NỖ LỰC TỰ CHỦ CHIẾN LƯỢC CỦA HÀN QUỐC

Trong bối cảnh thế giới trải qua nhiều biến động phức tạp, các quốc gia có xu hướng tìm kiếm sự tự chủ nhằm giảm thiểu rủi ro. Trong đó, tự chủ chiến lược có thể được hiểu là khả năng tự đưa ra quyết định và thực thi chính sách của một quốc gia trong các lĩnh vực chiến lược, bất chấp các rào cản từ bên ngoài.[1][2] Dù là một đồng minh truyền thống của Mỹ, xu hướng tự chủ chiến lược cũng đang dần trở thành một ưu tiên trong chính sách của Hàn Quốc, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ - Trung diễn biến phức tạp, “mối đe dọa” an ninh từ Triều Tiên và các chính sách của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Trong chuyên mục Góc nhìn Galileo lần này, hãy cùng chúng mình tìm hiểu về quan điểm, động lực cũng như những nỗ lực của Hàn Quốc nhằm hướng tới tự chủ chiến lược nhé! 

1. Nhận thức của Hàn Quốc về tự chủ chiến lược 

Từ năm 1987, ý thức về tự chủ chiến lược của Hàn Quốc bắt đầu xuất hiện.[3][4] Với nhận thức đó, Hàn Quốc đã theo đuổi các chính sách như chính sách Segyehwa dưới đời tổng thống Kim Young-sam, chính sách Global Korea của tổng thống Lee Myung-bak, chính sách ngoại giao Trustpolitik của chính quyền Park Geun-hye, hay chính sách hướng Nam mới của tổng thống Moon Jae-in nhằm đa dạng hóa quan hệ ngoại giao, gia tăng ảnh hưởng trên trường quốc tế và nâng cao khả năng tự quyết.[5][6] 

Thuật ngữ “tự chủ chiến lược” chính thức được đề cập lần đầu tiên trong nhiệm kỳ của Tổng thống Lee Jae-myung, qua bài phát biểu nhậm chức của Thứ trưởng Ngoại giao Kim Ji-na vào ngày 11/6/2025.[7] Trong cuộc họp báo nhân dịp năm mới 2026 của Tổng thống Lee Jae-myung, ông nhấn mạnh “tự chủ chiến lược” là một định hướng quan trọng nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia, tránh bị “mắc kẹt” trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc và những biến động trên trường quốc tế. Tuy vậy, liên minh an ninh lâu dài với Mỹ vẫn được xem là trụ cột của cấu trúc an ninh trên bán đảo Triều Tiên. Vì vậy, “tự chủ chiến lược” của Hàn Quốc hiện nay không hàm ý tách rời khỏi liên minh này, mà hướng tới việc mở rộng không gian chính sách và khả năng tự quyết của Hàn Quốc trong khuôn khổ liên minh.[8][9]

2. Động lực của Hàn Quốc trong thực hiện tự chủ chiến lược 

Thứ nhất, trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ-Trung leo thang căng thẳng, Hàn Quốc đang đứng trước áp lực “chọn phe” vô cùng rủi ro. Đứng dưới ô bảo trợ an ninh của Mỹ đồng nghĩa với việc Hàn Quốc phải đối mặt với áp lực tham gia vào các chiến lược của Mỹ, có thể gây ra căng thẳng trong quan hệ với các nước láng giềng như Trung Quốc và Triều Tiên.[10] Ngược lại, Hàn Quốc và Trung Quốc lại phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế, trong đó Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Hàn Quốc trong suốt hơn hai thập kỷ qua.[11][12] Trong bối cảnh đó, cạnh tranh Mỹ - Trung không chỉ tạo ra sức ép đối với Hàn Quốc mà còn đặt ra yêu cầu phải mở rộng không gian chính sách. 

