[Dấu ấn Ngoại giao I 7_10_2023]

Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, Thủ đô Hà Nội ngày nay đã trở thành một trong những thành phố phát triển nhất Đông Nam Á, được vinh danh là "Thành phố vì hòa bình" năm 1999. Tuy nhiên, mảnh đất nghìn năm văn hiến của dân tộc Việt Nam đã từng phải trải qua những năm tháng khói lửa, bị chiến tranh tàn phá. Không màng nguy hiểm để ghi lại những khoảnh khắc lịch sử này, có những người phóng viên, nhà báo đã giúp đưa những hình ảnh chân thực về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam đến gần hơn với công chúng thế giới. Một trong những số đó là nhiếp ảnh gia Thomas Billhardt. Hãy cùng Galileo Society tìm hiểu sự nghiệp và những đóng góp của vị nhiếp ảnh gia này trong bài viết thuộc chuyên mục “Dấu ấn Ngoại giao” dưới đây nhé!

1. Giới thiệu chung

Thomas Billhardt, sinh năm 1921, là một trong những nhiếp ảnh gia, phóng viên chiến trường sinh ra và lớn lên tại Đức. Ông được biết đến với các tác phẩm ghi lại cuộc sống của người dân trong chiến tranh ở khắp các quốc gia trên thế giới như: nạn đói ở Bangladesh, những trẻ em thiệt mạng trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc ở Việt Nam, và nỗi sợ trong mắt các nạn nhân chiến tranh ở Sarajevo. Những bức ảnh của nhiếp ảnh gia Thomas Billhardt đều trở thành minh chứng sống động cho những câu chuyện chiến tranh đằng sau chúng.

2. Sự nghiệp của Thomas Billhardt

Thời niên thiếu, ông Thomas Billhardt đã sớm quen với cuộc sống đầy khắc nghiệt khi làm việc tại mỏ than - nơi ông tìm thấy niềm đam mê nhiếp ảnh từ những tấm hình chụp cho đồng nghiệp. Về sau, ông được học nghề nhiếp ảnh từ mẹ mình, và theo học ngành Nhiếp ảnh và thiết kế tại Đại học Nghệ thuật thị giác Leipzig. Năm 1982, sau một thời gian dài thay đổi nghề nghiệp từ một nhiếp ảnh gia tự do đến công tác tại các cơ quan chuyên môn, ông mở studio riêng mang tên mình và tiếp tục thực hiện đam mê.

Từ năm 1987, ông đi khắp nơi trên thế giới với tư cách người đại diện cho nhà nước Cộng hòa Dân chủ Đức, các cơ quan thông tấn xã và Quỹ nhi đồng Liên Hợp quốc (UNICEF). Với tâm niệm phải tìm hiểu cả hai mặt của xã hội trong các phong trào cách mạng trên thế giới, từ năm 1962 đến năm 1985, ông Billhardt đã đến nhiều nước trên thế giới với vai trò người chụp ảnh tư liệu chiến tranh, trong đó có Việt Nam, Campuchia, Philippines, Trung Quốc, Nicaragua và nhiều quốc gia khác.

Những bức ảnh của vị nhiếp ảnh gia người Đức đã nhận được sự quan tâm của đông đảo công chúng và được trưng bày trong hơn một trăm cuộc triển lãm tại các thành phố như Moscow (Nga), New York (Mỹ), Berlin (Đức), Hà Nội, cũng như xuất hiện trong sáu mươi bộ phim tài liệu trên khắp thế giới, trong đó có bộ phim tài liệu lấy bối cảnh Việt Nam “Ice Lemonade for Hong Li” (Tạm dịch: Nước chanh đá dành cho Hồng Ly). Tác phẩm của ông cũng đã được xuất bản trên các tạp chí minh họa lớn như Time (Mỹ), Stern (Đức), Spiegel (Đức) và Paris Much (Pháp), trong đó có những cuốn ông đã dành riêng cho Việt Nam. Ở tuổi 86, dù không thể tiếp tục chuyến hành trình của mình đến những miền đất mới do những trở ngại về sức khỏe, ngọn lửa đam mê nhiếp ảnh của ông Thomas vẫn được kế thừa bởi chính con trai của ông.[1][2]

3. Nhiếp ảnh gia Thomas Billhardt và sự gắn kết với Việt Nam

Lần đầu tiên Thomas Billhardt tới Việt Nam là vào năm 1967, khi đó ông đang giữ vai trò cộng tác viên của một xưởng phim tại Cộng hòa Liên Bang Đức, chịu trách nhiệm các cảnh quay ngoại cảnh để thực hiện bộ phim tài liệu về những phi công Mỹ trong các trại tạm giam ở Hà Nội. Trong giai đoạn từ 1967-1975, nhiếp ảnh gia người Đức đã có 6 lần sang tác nghiệp tại Việt Nam. Ông đã chứng kiến bức tranh toàn cảnh một đất nước bị tàn phá vì bom đạn chiến tranh nhưng những nụ cười lạc quan, tấm lòng bao dung giữa những người dân vẫn luôn tồn tại. Những tư liệu quý giá về Việt Nam mà Thomas Billhardt ghi lại được đã được ra mắt trong 4 cuốn sách ảnh:  “Những phi công mặc pyjama“ (1968), “Khát vọng hoà bình: Việt Nam“ (1973), “Hà Nội - Những ngày trước hoà bình“ (1973), “Những gương mặt Việt Nam“ (1978).[3]

