái được  nhiều thành tựu  to lớn. Hiện nay, Việt Nam không chỉ là đối tác thương mại lớn nhất của Israel tại Đông Nam Á, mà còn tiếp tục duy trì hợp tác song phương ở đa lĩnh vực, điển hình là nông nghiệp công nghệ cao. Để khép lại chuyên mục “Ngoại giao - Chuyện chưa kể” trong tháng 7, Galileo Society mời bạn đọc cùng tìm hiểu về “Ngoại giao nông nghiệp công nghệ cao”, một trong những động lực mới giúp thắt chặt hơn nữa tình cảm hữu nghị giữa Việt Nam và Israel nhé!

Trải qua gần ba thập kỷ, quan hệ Việt Nam - Israel đã có những bước phát triển vượt bậc, đánh dấu bằng sự hợp tác tích cực trên nhiều lĩnh vực, trong đó có thương mại, công nghệ cao phục vụ nông nghiệp và y tế, hợp tác phòng chống đại dịch COVID-19.[1] Về nông nghiệp công nghệ cao, Israel là đối tác phát triển hàng đầu của Việt Nam. Từ một quốc gia nhỏ có điều kiện địa lý không phù hợp với nông nghiệp, nhờ sự tiến bộ khoa học - công nghệ về nhà lưới, nhà kính và mô hình tưới tiết kiệm[2], Israel đã trở thành nhà xuất khẩu nông sản lớn của thế giới, là tấm gương cho các nước đang phát triển học tập. Trong khi đó, Việt Nam cũng là một quốc gia có điều kiện khí hậu khắc nghiệt, thường xuyên phải chống chọi với thiên tai, để tạo sức bật cho nông nghiệp, nước ta rất cần tới công nghệ cao để ứng dụng trong nông nghiệp. [3] Từ đây, lĩnh vực này trở thành một trong những động lực quan trọng để quan hệ song phương Việt Nam - Israel tiếp tục phát triển mạnh mẽ và sâu sắc hơn trong thời gian tới. 

Kể từ khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1993, các hoạt động hợp tác nông nghiệp công nghệ cao giữa Việt Nam và Israel đã chứng kiến nhiều những bước tiến đáng kể với việc ký kết hàng loạt các thỏa thuận song phương khác nhau. Vào năm 1997, hai nước đã đạt được thỏa thuận cho sự ra đời của Hiệp định hợp tác nông nghiệp, cho phép phía Israel hỗ trợ Việt Nam triển khai nhiều dự án, chuyển giao công nghệ trong chăn nuôi, trồng trọt và tưới tiêu.[4] Trao đổi nông nghiệp hai nước đã dần tăng lên qua từng năm. Ước tính đến năm 2019, Việt Nam xuất khẩu sang Israel các loại nông sản chủ lực, bao gồm cà phê, hạt tiêu, hạt điều, thủy hải sản với giá trị xuất khẩu đạt trên 670 triệu USD. Trong khi đó, Việt Nam nhập khẩu từ Israel chủ yếu các loại máy móc, công nghệ và các loại hạt giống với giá trị khoảng 215 triệu USD. [5] 

Về mặt đầu tư, thời gian vừa qua, Israel cũng đã viện trợ cho Việt Nam một số dự án về nhà lưới và nhà kính không hoàn lại theo mô hình mẫu đang được triển khai rộng rãi ở khu vực Tây Nguyên và miền Trung. Việt Nam cũng đã nhập một số giống của Israel, đặc biệt là các loại giống chịu được hạn, như bắp cải trắng, cải tím và bơ. Việc sử dụng máy móc công nghệ cao từ Israel có thể đem lại sản lượng cao hơn, chất lượng tốt hơn, cải tiến được đất và giá thành sản phẩm nông sản cũng cao hơn, tạo ra nhiều cơ hội khi ra thị trường.[6] 

Ngoài ra, về giáo dục và đào tạo trong lĩnh vực nông nghiệp, Israel cũng đã làm việc với chính phủ Việt Nam tổ chức chương trình thực tập cho sinh viên đang theo học ngành nông nghiệp. Việt Nam là đối tác lớn nhất của Israel khi có tới 700 sinh viên trao đổi hàng năm. Các dự án áp dụng công nghệ kỹ thuật cao vào mảng nông nghiệp do các sinh viên Việt Nam tốt nghiệp tại Israel thực hiện đều được đánh giá tích cực, mang lại năng suất cao, gấp từ 7-10 lần so với trước đây.[7]

Trước những tác động của biến đổi khí hậu, các tỉnh thành của Việt Nam có thể làm việc chặt chẽ với Israel nhằm tìm ra hướng đi mới trong nông nghiệp trên cơ sở ứng dụng công nghệ, nâng cao năng suất. Các doanh nghiệp công nghệ Israel có thể giới thiệu các sản phẩm kỹ thuật tiên tiến giúp nâng cao năng lực sản xuất của nền nông nghiệp Việt Nam, đồng thời nâng hàm lượng công nghệ cao, giúp tạo thêm giá trị gia tăng và tính cạnh tranh cho sản phẩm khi xuất khẩu ra thị trường quốc tế.[8] Trong quá trình hợp tác với các chuyên gia Israel, Việt Nam có thể tối ưu hóa năng lực sáng tạo của cả hai bên, đặc biệt là với các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam như hạt tiêu, hạt điều, và các nông sản khác.[9] 