Thứ hai, chính sách của chính quyền Tổng thống Trump hiện nay hướng đến việc giảm cam kết về an ninh và yêu cầu các đồng minh truyền thống “chia sẻ gánh nặng” quân sự, khiến liên minh an ninh với Mỹ không còn là một điểm tựa vững chắc cho Hàn Quốc. Nguy cơ Mỹ giảm quân số đồn trú, điều chỉnh vai trò của lực lượng quân sự trên bán đảo Triều Tiên cùng với sự khó đoán định trong chính sách của Mỹ đã làm suy giảm mức độ tin cậy của liên minh và gia tăng lo ngại an ninh của Hàn Quốc trước mối đe dọa thường trực từ Triều Tiên.[13] 

Sau cùng, với nền tảng là một nền kinh tế phát triển, năng lực công nghệ cao và ngành công nghiệp quốc phòng ngày càng mạnh, Hàn Quốc có điều kiện để gia tăng mức độ tự chủ trong các lĩnh vực then chốt như quốc phòng, công nghệ và chuỗi cung ứng.[14] Hàn Quốc hiện là nền kinh tế đứng thứ 14 trên thế giới, sở hữu sức mạnh quân sự đứng thứ 5 toàn cầu, và là một trong những quốc gia hàng đầu về công nghệ chip bán dẫn. [15][16] Trong bối cảnh đó, chính quyền của Tổng thống Lee Jae-myung cũng nhấn mạnh cách tiếp cận đối ngoại thực dụng và cân bằng hơn, vừa duy trì liên minh an ninh với Mỹ vừa ổn định quan hệ với các đối tác khu vực nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia và tăng cường sự tự chủ.[17] 

Như vậy, sau hàng thập kỷ phụ thuộc vào chiếc ô hạt nhân Mỹ, bối cảnh thế giới, tiềm lực quốc gia cùng những biến động trong liên minh Mỹ - Hàn đã thúc đẩy Hàn Quốc thay đổi chiến lược đối ngoại theo hướng tự chủ chiến lược mạnh mẽ hơn.

3. Nỗ lực của Hàn Quốc trong thực hiện tự chủ chiến lược 

Trong lĩnh vực an ninh - quốc phòng, Hàn Quốc trong thời gian qua đã có nhiều nỗ lực nhằm tăng cường sức mạnh quân sự, hướng tới giảm phụ thuộc vào Mỹ. Thông qua Tuyên bố Washington năm 2023, Hàn Quốc đã tăng cường vai trò của mình trong việc hoạch định các hoạt động hạt nhân của Mỹ tại bán đảo thông qua Nhóm Tham vấn Hạt nhân.[18] Năm 2024, Hàn Quốc đã tăng ngân sách quốc phòng lên 2.443 tỷ USD, cao hơn 200 tỷ USD so với năm trước đó.[19] Hàn Quốc đã chuyển mình từ một quốc gia nhập khẩu vũ khí thành một cường quốc công nghệ quân sự nội địa, trở thành nước nằm trong top 10 quốc gia xuất khẩu vũ khí lớn nhất thế giới trong giai đoạn 2020-2024.[20] Hàn Quốc cũng đang dần giữ thế chủ động hơn trong hệ thống chỉ huy và hoạch định tác chiến liên minh Mỹ - Hàn thông qua việc thúc đẩy quá trình tiếp nhận quyền chỉ huy quân đội trong thời chiến từ Mỹ và thành lập Bộ Chỉ huy Chiến lược vào năm 2024 để tích hợp các năng lực công nghệ cao.[21] 

Trong lĩnh vực kinh tế - công nghệ, Chính phủ Hàn Quốc đang tập trung nhân lực và ngân sách vào các lĩnh vực chiến lược như bán dẫn, pin xe điện và trí tuệ nhân tạo, từ đó từng bước giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nguồn từ Mỹ hay Nhật Bản. Đặc biệt, các chính sách hỗ trợ của Chính phủ Hàn Quốc như Đạo luật K-Chips với những ưu đãi thuế lớn cho các tập đoàn như Samsung hay SK Hynix đã giúp Hàn Quốc duy trì vị thế dẫn đầu thế giới trong ngành chip. Việc xác lập được vị thế quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu đã tạo ra sức mạnh mặc cả lớn, giúp Hàn Quốc giữ được sự linh hoạt và không bị ép buộc phải chọn phe hoàn toàn trong cuộc cạnh tranh công nghệ giữa các cường quốc.[22] 

