Ngày 24/2/2024 đã đánh dấu tròn 2 năm Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố thực hiện “chiến dịch quân sự đặc biệt” nhằm vào Ukraine, xung đột Nga - Ukraine nổ ra kể từ đó. Bước sang năm thứ 3 của chiến sự, hai bên vẫn đang trong tình trạng giao tranh quyết liệt với những diễn biến phức tạp, khó lường. Tiếp tục với Chuyên mục Đặc biệt về Xung đột Nga - Ukraine, hãy cùng Galileo Society bấm vào từng ảnh để điểm lại 10 sự kiện quan trọng mang tính bước ngoặt kể từ đầu cuộc xung đột cho đến nay nhé!

1. 24/2/2022: Nga phát động "chiến dịch quân sự đặc biệt" ở khu vực Donbass, phía Đông Ukraine


Vào rạng sáng ngày 24/2/2022 (theo giờ địa phương), Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố triển khai “chiến dịch quân sự đặc biệt” nhằm bảo vệ người dân ở Cộng hòa nhân dân Donetsk (DPR) tự xưng, Cộng hòa nhân dân Lugansk (LPR) tự xưng tại khu vực Donbass (phía Đông Ukraine) và “phi quân sự hoá”, “phi phát xít hóa” Ukraine.[1] [2] Hàng loạt tiếng nổ được ghi nhận trên lãnh thổ của Ukraine, bao gồm ở thủ đô Kiev, thành phố Kharkiv, Kramatorsk, Zaporozhye, Odessa và Mariupol.[3]

Phản ứng trước động thái trên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tuyên bố nước này đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Nga, đánh dấu lần đầu tiên quan hệ song phương giữa hai nước bị gián đoạn kể từ năm 1991. Bên cạnh đó, Tổng thống Zelenskiy cho biết Kiev sẽ cung cấp vũ khí cho công dân và kêu gọi người dân sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc.[4]

Kể từ đây, căng thẳng Nga - Ukraine chứng kiến một bước leo thang mới, tác động đến nhiều lĩnh vực như an ninh, kinh tế, nhân đạo, v.v. trên phạm vi toàn cầu nói chung và khu vực nói riêng.[5]

2. 22/7/2022: Nga và Ukraine đạt thỏa thuận nối lại xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen


Ngày 22/7/2022, tại Cung điện Dolmabahce (Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ), Nga và Ukraine đã ký một thỏa thuận cho phép xuất khẩu hàng triệu tấn ngũ cốc từ các cảng ven Biển Đen. Lễ ký kết diễn ra với sự góp mặt của đại diện hai quốc gia Nga và Ukraine, cùng với Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan.[6]

Mục đích của thỏa thuận là nhằm đảm bảo vận chuyển an toàn ngũ cốc và hàng hóa thiết yếu như dầu hướng dương từ ba cảng của Ukraine (Odessa, Chernomorsk và Yuzhny), ngay cả khi xung đột quân sự tiếp tục diễn ra ở những nơi khác trong đất nước. Cả Nga và Ukraine đều đồng ý không tấn công bất cứ tàu hàng hoặc cảng nào tham gia sáng kiến vận chuyển ngũ cốc thiết yếu. Bên cạnh đó, giám sát viên của Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ có mặt tại các cảng của Ukraine để phân định các khu vực được bảo vệ theo thỏa thuận.[7]

Thỏa thuận nối lại xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen đã đánh dấu thành công ngoại giao đầu tiên giữa Nga và Ukraine kể từ đầu cuộc xung đột.[8] Sau lễ ký kết, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã ví thỏa thuận "như một ngọn hải đăng của hy vọng" sẽ giúp cứu sống nhiều người và nhiều quốc gia đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lương thực nghiêm trọng.[9]

3. 6/9/2022: Lực lượng Ukraine phát động một cuộc phản công bất ngờ tại thành phố Kharkiv


Vào ngày 6/9/2022, các lực lượng Ukraine đã phát động một cuộc phản công bất ngờ ở khu vực Đông Bắc Kharkiv, nhanh chóng buộc Nga phải rút khỏi các khu vực rộng lớn sau nhiều tháng kiểm soát.

