Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương hay TPP11 (Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership – CPTPP) là một Hiệp định về nguyên tắc thương mại giữa 11 quốc gia bao gồm: Việt Nam, Nhật Bản, Canada, Úc, Brunei, Chile, Singapore, Malaysia, Mexico, New Zealand và Peru.
Mexico là quốc gia đầu tiên phê chuẩn hiệp định vào ngày 28/6/2018, theo sau là Nhật Bản, Singapore vào tháng 7/2018, Úc, New Zealand, Canada vào tháng 10 cùng năm. Việt Nam chính thức phê chuẩn hiệp định vào tháng 11/2018.
Mục tiêu chính của CPTPP là tăng cường hợp tác kinh tế cũng như các chính sách, quy định thương mại giữa các quốc gia, thông qua đó tiến tới xóa bỏ các loại thuế quan và rào cản thương mại đối với hàng hóa, dịch vụ xuất, nhập khẩu giữa các nước thành viên, nhằm tăng cường thương mại và đầu tư, thúc đẩy sáng kiến, đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế và lợi ích xã hội.
CPTPP thực chất là con đẻ của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Tuy vậy, sau khi Hoa Kỳ dưới chính sách của Tổng thống Donald Trump khi ông mới đắc cử rút khỏi TPP, các nước còn lại buộc phải thay đổi một số điều khoản nhất định liên quan tới Hoa Kỳ. Bao gồm 22 điều khoản bị treo phòng trường hợp Hoa Kỳ muốn quay trở lại hiệp định [1]
CPTPP là văn kiện thương mại có hiệu lực với khoảng 500 triệu dân ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương với giá trị đóng góp khoảng 14% GDP của thế giới và khoảng 15% thương mại toàn cầu. [2]
Bên cạnh các quy định về thuế quan, Hiệp ước cũng quy định những điều khoản liên quan đến xã hội, quyền con người bao gồm quyền lao động và thúc đẩy vai trò của phụ nữ, bảo vệ môi trường, xoá đói giảm nghèo và minh bạch hoá và chống tham nhũng. Khuyến khích thúc đẩy các nước thành viên trong việc cải thiện cơ chế và cải cách thể chế.
Theo nhiều chuyên gia đánh giá, với việc tham gia vào hiệp định CPTPP, Việt Nam sẽ có cơ hội cải thiện GDP của mình thêm 1.32 - 2.01%, xuất khẩu tăng 4.04%, nhập khẩu tăng thêm 3.8% cho tới năm 2035. CPTPP cũng giúp Việt Nam có thêm từ 20.000 - 26.000 việc làm/năm, giúp 0.6 triệu người thoát nghèo, cùng với đó là cải thiện các cơ chế luật pháp, thể chế và nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế. [3]
Bên cạnh 11 thành viên, CPTPP dự kiến sẽ chào đón thêm Vương quốc Anh khi nước này vừa nộp đơn gia nhập vào hôm 01/02/2021 [4]. Đơn gia nhập được nộp trong bối cảnh Anh vừa rời khỏi EU và đang có nhu cầu tìm kiếm một môi trường thương mại mới. Hoa Kỳ cũng được coi là một đối tác tiềm năng với sự mãn nhiệm của Tổng thống Trump cùng chính sách “Nước Mỹ trên hết” của ông, thay vào đó là chính sách mới của Tổng thống đảng đối lập Joe Biden.
Nguồn tham khảo
[1] Colin Dwyer, “The TPP Is Dead. Long Live The Trans-Pacific Trade Deal”, NPR, 08/03/2018. Truy cập tại | https://www.npr.org/.../the-tpp-is-dead-long-live-the...
[2] TS. Nguyễn Thị Thanh Hải, “Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương và tác động của nó đến quyền con người ở Việt Nam”, Tạp chí Cộng sản, 02/07/2019. Truy cập tại: https://www.tapchicongsan.org.vn/.../hiep-dinh-doi-tac...
[3] TTXVN, “[Infographics] CPTPP chính thức có hiệu lực với Việt Nam từ 14/1”, 14/01/2019 |Truy cập tại:
https://www.vietnamplus.vn/infographics-cptpp.../548141.vnp
[4] Bình An, “Anh chính thức nộp đơn gia nhập CPTPP”, Tuổi trẻ Online, 01/02/2021 | Truy cập tại: https://tuoitre.vn/anh-chinh-thuc-nop-don-gia-nhap-cptpp...