Mặc dù hai nước xa cách về mặt địa lý, song với sự tương đồng về lịch sử, tin cậy và những nỗ lực vun đắp quan hệ ngoại giao trong gần 30 năm qua khiến Israel trở thành một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam tại khu vực Trung Đông. Đặc biệt, hợp tác cùng phát triển trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao đã và đang mở ra tiềm năng và làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị giữa hai nước, tạo  động lực mới thúc đẩy giao lưu thương mại, đầu tư, chuyển giao công nghệ.[10] Xa hơn nữa, thông qua các hoạt động chuyển giao công nghệ cao phát triển nông nghiệp cho các nước có hoàn cảnh tương tự, Israel đang nỗ lực để truyền tải những sáng tạo mới của mình, thu hút các quốc gia và dân tộc cùng đồng hành với họ, tạo dựng các quan hệ đối tác mới vì hòa bình và thịnh vượng chung.[11] Đây cũng chính là đòn bẩy đưa Việt Nam trở thành một trong những đối tác quan trọng nhất đối với chiến lược “Xoay trục về châu Á” của Israel.[12]

Hợp tác nông nghiệp công nghệ cao giữa Việt Nam - Israel đã trở thành một trong những lĩnh vực hợp tác then chốt, góp phần làm sâu sắc thêm mối quan hệ hợp tác giữa hai nước trong thời đại phát triển mới. Đây sẽ trở thành tiền đề để hai nước tiếp tục nâng cấp quan hệ hữu nghị dựa trên sự tương đồng về giá trị lịch sử, vốn được vun đắp bởi mối quan hệ tốt đẹp giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng đầu tiên của Israel David Ben Gurion. Việc học hỏi kinh nghiệm và áp dụng các kỹ thuật công nghệ cao vào nông nghiệp từ Israel sẽ là bước đi giúp nâng cao hiệu quả, nâng cao tiềm năng nông nghiệp Việt Nam. Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp Israel cũng có thể tiếp cận được nguồn tài nguyên đa dạng tại Việt Nam với nhiều khoảng trống đầu tư tiềm năng. Trong bối cảnh Việt Nam và Israel chuẩn bị hướng tới kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1993-2023), hai nước sẽ nỗ lực hơn nữa để đẩy mạnh đàm phán các hiệp định hợp tác quan trọng, tăng cường sự hỗ trợ của Israel đối với các doanh nghiệp, dự án khởi nghiệp sáng tạo của Việt Nam. 

Thông qua bài viết trên, Galileo Society hy vọng đã đem đến những thông tin khái quát nhất về quan hệ ngoại giao Việt Nam - Israel nói chung và hợp tác phát triển nông nghiệp công nghệ cao giữa hai nước nói riêng. Theo dõi fanpage Galileo Society để không bỏ lỡ bất kỳ thông tin bổ ích nào bạn nhé!

Danh mục tài liệu tham khảo:

[1] Vũ Hội, Quang Minh, Văn Ứng, “Quan hệ hợp tác Việt Nam - Israel tiếp tục đà

phát triển”, Báo Tin tức, ngày 03/09/2021. Truy cập ngày 25/07/2022.

https://baotintuc.vn/thoi-su/quan-he-hop-tac-viet-nam-israel-tiep-tuc-da-phat-trien-

20210903142208101.htm

[2],[5],[6] NMH, “Hợp tác nông nghiệp Việt Nam và Israel ngày càng phát triển”,

Cổng Thông tin Điện tử Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, ngày 04/12/2019.

Truy cập ngày 24/07/2022.

https://www.mard.gov.vn/Pages/hop-tac-nong-nghiep-viet-nam-va-israel-ngay-cang-

phat-trien.aspx

[3],[9] Hoàng Kiều, “Tiềm năng hợp tác Việt Nam-Israel rất lớn, đặc biệt lĩnh vực

công nghệ”, ngày 18/12/2021. Truy cập ngày 24/07/2022.

https://vov.vn/chinh-tri/tiem-nang-hop-tac-viet-nam-israel-rat-lon-dac-biet-linh-vuc-

cong-nghe-post912572.vov

[4] “Việt Nam học Israel làm nông nghiệp công nghệ cao”, Sở Nông nghiệp & PTNT

Thành phố Hà Nội. Truy cập ngày 25/07/2022.

https://sonnptnt.hanoi.gov.vn/cat210/3084/Viet-Nam-hoc-Israel-lam-nong-nghiep-

cong-nghe-cao

[7] “Israel and Việt Nam working together in agriculture”, Việt Nam News, ngày

27/12/2018. Truy cập ngày 24/07/2022.

https://vietnamnews.vn/economy/482840/israel-and-viet-nam-working-together-in-

agriculture.html

[8] “Tọa đàm quảng bá du lịch và xúc tiến thương mại Việt Nam tại Israel”,

Vietnamplus, ngày 16/06/2022. Truy cập ngày 24/07/2022.

https://www.vietnamplus.vn/toa-dam-quang-ba-du-lich-va-xuc-tien-thuong-mai-viet-

nam-tai-israel/798026.vnp

[10] Cao Trần Quốc Hải, “25 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam-Israel: Thành tựu và

cơ hội”, Báo Điện tử Chính phủ, ngày 01/08/2018. Truy cập ngày 24/07/2022.

https://baochinhphu.vn/print/25-nam-quan-he-ngoai-giao-viet-nam-israel-thanh-tuu-

va-co-hoi-102242543.htm

[11] Thúy Huyền, “Hợp tác Israel-Đông Nam Á: Khi nông nghiệp 'bắt tay' ngoại

giao”, Báo Thế giới & Việt Nam, ngày 28/06/2022. Truy cập ngày 28/07/2022.

https://baoquocte.vn/hop-tac-israel-dong-nam-a-khi-nong-nghiep-bat-tay-ngoai-giao-

188587.html

[12] Giosuè, Leo; “Vietnam: A bright star in Asia”, The Jerusalem Post, ngày

30/08/2020. Truy cập ngày 28/07/2022.

https://www.jpost.com/special-content/vietnam-a-bright-star-in-asia-640377