Hòa bình là một yếu tố không thể thiếu trong sự ổn định của mỗi quốc gia, dù ở trong bất kỳ thời điểm nào. Tuy nhiên, trong bối cảnh ngày càng phức tạp của quan hệ quốc tế, yếu tố này đang đứng trước những thách thức to lớn. Chính vì thế, Cục Hoạt động Hòa bình Liên hợp quốc (tiếng Anh: United Nations Department of Peace Operations, viết tắt: UNDPO) được thành lập với mục đích quản lý các hoạt động hòa bình và an ninh ở các quốc gia trên thế giới.[1] Kể từ khi bắt đầu hoạt động, Cục đã đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ triển khai các hoạt động gìn giữ hòa bình và giải quyết các xung đột, tranh chấp ở nhiều nơi trên thế giới. Nhân ngày kỷ niệm 78 năm thành lập Liên hợp quốc (24/10/1945 - 24/10/2023), hãy cùng Galileo Society khám phá những thông tin nổi bật về UNDPO nhé!
Sự ra đời của UNDPO bắt nguồn từ việc thiết lập các hoạt động gìn giữ hòa bình đầu tiên của Liên hợp quốc vào năm 1948, bao gồm Tổ chức Giám sát Ngừng bắn của Liên hợp quốc (UNTSO) và Nhóm Quan sát Quân sự Liên hợp quốc ở Ấn Độ và Pakistan (UNMOGIP). Tới năm 1992, trong nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc Boutros Boutros-Ghali, Cục Hoạt động Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc (UNDPKO) - tiền thân của UNDPO - đã chính thức được thành lập.[2] UNDPKO đã có những đóng góp quan trọng trong việc tạo ra và duy trì hòa bình trên thế giới, tham gia vào nhiều hoạt động và nhiệm vụ nhằm ngăn chặn xung đột và giữ gìn an ninh quốc tế. Từ ngày 1/1/2019, Cục Hoạt động Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc được đổi tên thành Cục Hoạt động Hòa bình Liên hợp quốc, sau khi Đại hội đồng thông qua Nghị quyết A/RES/72/262 C vào ngày 23/8/2018, tán thành việc tái cơ cấu trụ cột hòa bình và an ninh của Liên hợp quốc.[3]
Được thành lập với mục tiêu hỗ trợ các quốc gia thành viên và báo cáo Tổng Thư ký Liên hợp quốc trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, UNDPO thực hiện bốn nhiệm vụ chính. Thứ nhất, cơ quan này cung cấp các chỉ đạo chính trị và điều hành cho các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc trên phạm vi toàn cầu, duy trì liên lạc với Hội đồng Bảo an, các lực lượng quân đội và các cá nhân, tổ chức hỗ trợ tài chính, cũng như các bên tham gia xung đột.[4] Thứ hai, UNDPO tập trung vào các nỗ lực tổng hợp của Liên hợp quốc, các tổ chức chính phủ và phi chính phủ để thúc đẩy hòa bình.[5] Thứ ba, cơ quan này phối hợp cùng với Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc phụ trách các chiến dịch gìn giữ hòa bình Jean-Pierre Lacroix, Văn phòng Nhà nước pháp quyền và các tổ chức an ninh (OROLSI) và Văn phòng Quân sự (OMA) trong việc hỗ trợ các hoạt động pháp lý và quân sự, bao gồm cả việc bảo vệ dân thường, mở rộng thẩm quyền của Nhà nước, thiết lập lại luật pháp và trật tự cũng như ổn định xung đột và hậu xung đột. Thứ tư, thông qua hoạt động của Phòng Chính sách, Đánh giá và Đào tạo (DPET), UNDPO tiến hành các hoạt động phát triển, phổ biến chính sách và học thuyết hướng dẫn công tác gìn giữ hòa bình.[6]
Dưới sự điều hành của UNDPO, hiện nay có tổng cộng 12 hoạt động gìn giữ hòa bình đã được tổ chức, bao gồm 6 hoạt động ở châu Phi, 4 hoạt động ở châu Á và 2 hoạt động ở châu Âu với mục tiêu đảm bảo cho cuộc sống an toàn và an ninh hàng ngày của người dân tại các khu vực này.[7][8] Bên cạnh đó, UNDPO còn có nhiều đóng góp khác vào công cuộc duy trì hòa bình, an ninh thế giới, và sự phát triển của nhân loại như bảo vệ người dân, ngăn ngừa xung đột bùng phát, thúc đẩy các giải pháp chính trị cho xung đột, thúc đẩy quyền con người.[9] Ngoài ra, UNDPO cũng đạt được một bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ, khi vào ngày 2/7/2021, cơ quan này đã ký kết Hiệp ước Hành động về Phụ nữ, Hòa bình, An ninh và Nhân đạo (WPSHA Compact).[10]
Với việc cam kết tăng cường hợp tác quốc tế, tận dụng sự phát triển của công nghệ để xây dựng môi trường hòa bình, gắn kết cùng với sự cam kết và nỗ lực không ngừng, UNDPO đã khẳng định vai trò không thể thiếu của mình trong Liên hợp quốc. Bên cạnh đó, các nỗ lực này còn đóng góp trong việc gìn giữ hòa bình thế giới, hướng tới một tương lai hòa bình và an ninh toàn cầu cho nhân loại, đặt nền móng cho một thế giới mà mọi quốc gia và dân tộc cùng nhau phát triển bền vững.
Thông qua bài viết trên, Galileo Society hy vọng đã đem đến cho các bạn những thông tin cơ bản về Cục Hoạt động Hòa bình Liên hợp quốc, một trong các cơ quan quan trọng của Liên hợp quốc cũng như đóng vai trò then chốt trong việc giữ gìn hòa bình thế giới. Hãy theo dõi fanpage của chúng mình để cập nhật nhanh chóng bài viết mới nhất từ câu lạc bộ nhé!
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1][3][5] “UN reform: Two new departments for the peace and security pillar”,
Permanent Missions, ngày 23/8/2018. Truy cập ngày 9/10/2023.
https://www.un.int/cotedivoire/news/un-reform-two-new-departments-peace-and-security-pillar.
[2][4][6] “Department of Peace Operations” , United Nations Peacekeeping. Truy cập ngày 9/10/2023.
https://peacekeeping.un.org/en/department-of-peace-operations?fbclid=IwAR3JwJ6p3Pf4itMQQNU1CZFY-eInvfzXBOu36LmoR-CnN7demwl7VnzQMbk.
[7] “Where we operate”, United Nations Peacekeeping. Truy cập ngày 9/10/2023.
https://peacekeeping.un.org/en/where-we-operate.
[8] “Maintain International Peace and Security” , United Nations - Peace, dignity and equality on a healthy planet. Truy cập ngày 10/10/2023.
https://www.un.org/en/.
[9] “What we do”, United Nations Peacekeeping. Truy cập ngày 11/10/2023.
https://peacekeeping.un.org/en/what-we-do.
[10] “DPO signs compact on women, peace and security”, United Nations - Delegate, The UN Intranet - iSeek for Member States. Truy cập ngày 12/10/2023. https://www.un.org/en/delegate/dpo-signs-compact-women-peace-and-security.
