Được công bố vào năm 2015, Made in China 2025 đã giành được nhiều sự chú ý trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung trong những năm vừa qua. Chính sách công nghiệp này cũng là chủ đề của nhiều lo ngại đến từ các doanh nghiệp và các chính phủ trên thế giới [1]. Vậy thì MIC 2025 là gì và nó sẽ ảnh hưởng như thế nào đến nền kinh tế toàn cầu? Hôm nay, Galileo Society sẽ cùng bạn tìm hiểu về những nội dung cũng như những tác động cơ bản của kế hoạch Made in China 2025.
Vào năm 2015, Thủ tướng Lý Khắc Cường đã đưa ra sáng kiến “Sản xuất tại Trung Quốc” (Tên viết tắt: MIC 2025) nhằm hiện đại hóa năng lực công nghiệp của Trung Quốc. Được ra mắt trong thời điểm nền kinh tế Trung Quốc đang có xu hướng giảm tốc, MIC 2025 được coi là kế hoạch mang tính sống còn giúp đảm bảo sự cạnh tranh của Trung Quốc trong cuộc cách mạng công nghiệp mới [2]. Các nhà hoạch định chính sách của Trung Quốc đã dựa trên nền tảng chiến lược Industries 4.0 của Đức để đưa ra một kế hoạch toàn diện kéo dài 10 năm tập trung nhiều vào sản xuất thông minh trong 10 lĩnh vực chiến lược [3]. Những lĩnh vực này bao gồm, (1) xe hơi chạy bằng điện; (2) công nghệ thông tin - viễn thông thế hệ mới; (3) trí tuệ nhân tạo (AI); (4) công nghệ nano; (5) robot tiên tiến; (6) nông nghiệp sạch; (7) kỹ thuật hàng không vũ trụ; (8)vật liệu mới tổng hợp; (9) y-sinh học chất lượng cao và (10) là kết cấu hạ tầng đường sắt cao tốc [4].
MIC 2025 cũng đặt ra mục tiêu tập trung đưa Trung Quốc thoát khỏi sự phụ thuộc vào những công ty quốc tế và việc cung cấp nguồn lao động giá rẻ để thực sự trở thành một nền kinh tế độc lập với định hướng công nghệ. Theo đó, dự kiến đến năm 2025 Trung Quốc có thể tự cung cấp và đáp ứng được 70% nhu cầu công nghệ cao trong nước và vào năm 2049 sẽ chiếm vị trí thống lĩnh trên thị trường toàn cầu. Tất cả những ngành công nghiệp được chú trọng trong kế hoạch đều sẽ nhận được hỗ trợ từ chính phủ bằng những khoản vay lãi suất thấp và các ưu đãi về thuế. Từ đó, Chính phủ Trung Quốc cũng có thể dần mở rộng sự kiểm soát đối với một số ngành công nghiệp chủ chốt [5].
Khi xem xét các mục tiêu này, các nước phương Tây bày tỏ lo ngại về khả năng bành trướng và thống trị của Trung Quốc trong các ngành công nghiệp chiến lược kể trên. Trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung, Mỹ cũng đã áp dụng các biện pháp trừng phạt nhắm mục tiêu cụ thể vào các ngành được chú trọng trong MIC 2025. Ngược lại, phía Trung Quốc duy trì quan điểm rằng kế hoạch MIC 2025 này hoàn toàn cởi mở, phù hợp với các nghĩa vụ của Trung Quốc đối với WTO, không có sự phân biệt đối xử [6]. Trung Quốc coi MIC 2025 là cơ hội để hội nhập hoàn toàn vào chuỗi sản xuất toàn cầu và hợp tác hiệu quả hơn với các nền kinh tế công nghiệp phát triển.
Dù cuộc chiến thương mại đã ảnh hưởng phần nào đến việc thực hiện kế hoạch MIC 2025, nhưng khó có khả năng Bắc Kinh sẽ từ bỏ chiến lược này hoàn toàn, đặc biệt đối với việc hạn chế tiếp cận công nghệ của phương Tây [7]. Quan trọng hơn cả, mặc cho các ý kiến trái chiều, Made in China 2025 đã thể hiện quyết tâm của Trung Quốc trong việc cạnh tranh vị trí thống trị công nghệ và tạo ra các thách thức mới đối với những nền kinh tế hàng đầu thế giới khác.
Kết thúc bài viết trong chuyên mục “Từ điển Galileo” lần này, CLB hy vọng đã đem đến cho bạn đọc những thông tin hữu ích về kế hoạch Made in China 2025. Chúng mình sẽ còn nhiều bài viết thú vị trong tương lai, vì vậy hãy theo dõi Fanpage Galileo Society để đón chờ các chuyên mục tiếp theo và không bỏ lỡ những thông tin mới nhất nhé!
Tài liệu tham khảo:
[1]; [3] Trần Quang, “Đánh giá kế hoạch “Made in China 2025””, Nghiên cứu Quốc tế. Truy cập ngày 07/04/2021.
http://nghiencuuquocte.org/.../danh-gia-ke-hoach-made-in.../
[2] Elsa B. Kania, “Made in China 2025, Explained”, The Diplomat. Truy cập ngày 10/4/2021.
https://thediplomat.com/.../02/made-in-china-2025-explained/
[4] Melissa Cyrill, “What is Made in China 2025 and Why Has it Made the World So Nervous?”, China Briefing. Truy cập ngày 10/4/2021. phttps://www.china-briefing.com/news/made-in-china-2025-explained
[5] Trần Thị Quỳnh Hoa, “ Tác động của Kế hoạch “Made in China 2025” đến thế giới và một số gợi ý cho Việt Nam”, Viện Chiến lược và Chính sách tài chính. Truy cập ngày 10/4/2021. https://www.mof.gov.vn/.../r/m/nckh/ctnc/nckhctnc_chitiet...
[6] "China says "Made in China 2025" in line with WTO rules", Xinhua Net. Truy cập ngày 07/04/2021.
http://www.xinhuanet.com/english/2018-04/04/c_137088566.htm
[7] "Chiến lược “Made in China 2025" liệu có dễ dàng đi tới đích?", Báo Thế giới và Việt Nam. Truy cập ngày 07/04/2021.
https://baoquocte.vn/chien-luoc-made-in-china-2025-lieu...
