BAN THƯ KÝ LIÊN HỢP QUỐC

Có lẽ những cái tên như "đặc phái viên về hòa bình Trung Đông của Liên Hợp Quốc", "đặc phái viên khu vực châu Phi" hay "đặc phái viên về các hoạt động nhân đạo cho Iraq" không còn xa lạ với những ai quan tâm tới tình hình chính trị quốc tế. Vậy các thành phần này thuộc cơ quan nào của Liên Hợp Quốc? Đây chính là những bộ phận thuộc Ban Thư ký Liên Hợp Quốc - một trong sáu cơ quan quan trọng nhất tổ chức liên chính phủ lớn nhất thế giới này. Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây của Galileo Society để hiểu rõ hơn về cơ quan này nhé!

Ban Thư ký Liên Hợp Quốc (Tiếng Anh: United Nations Secretariat) là một trong sáu cơ quan quan trọng của Liên Hợp Quốc (LHQ), có chức năng thực hiện các công việc hàng ngày của Liên Hợp Quốc theo sự ủy quyền của Đại hội đồng và các cơ quan chính khác của tổ chức quốc tế này. [1]

Ban Thư ký gồm có một Tổng Thư ký, các nhân viên trợ giúp Tổng Thư ký và các bộ phận trực thuộc. Mỗi bộ phận hoặc phòng ban có phạm vi hoạt động và nhiệm vụ riêng biệt, cùng phối hợp với nhau để đảm bảo sự thống nhất trong việc hoàn thành các công việc hàng ngày của LHQ. Theo Điều 101, khoản 1 Hiến chương LHQ quy định, Tổng Thư ký được quyền bổ nhiệm các nhân viên của mình theo những quy định do Đại hội đồng xác lập [3]. Một số chức danh và bộ phận trợ giúp cho Tổng Thư ký có thể kể đến là Phó Tổng Thư ký; trợ lý Tổng Thư ký; các vụ, phòng, ban do các quan chức cao cấp chịu trách nhiệm trực tiếp với Tổng Thư ký; các quan chức cấp cao điều phối các vấn đề khác nhau (Điều phối viên về an ninh Liên Hợp Quốc; Giám đốc điều hành chương trình Iraq; các đặc phái viên, đại diện tại các nước, khu vực châu Phi, Croatia, Iraq, Trung Đông,...)

Theo Hiến chương LHQ, Tổng Thư ký sẽ do Đại hội đồng bổ nhiệm theo khuyến nghị của Hội đồng Bảo an với nhiệm kỳ kéo dài trong vòng 5 năm. Trong nhiệm kỳ của mình, Tổng thư ký sẽ lập báo cáo về công tác hàng năm của LHQ để đánh giá cũng như xác định trọng tâm công việc trong tương lai. Một trong những vai trò quan trọng nhất của Tổng Thư ký là thực hiện "vai trò tích cực" của mình, phù hợp với các nguyên tắc độc lập, công bằng và liêm chính và thực hiện các biện pháp công khai hoặc riêng tư để ngăn chặn sự xuất hiện, tăng cường và lan rộng các tranh chấp quốc tế.

Tổng Thư ký hoạt động với tư cách là người có cương vị cao nhất của Ban thư ký trong tất cả các cuộc họp của Đại hội đồng, của Hội đồng Bảo an, của Hội đồng Kinh tế - Xã hội và của Hội đồng Quản thác. Tổng Thư ký thực hiện các chức năng theo quy định của Hiến chương Liên Hợp Quốc và các nhiệm vụ khác do các cơ quan này giao phó. Tổng Thư ký trình Đại hội đồng báo cáo hàng năm về hoạt động của Liên Hợp Quốc (Điều 98) [2]. Tổng Thư ký sẽ tiến hành chuyến thăm tới khắp các quốc gia trên thế giới để người dân tại các quốc gia thành viên có thể hiểu rõ nhiều điều trong chương trình nghị sự đáng được quốc tế quan tâm của LHQ.

Hiện tại, người đang giữ vị trí Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2022 - 2026 là ông Antonio Guterres - người đã từng giữ chức Tổng thư ký LHQ nhiệm kỳ 2017 - 2021 trước đó. Đối mặt với tình hình COVID-19 ngày càng diễn biến phức tạp, Tổng thư ký Guterres nhấn mạnh các ưu tiên trong nhiệm kỳ tới gồm tiếp tục ứng phó với đại dịch COVID-19 và giải quyết các hậu quả của đại dịch. Trong lễ tuyên thệ nhậm chức, Tổng Thư ký Guterres cho biết sẽ nỗ lực thúc đẩy hòa bình và an ninh, trong đó tập trung huy động sự ủng hộ đối với các giải pháp chính trị cho các cuộc xung đột kéo dài; đồng thời sẽ thúc đẩy xây dựng một tầm nhìn mới cho các hoạt động hòa bình, tăng cường hành động gìn giữ hòa bình, duy trì hòa bình và bảo vệ dân thường. [4]

Có thể nói rằng, Ban Thư ký là cơ quan chính trong một tổ chức quy mô lớn bậc nhất trên thế giới, vì vậy, những thành viên của cơ quan này đều là những nhân vật xuất chúng được lựa chọn từ khắp nơi trên thế giới. Trong đó, Tổng thư ký có vai trò vừa là nhà ngoại giao, là người phát ngôn và là biểu tượng cho lý tưởng của Liên Hợp Quốc để cất lên tiếng nói và nguyện vọng của người dân trên thế giới.

Tài liệu tham khảo:

[1] "Secretariat”, United Nations, truy cập ngày 08/7/2021.

https://www.un.org/en/about-us/secretariat

[2], [3] "Việt Nam và Liên Hợp Quốc", Cổng thông tin điện tử Chính phủ, truy cập ngày 8/7/2021.

http://chinhphu.vn/.../NuocCHXHC.../ChiTietVeToChucQuocTe...

[4] Khánh Linh, "Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres đắc cử nhiệm kỳ hai", Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, truy cập ngày 09/7/2021.

https://dangcongsan.vn/.../tong-thu-ky-lien-hop-quoc...