Thành phố Kharkiv nằm cách chiến tuyến khoảng 15 km và trong tầm bắn của phần lớn pháo thuộc biên chế lực lượng Nga.[10] Việc Nga rút lực lượng ra khỏi Kharkiv có khả năng tạo cơ hội cho Kiev tiến hành cuộc tấn công tại khu vực này – nơi mà tuyến phòng thủ của Nga đang rất mỏng manh bởi quân đội Ukraine đã tái chiếm được phần lớn tỉnh Kharkiv khi giành lại được Izium và Kupiansk - nơi đặt trụ sở của chính quyền Kharkiv do Nga chỉ định.[11] Điều này đã giúp mở ra cơ hội cho Ukraine trong việc tiếp tục tấn công giành quyền kiểm soát một số nơi khác như thành phố Kherson và khu vực xung quanh bờ Tây sông Dnipro – nơi Ukraine đã nỗ lực tấn công các tuyến đường tiếp tế của Nga trong thời điểm trước đó.[12]

4. 5/10/2022: Nga tuyên bố sáp nhập 4 khu vực ly khai miền Đông Ukraine


Vào ngày 5/10/2022, Tổng thống Vladimir Putin đã ký đạo luật chính thức tiếp nhận 4 vùng thuộc Ukraine gồm: Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporozhye vào lãnh thổ Nga.[13] Đây là một sự kiện quan trọng, tác động lớn đến xung đột Nga - Ukraine và nhận được nhiều phản ứng gay gắt từ cộng đồng quốc tế.

Về phía Nga, trong ngắn hạn, việc sáp nhập 4 vùng ngay sau lệnh động viên một phần ngày 21/9 thể hiện quyết tâm giành lại thế chủ động trên chiến trường Ukraine.[14] Không những vậy, trong dài hạn, việc sáp nhập sẽ tạo điều kiện và cơ sở pháp lý để Nga có thể hợp pháp hóa việc đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân trong trường hợp “toàn vẹn lãnh thổ” của Nga bị xâm phạm.[15] Phản ứng với động thái trên của Nga, Ukraine đã chính thức nộp đơn xin trở thành thành viên NATO và ngay lập tức nhận được sự ủng hộ của 9 quốc gia thành viên của tổ chức này ở Trung và Đông u.[16] Tổng thống Zelenskiy cam kết rằng các lực lượng vũ trang của nước này sẽ tiếp tục giải phóng phần lãnh thổ bị chiếm đóng, đồng thời tuyên bố sẽ không có cuộc đàm phán hòa bình nào với Nga trong thời gian Tổng thống Putin còn tại vị.[17] Tiếp nối phản ứng của Ukraine, Mỹ và các quốc gia phương Tây đã đưa ra những phản ứng mạnh mẽ, quyết liệt nhằm ủng hộ Ukraine đồng thời áp dụng thêm các lệnh trừng phạt đối với Nga.[18]

Phản ứng với sự kiện sáp nhập, Đại hội đồng Liên hợp quốc cũng thông qua nghị quyết lên án Nga với 143/193 phiếu thuận trong phiên họp ngày 12/10/2022.[19]
Không có mô tả ảnh.