Trong lĩnh vực ngoại giao, Hàn Quốc tăng cường khả năng tự chủ thông qua việc đa dạng hóa mạng lưới đối tác trong các lĩnh vực then chốt. Đối với lĩnh vực quốc phòng, Hàn Quốc hợp tác với các quốc gia Trung Đông như UAE hay Ả-rập Xê-út thông qua việc chuyển giao công nghệ và sản xuất tại chỗ các hệ thống phòng không hiện đại.[23] Hàn Quốc đang đa dạng hóa đối tác thông qua chính sách Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và nâng cấp các thỏa thuận thương mại với khối ASEAN, Ấn Độ, chuyển đổi thực chất mối quan hệ với khu vực Trung Đông nhằm giảm bớt sự phụ thuộc quá mức vào thị trường Trung Quốc, thiết lập được những chuỗi cung ứng bền vững và an toàn hơn, mở rộng không gian phát triển và giảm thiểu rủi ro từ các biến động kinh tế toàn cầu.[24] 

Trong những năm gần đây, Hàn Quốc ngày càng chủ động tham gia và đóng góp vào các cơ chế quản trị toàn cầu. Điển hình, Hàn Quốc thường xuyên được mời tham dự các hội nghị thượng đỉnh của G7 với tư cách đối tác mở rộng, qua đó tham gia thảo luận các vấn đề như an ninh chuỗi cung ứng, công nghệ cao và ổn định kinh tế toàn cầu.[25] Hàn Quốc cũng xem xét việc gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) nhằm mở rộng mạng lưới thương mại tiêu chuẩn cao, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và củng cố liên kết kinh tế khu vực trong bối cảnh cạnh tranh kinh tế toàn cầu gia tăng.[26] Những bước đi này phản ánh nỗ lực của Hàn Quốc trong việc tăng cường vai trò tại các cơ chế đa phương, đóng góp vào chiến lược tăng cường ảnh hưởng của Hàn Quốc trong khu vực và trên toàn cầu.[27]. 

Tuy nhiên, những nỗ lực tự chủ của Hàn Quốc vẫn bị hạn chế bởi môi trường an ninh phức tạp tại Đông Bắc Á và mối đe dọa thường trực từ Triều Tiên.[28] Năng lực kinh tế và quân sự của Hàn Quốc vẫn còn thấp hơn các nước lớn trong khu vực như Trung Quốc, Nga và Nhật Bản, khiến khả năng tự định hình cục diện an ninh khu vực của nước này còn hạn chế. Bên cạnh đó, vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên vẫn phụ thuộc đáng kể vào vai trò của các nước lớn, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc.[29] 

Hàn Quốc được dự báo sẽ tiếp tục thúc đẩy tự chủ chiến lược thông qua việc vừa cân bằng quan hệ với các nước lớn, vừa nâng cao năng lực quốc phòng; đồng thời đẩy mạnh đa dạng hóa chuỗi cung ứng, xác lập vị thế trong các lĩnh vực công nghệ then chốt, cũng như theo đuổi định hướng cường quốc tầm trung với trọng tâm là thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và ngoại giao kinh tế nhằm nâng cao vai trò và ảnh hưởng quốc tế. Nhóm tác giả cho rằng lĩnh vực an ninh - quốc phòng sẽ là lĩnh vực được ưu tiên hàng đầu và việc đạt được năng lực quốc phòng tự chủ là nền tảng tối thiểu để bảo đảm chủ quyền, ổn định và lợi ích quốc gia lâu dài. Tuy nhiên, các ràng buộc an ninh và địa chính trị vẫn giới hạn mức độ tự chủ, khiến Hàn Quốc phải tiếp tục duy trì chính sách đối ngoại cân bằng. 

