NHÓM G7

Khép lại những câu chuyện xung quanh COVID-19, trong tháng 8 này, chuyên mục “Từ điển Galileo” sẽ đem đến cho độc giả những kiến thức lý thú về một chủ đề luôn nhận được sự quan tâm sâu sắc trên chính trường thế giới – những diễn đàn do các quốc gia hàng đầu thế giới thiết lập. Hôm nay, hãy cùng Galileo Society khởi động với một diễn đàn vô cùng quen thuộc – Nhóm 7 quốc gia có nền kinh tế phát triển lớn nhất thế giới, hay còn gọi là Group of Seven (G7).

Do nhiều nguyên nhân, đặc biệt là cuộc khủng hoảng năng lượng năm 1973 đã đẩy nền kinh tế tư bản chủ nghĩa vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng. Đến năm 1975, 6 cường quốc Mỹ, Pháp, Ý, Nhật Bản, Anh và Cộng hòa Liên bang Đức (Tây Đức) đã cùng nhau thành lập diễn đàn G6 nhằm phối hợp giải quyết các mối quan tâm kinh tế cấp bách, bao gồm lạm phát và suy thoái do lệnh cấm vận dầu mỏ của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu lửa (OPEC) [1].

Hội nghị cấp cao đầu tiên của nhóm G6 được tổ chức tại Rambonillar (Pháp) vào tháng 11/1975. Sau đó, vào tháng 6/1976, cuộc họp thứ hai được tiến hành tại Dorado, Puerto Rico, Mỹ. Ngoài 6 nước trên còn có thêm Canada. Từ đây, nhóm G7 được hình thành và đi vào hoạt động [2].

Liên minh châu Âu (EU) gia nhập G7 vào năm 1981. Cơ quan này đôi khi được coi là thành viên thứ 8 của nhóm G7 vì có đầy đủ mọi quyền và trách nhiệm của thành viên nhóm G7, ngoại trừ việc chủ trì hoặc tổ chức các cuộc họp. Vị trí của EU được đại diện bởi chủ tịch Hội đồng châu Âu (EC) [3].

Nhóm G7 không có tiêu chí chính thức cho tư cách thành viên, nhưng các quốc gia trong nhóm đều là những nền kinh tế phát triển. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của các quốc gia thành viên G7 chiếm khoảng 39% kinh tế toàn cầu [4].

Không giống như Liên Hợp Quốc hoặc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), G7 không phải là một thể chế chính thức, không có hiến chương và ban thư ký. Chức chủ tịch của nhóm G7 được các quốc gia thành viên luôn phiên nắm giữ. Chủ tịch G7 sẽ chịu trách nhiệm xây dựng chương trình nghị sự và chuẩn bị hậu cần cho hội nghị thượng đỉnh diễn ra trong năm. Các quốc gia không phải thành viên đôi khi cũng được mời tham dự cuộc họp của nhóm G7 [5].

Nga chính thức gia nhập vào năm 1998, biến nhóm trở thành G8. Tổng thống Mỹ Bill Clinton cho rằng việc thừa nhận Nga sẽ mang lại uy tín cho đất nước và khuyến khích các nhà lãnh đạo hậu Xô Viết gần gũi hơn với phương Tây. Tuy nhiên, việc Moscow sáp nhập khu vực Crimea vào tháng 3/2014 đã dẫn đến việc nước này bị đình chỉ vô thời hạn [6].

Quan hệ giữa Mỹ và các quốc gia còn lại trong nhóm đã gặp nhiều thách thức trong thời Tổng thống Donald Trump. Kể từ khi nhậm chức vào đầu năm 2021, Tổng thống Joe Biden đã khôi phục cam kết của Mỹ đối với chủ nghĩa đa phương.

Vương quốc Anh hiện đang giữ vị trí chủ tịch luân phiên của nhóm G7. Cuộc họp thượng đỉnh gần nhất được tổ chức tại Cornwall, Anh vào tháng 6 vừa qua. Trong cuộc họp tại Cornwall, nhóm G7 đã đưa ra một chương trình cơ sở hạ tầng toàn cầu nhằm chống lại Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc [7].

Nhiều người cho rằng sức ảnh hưởng toàn cầu của nhóm G7 đã giảm mạnh do nhiều yếu tố chủ quan và khách quan. Nhiều nhà phân tích cũng tin rằng sức mạnh và uy tín của nhóm G20 đã vượt qua G7. Một số chuyên gia tán thành việc mở rộng G7 bao gồm Úc, Ấn Độ và Hàn Quốc, tạo thành một nhóm "D10" [8].