5. 8/10/2022: Cầu Crimea bị tấn công


Vào ngày 8/10/2022, Cầu Crimea (cầu Kerch) - cây cầu nối liền Nga với bán đảo Crimea qua eo biển Kerch - đã bị đánh bom bởi một chiếc xe tải, làm cây cầu bị hư hại một phần và khiến ba người thiệt mạng.[20] Nga sau đó đã cáo buộc Ukraine thực hiện vụ tấn công, gọi đây là “hành động khủng bố” và tiến hành đáp trả bằng việc không kích nhằm vào lãnh thổ Ukraine bằng tên lửa và máy bay không người lái.[21] Tới tháng 7/2023, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) nhận trách nhiệm về vụ tấn công này.[22]

Cầu Crimea là cây cầu có tầm quan trọng chiến lược khi đóng vai trò là biểu tượng cho bản sắc và quyền lực của Nga tại bán đảo Crimea và là mắt xích trọng yếu trong tuyến hậu cần của Nga trong xung đột với Ukraine.[23] Như vậy, có thể nhận định rằng Ukraine tấn công cầu Crimea nhằm phá hoại, làm giảm uy tín và làm suy yếu năng lực quân sự của Nga. Chính bởi lý do này, Ukraine tiếp tục tấn công cây cầu vào năm 2023[24] và cảnh báo sẽ phá huỷ cây cầu trong năm 2024.[25]

6. 10/11/2022: Nga tuyên bố rút khỏi thành phố Kherson trước sự phản công của Ukraine


Ngày 10/11/2022, Bộ Quốc phòng Nga cho biết họ đã bắt đầu rút quân khỏi thành phố Kherson, miền Nam Ukraine.[26] Việc buộc phải rút quân khỏi Kherson - thành phố đầu tiên Nga kiểm soát được sau khi mở chiến dịch quân sự ở Ukraine hồi cuối tháng 2 đã đánh dấu một trong những thất bại tồi tệ nhất của Nga.[27]

Thành phố Kherson giáp biên giới với Crimea và tạo cho Moscow một cầu nối với bán đảo trên Biển Đen mà Nga đã sáp nhập năm 2014. Việc Ukraine chiếm lại Kherson sẽ tước đi hành lang đất liền đó của Moscow, đồng thời đưa pháo binh tầm xa của Ukraine đến gần Crimea, vốn là mảnh đất đóng vai trò “sống còn” đối với lợi ích quốc gia của Nga.[28]

Việc giành lại quyền kiểm soát thành phố có thể đem lại thời gian cho Ukraine chuẩn bị lực lượng để giành lại các lãnh thổ đã mất khác ở phía nam, bao gồm cả Crimea, nơi Moscow đã chiếm giữ vào năm 2014.

7. 21/5/2023: Bộ Quốc phòng Nga xác nhận đã kiểm soát hoàn toàn thành phố Bakhmut chiến lược ở Donbass


Trước đó, ngày 1/8/2022, sau khi rút quân khỏi mặt trận Popasna, các lực lượng Nga chính thức tấn công thành phố Bakhmut.[29] Trong suốt nhiều tháng của trận chiến ở Bakhmut, hai bên liên tục điều chuyển quân từ tỉnh Kherson và các nơi khác đến để củng cố lực lượng.[30][31] Ngày 21/5/2023, Bộ Quốc phòng Nga chính thức tuyên bố, lực lượng quân sự tư nhân Wagner, với sự hỗ trợ của quân đội Nga, đã giành kiểm soát tại thành phố Bakhmut của Ukraine.[32] Hãng thông tấn Reuters nhận định trận chiến tại Bakhmut đã để lại những hệ quả khốc liệt nhất kể từ khi xung đột bùng phát. Theo đó, từ một trung tâm công nghiệp với hơn bảy mươi nghìn người sinh sống, Bakhmut hậu giao tranh hoàn toàn chìm trong đổ nát và hoang vắng.[33]

Bakhmut là một địa điểm có vị trí quan trọng về mặt chiến lược. Thành phố nằm ở phía Đông Bắc của vùng Donetsk, có các kết nối đường bộ quan trọng với các khu vực khác của vùng Donetsk; phía Đông giáp Luhansk, Tây Bắc giáp Sloviansk và Tây Nam giáp Kostiantynivka.[34] Vì thế, đối với Ukraine, Bakhmut không chỉ là vành đai an toàn mà còn đóng vai trò cầu nối quan trọng của mạng lưới giao thông và liên lạc cho các lực lượng trong khu vực. Kể từ sau khi Ukraine phát động cuộc xung đột tại Donbass năm 2014, Bakhmut đã là một phần của tuyến phòng thủ dài 70km mà nước này tạo ra. Đồng thời, Bakhmut cũng là trung tâm hậu cần cho các hoạt động quân sự của Kyiv.[35]