TÀI LIỆU THAM KHẢO: 

[1] George Hay, “Trump’s new Iran attack opens up big global risks”, Reuters, ngày 28/02/2026. Truy cập ngày 01/3/2026. 

https://www.reuters.com/commentary/breakingviews/trumps-new-iran-attack-opens-up-big global-risks-2026-02-28/ 

[2] Namrata Goswami, “China's Hard Power and India's Options”, Strategic Analysis, Taylor & Francis Online, ngày 13/04/2010. Truy cập ngày 15/3/2026. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09700161003802802 

[3] Hanns Günther Hilpert et al., “The Geopolitics of the Middle East and North Africa”, SWP Research Paper, Berlin, 2019. Truy cập ngày 15/3/2026. 

https://www.swp-berlin.org/publications/products/research_papers/2019RP04_lpt_orz_prt_ web.pdf 

[4] Presidential Archives, “Speech by President Lee Jae-myung on National Day”, Korea Presidential Archives, 2024. Truy cập ngày 15/3/2026. 

https://www.pa.go.kr/research/contents/speech/index.jsp?spMode=view&catid=c_pa02062 &artid=1307684 

[5][7][29] Scott A. Snyder, “South Korea at the Crossroads”, Columbia University Press (DOI: 10.7312/snyd18548), 2018. Truy cập ngày 15/3/2026. 

https://doi.org/10.7312/snyd18548 

[6] Ministry of Foreign Affairs, “Korea’s New Foreign Policy Vision”, MOFA News, 2025. Truy cập ngày 15/3/2026. https://news.mofa.go.kr/enewspaper/mainview.php?mvid=1654

[8] Son Seonhee, “Jina Kim stresses sustainable approaches in diplomatic fields”, Asia Business Daily, ngày 11/06/2025. Truy cập ngày 15/3/2026. 

https://www.asiae.co.kr/en/article/2025061117313197612 

[9] Lee Jung-hoon, “South Korea's new Lee Jae-myung administration's future foreign policy direction”, Sasakawa Peace Foundation (SPF), 2025. Truy cập ngày 15/3/2026. https://www.spf.org/iina/en/articles/lee_06.html 

[10] “South Korea President Lee centres foreign policy on strategic autonomy in shaky world”, Asia News Network, ngày 15/12/2025. Truy cập ngày 15/3/2026.

https://asianews.network/south-korea-president-lee-centres-foreign-policy-on-strategic-auto nomy-in-shaky-world/ 

[11] Pham Thi Yen. 2023. “SOUTH KOREA AND THE INDO-PACIFIC STRATEGY: FROM STRATEGIC AMBIGUITY TO STRATEGIC AUTONOMY”. Journal of Liberty and International Affairs 9 (3):471-87. https://doi.org/10.47305/JLIA2393577t.

[12] “Can China and South Korea reset complex ties after Xi-Lee summit?”, Al Jazeera, ngày 06/01/2026. Truy cập ngày 15/3/2026. 

https://www.aljazeera.com/news/2026/1/6/can-china-and-south-korea-reset-complex-ties-aft er-xi-lee-summit 

[13] “China-South Korea relations entering a new era of cooperation”, Global Times, ngày 20/12/2025. Truy cập ngày 15/3/2026. 

https://www.globaltimes.cn/page/202512/1350068.shtml 

[14] “North Korea: Pentagon to reduce role of deterrence”, The Guardian, ngày 24/01/2026. Truy cập ngày 15/3/2026. 

https://www.theguardian.com/world/2026/jan/24/north-korea-pentagon-to-reduce-role-deter rence 

[15] Jeon Min-kyu, “South Korea’s Strategic Position in the Indo-Pacific”, SciencesPo Observatory on the Indo-Pacific, 2025. Truy cập ngày 15/3/2026. https://www.sciencespo.fr/observatory-indo-pacific/files/essays/FinalEssay_JEON.pdf

