Trong hai tuần vừa qua, chuyên mục “Từ điển Galileo’ đã giới thiệu tới các bạn hai liên minh lớn trên thế giới là Liên minh Châu Âu và Liên minh Châu Phi. Tuần này, hãy cùng Galileo Society tìm hiểu về Hội đồng hợp tác vùng Vịnh (GCC), một tổ chức đã tồn tại được 40 năm tại khu vực Trung Đông nhé!
Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh hay còn được gọi là Hội đồng Hợp tác các nước Ả Rập Vùng Vịnh (Tiếng Anh: Gulf Cooperation Council – viết tắt: GCC) là một liên minh kinh tế, chính trị bao gồm sáu quốc gia Trung Đông: Saudi Arabia, Kuwait, UAE (Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất), Qatar, Bahrain và Oman. [1] GCC được thành lập vào tháng 5 năm 1981, tại Riyadh, thủ đô của Saudi Arabia, với mục đích thúc đẩy hợp tác về kinh tế, an ninh, văn hoá và xã hội giữa sáu quốc gia và tổ chức hội nghị hàng năm để thảo luận để thảo luận về các vấn đề trong khu vực. [2]
Những mục tiêu cơ bản của GCC bao gồm: Phối hợp, liên kết nhằm đạt được sự thống nhất trên mọi lĩnh vực giữa các thành viên; củng cố, tăng cường mối quan hệ, liên kết và hợp tác giữa các thành viên; xây dựng các quy định tương đồng trong các lĩnh vực như kinh tế, thương mại, hải quan, truyền thông, giáo dục, văn hoá, xã hội, y tế, du lịch, lập pháp và hành chính; khuyến khích phát triển khoa học công nghệ trong công nghiệp, khai mỏ, nông nghiệp, tài nguyên nước và động vật; thiết lập các doanh nghiệp liên doanh và khuyến khích hợp tác trong khu vực tư nhân. [3]
Về cơ cấu tổ chức, cơ quan ra quyết định cao nhất là Hội đồng tối cao (Supreme Council), họp hàng năm và bao gồm các nguyên thủ quốc gia của GCC. Ngoài ra, GCC có những cơ quan sau: Hội đồng Bộ trưởng (Ministerial Council); Tổng Ban Thư ký (Secretariat-General); Ủy ban Tư vấn (Consultative Commission); Ủy ban giải quyết tranh chấp (Commission for the Settlement of Disputes) và Tổng Thư Ký (Secretary-General). [4]
Các hiệp định của GCC chủ yếu tập trung vào hợp tác an ninh và kinh tế.[5] Về mặt an ninh, GCC thành lập Lực lượng lá chắn bán đảo vào năm 1984, có nhiệm vụ bảo vệ 6 quốc gia thành viên. Tiếp sau đó, GCC cho ra đời hàng loạt hiệp định về an ninh như: Hiệp định An ninh GCC 1994; Hiệp định Phòng thủ chung 2000 và Hiệp định chống khủng bố GCC 2004.
Nằm trên khu vực sở hữu 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu, thu nhập từ dầu thô chiếm từ 70 đến 90% nguồn thu nhà nước của các quốc gia GCC [6]. Tuy nhiên, sự lao dốc của giá dầu cùng với số lượng dân cư tăng cao đã thúc đẩy các nước GCC nỗ lực hơn trong phát triển đa dạng hóa nền kinh tế và cải cách, tập trung nhiều hơn vào lĩnh vực khác như du lịch, xây dựng và tài chính.
Bên cạnh những đe dọa về kinh tế, GCC đứng trên bất ổn về nội bộ, vào tháng 6 vào tháng 6/2017, liên minh gồm 4 quốc gia Arab do Saudi Arabia dẫn đầu đã tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao và các đường liên kết vận tải với Qatar và đưa ra yêu sách 13 điểm. Cho tới Hội nghị Thượng đỉnh GCC lần thứ 41, khai mạc vào ngày 5/1/2021 tại Saudi Arabia, sự xuất hiện của Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani và quyết định mở cửa biên giới trên biển và trên bộ của Saudi Arabia, UAE, Bahrain đối với Qatar là bước tiến quan trọng trong quan hệ ngoại giao và đã mở ra con đường hoá giải thế đối đầu giữa các nước trong khu vực.[7]
Kết thúc bài viết, Galileo Society hy vọng mang đến các bạn những thông tin hữu ích về Hội đồng hợp tác vùng Vịnh (GCC). Sắp tới, CLB sẽ còn đem đến thật nhiều bài viết, thông tin thú vị hơn nữa. Vì vậy, đừng quên thường xuyên theo dõi và cập nhật fanpage Galileo Society nhé!
Nguồn tham khảo:
[1], [5] Gulf Cooperation Council, Britannica, truy cập ngày 26/05/2021,
https://www.britannica.com/topic/Gulf-Cooperation-Council
[2], [4] What is the GCC?, Al Jazeera, 04/12/2017, truy cập ngày 26/05/2021,
https://www.aljazeera.com/news/2017/12/4/what-is-the-gcc
[3] About GCC, The Secretariat General of the Gulf Cooperation Council, truy cập ngày 26/05/2021
https://www.gcc-sg.org/.../Pages/StartingPointsAndGoals.aspx
[6] Hồng Ánh, GCC nỗ lực duy trì sự phát triển thịnh vượng, Báo Nhân dân điện tử, 16/02/2020, truy cập ngày 26/05/2021,
https://nhandan.vn/.../gcc-no-luc-duy-tri-su-phat-trien...
[7] Minh Hiếu, Hội nghị Thượng đỉnh GCC: Hàn gắn rạn nứt vùng Vịnh, Hà Nội mới, 07/01/2021, truy cập ngày 26/05/2021,
http://www.hanoimoi.com.vn/.../hoi-nghi-thuong-dinh-gcc...