Thắng lợi tại Bakhmut đã cho phép Nga chặn đứt tuyến tiếp tế của Ukraine, đồng thời mở ra một tuyến đường mới cho lực lượng Nga tăng cường sức ép lên Kramatorsk và Sloviansk, những pháo đài quan trọng của Ukraine tại Donetsk.[36] Như vậy, quyền kiểm soát thành phố Bakhmut có thể được coi là một bước đệm nhằm kiểm soát toàn bộ khu vực Donbass - một trong những mục tiêu đã được Tổng thống Putin tuyên bố khi ông phát lệnh mở chiến dịch quân sự tại Ukraine.[37] Mặt khác, chiến thắng của Nga tại Bakhmut được cho rằng đã thúc đẩy tinh thần chiến đấu của quân đội Nga, và ngược lại, làm giảm không ít nhuệ khí của các lực lượng Ukraine.[38][39]
Không có mô tả ảnh.

8. 18/7/2023: Nga chấm dứt hiệu lực thỏa thuận Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen


Vào ngày 18/7/2023, Nga đã quyết định chấm dứt hiệu lực thỏa thuận Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen kể từ khi được gia hạn lần thứ 3 vào ngày 18/5.[40] Theo thông tin từ phía Moscow, nguyên nhân chấm dứt thỏa thuận là do các bên còn lại đã không đáp ứng những yêu cầu về xuất khẩu lương thực và phân bón của Nga.[41] Theo Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov, Nga sẵn sàng cung cấp miễn phí ngũ cốc cho các nước có thu nhập thấp bị ảnh hưởng bởi tình trạng mất an ninh lương thực, đồng thời sẽ ngay lập tức quay trở lại thỏa thuận khi các điều kiện của nước này được đáp ứng.[42] Bên cạnh đó, sau động thái này của Nga, Ukraine sẽ buộc phải xuất khẩu hầu hết các loại ngũ cốc và hạt có dầu của mình qua biên giới đất liền và các cảng sông Danube.[43]

Ngay sau khi thỏa thuận hết hiệu lực, giá lương thực đã tăng mạnh, đặc biệt là giá lúa mì, ngô và đậu nành ở châu u, Trung Đông và các khu vực khác.[44] Theo người phát ngôn của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), việc ngừng thỏa thuận sẽ gây ảnh hưởng đến nguồn cung lương thực cho các quốc gia phụ thuộc nhiều vào các chuyến hàng từ Ukraine, đặc biệt là ở khu vực Bắc Phi, Trung Đông và Nam Á. Điều này hạ thấp triển vọng an ninh lương thực và có nguy cơ làm trầm trọng thêm lạm phát lương thực toàn cầu, đặc biệt là tại các nước có thu nhập thấp.[45]

9. 3/1/2024: Nga và Ukraine tiến hành đợt trao đổi tù binh lớn nhất kể từ khi xung đột


Ngày 3/1/2024, đại diện Chính phủ Nga và Ukraine thông báo rằng hai bên đã chính thức tiến hành trao đổi tù binh. Đợt trao đổi tù binh này diễn ra theo thỏa thuận do Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) làm trung gian và được đánh giá là lần trao đổi lớn nhất kể từ khi nổ ra cuộc xung đột vào tháng 2/2022.[46] Sau cuộc trao đổi đầu tiên giữa hai bên sau gần 5 tháng, 230 tù nhân chiến tranh Ukraine và 248 quân nhân Nga đã được trả tự do và hồi hương.[47]