[16] Global Firepower, “2026 Military Strength Ranking”, GFP Countries Listing. Truy cập ngày 15/3/2026. https://www.globalfirepower.com/countries-listing.php

[17] Worldometers, “GDP by Country – Nominal (2025 Statistics)”, Worldometers/IMF. Truy cập ngày 15/3/2026. https://www.worldometers.info/gdp/gdp-by-country/

[18] Ji Da-gyum. “Security cooperation and regional stability in East Asia”, Daum Korea, ngày 21/01/2026. Truy cập ngày 15/3/2026. https://v.daum.net/v/20260121152628919

[19] Hồng Nhung. “Mỹ cam kết cung cấp thông tin sâu hơn cho Hàn Quốc về kế hoạch hạt nhân”, VOV, 2024. Truy cập ngày 15/3/2026. 

https://vov.vn/the-gioi/my-cam-ket-cung-cap-thong-tin-sau-hon-cho-han-quoc-ve-ke-hoach hat-nhan-post1016655.vov

[20] “Chi tiêu quốc phòng toàn cầu tăng lên mức kỷ lục”, Báo Quân đội Nhân dân, ngày 05/03/2026. Truy cập ngày 15/3/2026. 

https://www.qdnd.vn/quoc-te/tin-tuc/chi-tieu-quoc-phong-toan-cau-tang-len-muc-ky-luc-81 1220 

[21] Nika Pasko, “South Korea on track to become a defence powerhouse”, The Interpreter, 2025. Truy cập ngày 15/3/2026. 

https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/south-korea-track-become-defence-powerhous e 

[22] Kang Gahui, “South Korea's Global Pivotal State Policy”, Korea.net, 2025. Truy cập ngày 15/3/2026. https://www.korea.net/NewsFocus/policies/view?articleId=282356

[23] Sejin Kim, “From Fast Follower to Innovation Leader: Restructuring South Korea’s Technology Regulation”, Information Technology & Innovation Foundation, ngày 03/03/2025. Truy cập ngày 15/3/2026. https://itif.org/publications/2025/03/03/from-fast-follower-to-innovation-leader-restructurin g-south-koreas-technology-regulation/ 

[24] Ju Hyung Kim, “South Korea and the Middle East’s Defense Localization Drive”, Fikra Forum, 2025. Truy cập ngày 15/3/2026. 

https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/south-korea-and-middle-easts-defense-l ocalization-drive-new-strategic-fit 

[25] Seungjoo Lee, “High technology and economic statecraft: The emergence of technoeconomic statecraft in South Korea”, Business and Politics, 2025. Truy cập ngày 15/3/2026. 

https://resolve.cambridge.org/core/journals/business-and-politics/article/high-technology-an d-economic-statecraft-the-emergence-of-technoeconomic-statecraft-in-south-korea/9CD4E7 168C5451208D018061CE56A960 

[26] Sarah Kim. “President Lee stresses energy supply chains, AI integration at G7”, Korea JoongAng Daily, ngày 18/06/2025. Truy cập ngày 15/3/2026. https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-06-18/national/diplomacy/President-Lee-st resses-energy-supply-chains-AI-integration-in-multilateral-diplomatic-debut-at-G7/2332908

[27] Yi Whan-woo. “Tariff war pushes Korea to revive bid to join CPTPP trade bloc”, The Korea Times, ngày 04/09/2025. Truy cập ngày 15/3/2026. 

https://www.koreatimes.co.kr/economy/20250904/tariff-war-pushes-korea-to-revive-bid-to-j oin-japan-led-cptpp-trade-bloc 

[28] Edward Howell. “South Korea-US commitments: How sustainable is the alliance?”, Chatham House, ngày 03/12/2025. Truy cập ngày 15/3/2026. 

https://www.chathamhouse.org/sites/default/files/2025-12/2025-12-03-south-korea-us-com mitments-howell.pdf