Thông qua những bức ảnh của mình, Thomas Billhardt đã truyền tải những thông điệp tích cực, lan tỏa hình ảnh đất nước và con người Việt Nam cộng đồng quốc tế. Ông chia sẻ rằng: “Tôi đã cho thế giới thấy cuộc đấu tranh và nỗi đau khổ của người Việt Nam cũng như những thiệt hại và đau thương mà bom đạn chiến tranh để lại qua những bức ảnh của mình.” Loạt ảnh khắc họa những người lính Mỹ bị tạm giam trong “Những phi công mặc pyjama” của ông đã trở thành một cú sốc đối với truyền thông của các nước phương Tây bởi sự thất bại của quân đội Mỹ tại Việt Nam. Đó cũng là một trong những đóng góp lớn của Thomas Billhardt cho phong trào phản chiến đang diễn ra trên khắp thế giới lúc bấy giờ, đồng thời cũng thể hiện tấm lòng nhân đạo, yêu hòa bình của chính nhiếp ảnh gia người Đức.[4]

Sau khi hòa bình được lập lại, Thomas Billhardt vẫn tiếp tục quay trở lại Việt Nam - đất nước mà ông đã gắn bó để gặp lại những người đã từng xuất hiện trong thước phim máy ảnh của mình. Năm 2020, triển lãm “Hà Nội 1967 - 1975” với hơn 130 bức ảnh đen - trắng và màu của Thomas Billhardt đã được tổ chức trưng bày, sách ảnh cùng tên cũng được phát hành. Tất cả trở thành phương tiện truyền tải thông điệp về sự đồng cảm, lòng nhân đạo của con người, đồng thời nêu cao tinh thần phản đối chiến tranh phi nghĩa.[5][6] Đặc biệt, triễn lãm được tổ chức bởi viện Goethe đúng dịp ngày Quốc khánh Đức và kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Đức - Việt Nam, có sự tham dự của Đại sứ Đức tại Việt Nam cùng nhiều bạn bè quốc tế khác. Điều này đã góp phần thúc đẩy ngoại giao nhân dân giữa hai nước cũng như quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới. Những bức ảnh của ông nhận lại được nhiều đánh giá cao.[7]

4. Lời kết

Với triển lãm “Hà Nội 1967-1975” và sách ảnh cùng tên, nhiếp ảnh gia Thomas Billhardt đã được đề cử giải thưởng Bùi Xuân Phái vì tình yêu Hà Nội năm 2021. Những bức ảnh được trưng bày tại triển lãm của ông đóng vai trò như một cầu nối với quá khứ, giúp du khách nước ngoài và bạn bè quốc tế có cái nhìn rõ nét hơn về về giá trị của hòa bình và cả một giai đoạn lịch sử của dân tộc Việt Nam.

Galileo Society hi vọng rằng, thông qua bài viết này, các bạn có thêm cho mình những thông tin bổ ích về cuộc đời và sự nghiệp nhiếp ảnh gia Thomas Billhardt, cũng như những dấu ấn của ông qua những bức ảnh về Việt Nam. Chi tiết bài viết và tài liệu tham khảo, xin mời các bạn xem dưới phần bình luận!

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Billhardt, Thomas, “Bio.” Thomas Billhardt. Truy cập ngày 14/9/2023.

https://www.thomasbillhardt.com/about-thomas-billhardt/.

[2][6] Lê Quang Vinh, “"Hà Nội 1967 - 1975" của nhiếp ảnh gia Thomas Billhardt:

Những ký ức không thể lãng quên.” Báo Lao Động, ngày 10/10/2020. Truy cập ngày 14/9/2023. https://laodong.vn/lao-dong-cuoi-tuan/ha-noi-1967-1975-cua-nhiep-anh-gia-thomas-billhardt-nhung-ky-uc-khong-the-lang-quen-843152.ldo.

[3] Minh Thu, “Nhiếp ảnh gia Thomas Billhardt: Tình yêu Hà Nội luôn cháy trong tim”. Vietnamplus, ngày 11/10/2021. Truy cập ngày 14/9/2023.

https://www.vietnamplus.vn/nhiep-anh-gia-thomas-billhardt-tinh-yeu-ha-noi-luon-

chay-trong-tim/745954.vnp

[4] “Nhà nhiếp ảnh Thomas Billhardt: Viết sử Hà Nội bằng nhiếp ảnh”. Thể thao và Văn hóa, ngày 27/10/2021. Truy cập 14/9/2023. https://thethaovanhoa.vn/buixuanphai/details/c423n20211027065614458/nha-nhiep-anh-thomas-billhardt-viet-su-ha-noi-bang-nhiep-anh.htm

[5] Huy Thông & Ngọc Anh, “ 'Hà Nội 1967 - 1975' là minh chứng cho sự kiên cường Việt Nam”. Thể thao & Văn hóa, ngày 21/10/2021. Truy cập ngày 14/9/2023.

https://thethaovanhoa.vn/ha-noi-1967-1975-la-minh-chung-cho-su-kien-cuong-viet-nam-20211021073406333.htm

[7] Phạm Hưng, “Đại sứ CHLB Đức tại Việt Nam tham dự Triển lãm ảnh đặc biệt về Hà Nội”. Dân Việt, ngày 4/10/2020. Truy cập ngày 15/9/2023.

https://danviet.vn/dai-su-duc-tai-viet-nam-tham-du-trien-lam-anh-dac-biet-ve-ha-noi-20201004004359113.htm