Đợt trao đổi tù binh giữa Nga và Ukraine ngày 3/1/2023 nằm trong thỏa thuận do các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) làm trung gian.[48] Sự kiện đã hé mở một khả năng tiến hành đàm phán ngoại giao giữa hai quốc gia, mặc dù tình hình xung đột vẫn đang diễn biến phức tạp.[49] Mặt khác, đợt trao đổi cũng thể hiện nỗ lực trung gian hòa giải của UAE nói riêng và các quốc gia vùng vịnh nói chung đối với xung đột Nga - Ukraine.[50]

10. 17/2/2024: Ukraine tuyên bố rút lực lượng khỏi thành phố Avdiivka


Từ ngày 10/10/2023, Nga tiến công vào Avdiivka.[51] Trong vài tháng vừa qua, Moscow đã tăng cường các cuộc tấn công vào thành phố này bằng các cuộc không kích và pháo binh, đi kèm với các đợt tấn công trên bộ bằng xe bọc thép và binh lính.[52][53] Ngày 17/2/2024, Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrsky cho biết: “Sau khi đánh giá tình hình hoạt động xung quanh Avdiivka, tôi quyết định rút các đơn vị ra khỏi thành phố và chuyển sang thế phòng thủ ở những khu vực tiền tuyến thuận lợi hơn, để tránh bị bao vây và bảo toàn tính mạng của các binh sĩ”.[54] Theo đó, binh sĩ Ukraine đã lần lượt rút khỏi thành phố Avdiivka trong cùng ngày.

Avdiivka (hoặc Avdeyevka theo cách gọi của Nga) là một thành phố chiến lược quan trọng đối với cả Nga và Ukraine. Avdiivka nằm ở trung tâm tỉnh Donetsk, gần thành phố Donetsk - một trong những thành phố chính của vùng Donbass.[55] Avdiivka được coi là cửa ngõ chiến lược dẫn đến thành phố Donetsk, một khu vực hiện đang nằm dưới sự kiểm soát của Nga.[56] Avdiivka đã ở tuyến đầu của những tranh chấp Nga - Ukraine kể từ năm 2014 khi thành phố này được lực lượng do Moscow hậu thuẫn nắm giữ.[57] Đây cũng là địa điểm diễn ra trận Avdiivka năm 2017.[58] Cụ thể, trận Avdiivka năm 2017 là một phần của cuộc chiến diễn ra cùng năm tại Donbass giữa Ukraine và lực lượng Donbass do Nga hậu thuẫn.[59] Sau gần 1 tuần giao tranh căng thẳng, ngày 4/2/2017, hai bên đã đi đến một thỏa thuận ngừng bắn, và Ukraine vẫn giữ được Avdiivka.[60]

Với vị trí quan trọng của Avdiivka, kiểm soát thành phố này có thể được coi là thắng lợi lớn nhất của Moscow kể từ khi giành được Bakhmut vào tháng 5/2023.[61] Cụ thể, có được Avdiivka sẽ là bước tiến gần hơn đến mục tiêu kiểm soát toàn bộ vùng Donbass của Moscow. Đặc biệt, đây cũng là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy các lực lượng của Moscow đang giành lại thế chủ động khi Kiev đang rơi vào tình trạng thiếu binh lính, vũ khí, đạn dược, tinh thần, v.v.[62] Mặt khác, chiến thắng tại Avdiivka còn mang ý nghĩa chính trị khi góp phần gia tăng sự ủng hộ của người dân đối với “chiến dịch quân sự đặc biệt” trong bối cảnh cuộc bầu cử tại Nga đang đến gần.[63]

