[Từ điển Galileo I 11_8_2021]

Trong quan hệ chính trị quốc tế, nhóm các quốc gia “G8” từng là một cái tên quen thuộc vào những thập niên trước. Tuy nhiên, diễn đàn G8 hoạt động ra sao và có điểm gì khác biệt với G7? Hãy cùng Galileo trả lời câu hỏi đó trong chuyên mục “Từ điển Galileo” hôm nay nhé.

G8 (Group of Eight) là cụm từ dùng để nhắc đến nhóm 8 quốc gia công nghiệp hàng đầu của thế giới, bao gồm Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản, Anh, Mỹ, Canada và Nga.[1]

Từ năm 1973, trước tác động nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng kinh tế lớn nhất kể từ Đại khủng hoảng thập niên 1930, bộ trưởng tài chính các cường quốc Mỹ, Anh, Pháp và Tây Đức đã nhóm họp nhằm giải quyết những vấn đề kinh tế cấp bách lúc bấy giờ. Đến năm 1976, Nhật Bản, Ý và Canada lần lượt tham gia, thành lập nên diễn đàn G7.[2]

Kể từ Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 24 tại Birmingham, Nga chính thức trở thành thành viên của diễn đàn này, đánh dấu sự hình thành G8.[3] Tuy vậy, tháng 3/2014, lãnh đạo của 7 quốc gia còn lại đã quyết định đình chỉ tư cách thành viên vô thời hạn đối với Nga nhằm phản ứng với việc nước này sáp nhập bán đảo Crimea.[4]

G8 không phải là một tổ chức xuyên quốc gia, do vậy không có ban thư ký và các thành viên tổ chức này không ký kết hiệp ước chính thức cũng như không có quyền hạn hay nghĩa vụ đặc biệt nào.[5] Ghế chủ tịch được các nước thành viên luân phiên nắm giữ thường niên. Theo đó, chủ tịch G8 có nghĩa vụ bảo đảm an ninh cho các đại diện tham dự, tổ chức các hội nghị cấp bộ trưởng, từ đó dẫn đến hội nghị cấp cao chung của các nguyên thủ trong 3 ngày vào giữa năm.[6]

Điểm nhấn của G8 là hội nghị cấp cao về kinh tế và chính trị được tổ chức hàng năm với sự tham gia của người đứng đầu các quốc gia G8, các quan chức quốc tế, đồng thời cũng có nhiều hội nghị bên lề về chính sách của nhóm.[7]

Một số vấn đề lớn như quan hệ kinh tế quốc tế, an ninh năng lượng và chống khủng bố đã trở thành đề tài xuyên suốt tại các cuộc hội nghị thượng đỉnh thường niên. Tuy nhiên, trong vòng một vài thập kỷ trở lại đây, chương trình nghị sự đã dần được mở rộng và bao trùm đến nhiều khía cạnh khác của đời sống kinh tế - chính trị toàn cầu, bao gồm cả những vấn đề an ninh phi truyền thống như vấn đề việc làm, môi trường và nhân quyền.[8]

Tại Hội nghị thượng đỉnh năm 2005, diễn đàn G8 lần đầu tiên được mở rộng với sự tham gia của nhóm 5 thị trường mới nổi gồm Trung Quốc, Mexico, Ấn Độ, Brazil và Nam Phi.[9] Tuy nhiên, cơ chế “G8+5” này chỉ có thể tồn tại trong thời gian ngắn ngủi và sớm bị thế chỗ bởi một diễn đàn mới mang tên “G20”.


Tài liệu tham khảo:

[1], [3], [7], [9] “Các nước G8”, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, 10/5/2018, truy cập 7/8/2021, https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/.../cac-nuoc-g8-143

[2] “What is the G8?”, GOV.UK, 1/1/2013, truy cập 7/8/2021, https://www.gov.uk/government/news/what-is-the-g8

[4], [8] “What are the G7 and G8?”, University of Toronto, 2/2/2016, truy cập 7/8/2021, http://www.g8.utoronto.ca/what_is_g8.html

[5] Ng.Thanh, “Lịch sử G8”, Tuổi Trẻ, 7/6/2007, truy cập 7/8/2021, https://tuoitre.vn/lich-su-g8-204632.htm

[6] Đức Dũng, “Nhóm G7, G8 gồm những nước nào, quan trọng ra sao mà Mỹ muốn Nga quay lại?”, Infonet, 22/8/2019, truy cập 7/8/2021, https://infonet.vietnamnet.vn/.../nhom-g7-g8-gom-nhung...