Trong vòng 2 năm kể từ ngày 24/2/2022 đến ngày 24/2/2024, chiến dịch quân sự đặc biệt mà Nga triển khai tại Ukraine đã trải qua nhiều diễn biến quan trọng. Những bước ngoặt của cuộc xung đột không chỉ để lại những tác động với hai bên tham chiến mà còn có ảnh hưởng to lớn đến toàn bộ thế giới. Bước sang năm thứ 3, xung đột Nga - Ukraine vẫn đang chứng kiến những đợt tăng cường tấn công từ cả hai phía. Mặt khác, cả Nga và Ukraine vẫn chưa có những động thái thiết thực nào nhằm hướng tới thỏa thuận hòa bình. Tình hình trên đòi hỏi sự đoàn kết và thống nhất của các quốc gia, các tổ chức quốc tế trong việc thực hiện vai trò trung gian hòa giải, kêu gọi các bên xung đột kiềm chế, tiến hành giải quyết tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình. 
Không có mô tả ảnh.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1], [37] “Putin announces 'special operation' in Donbass”, RT, ngày 24/2/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.rt.com/russia/550408-special-operation-putin-donbass/?fbclid=IwAR1GF6c709VsuMm8tegInigD4P7hgSLx8_oaOoF0Kv3RAmnFhVpdUAuZqH0

[2] Osborn, Andrew; Nikolskaya, Polina, “Russia's Putin authorises 'special military operation' against Ukraine”, Reuters, ngày 22/7/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.reuters.com/world/europe/russias-putin-authorises-military-operations-donbass-domestic-media-2022-02-24/

[3] Vi Trân, “Nhiều tiếng nổ lớn được nghe thấy khắp các thành phố Ukraine?”, Thanh Niên, ngày 24/2/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://thanhnien.vn/no-lon-duoc-nghe-thay-khap-cac-thanh-pho-ukraine-1851432612.htm

[4] “Ukraine tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Nga”, VTV, ngày 24/2/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://thanhnien.vn/no-lon-duoc-nghe-thay-khap-cac-thanh-pho-ukraine-1851432612.htm

[5] “Assessing the Impact of Russia’s Invasion of Ukraine Eight Months On”, Harvard HURI, ngày 24/11/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://huri.harvard.edu/news/assessing-impact-russia%E2%80%99s-invasion-ukraine-eight-months

[6] Matt Clinch, “Russia and Ukraine sign UN-backed deal to resume grain exports via the Black Sea”, CNBC, ngày 22/7/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.cnbc.com/2022/07/22/russia-and-ukraine-sign-deal-to-resume-grain-exports-in-black-sea.html

[7] “Initiative on the Safe Transportation of Grain and Foodstuffs from Ukrainian Ports”, UN, ngày 22/7/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.un.org/sites/un2.un.org/files/black_sea_grain_initiative_full_text.pdf

[8] “Nga, Ukraine ký thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen”, Quân đội nhân dân, ngày 24/7/2022.

[9] António Guterres, “Secretary-General's remarks on Signing of Black Sea Grain Initiative”, United Nations, ngày 22/7/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.un.org/sg/en/content/sg/speeches/2022-07-22/secretary-generals-remarks-signing-of-black-sea-grain-initiative

[10] Nguyễn Tiến, “Anh nêu lý do Nga không ngừng tập kích thành phố lớn thứ hai Ukraine”, Báo điện tử VnExpress, ngày 19/8/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://vnexpress.net/anh-neu-ly-do-nga-khong-ngung-tap-kich-thanh-pho-lon-thu-hai-ukraine-4501726.html

[11] Duy Linh, “Cục diện chiến trường sẽ ra sao sau khi Ukraine tái chiếm Kharkov?”, Báo Tuổi trẻ, ngày 13/9/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://tuoitre.vn/cuc-dien-chien-truong-se-ra-sao-sau-khi-ukraine-tai-chiem-kharkov-20220913075034487.htm

[12] Hồng Anh, “Bước ngoặt mới trong xung đột, Ukraine đang đẩy Nga vào thế bí?”, Báo điện tử VOV tin tức, ngày 13/9/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://vovlive.vn/buoc-ngoat-moi-trong-xung-dot-ukraine-dang-day-nga-vao-the-bi-426976.html

[13] Nguyên Hạnh, “Tổng thống Putin ký luật sáp nhập 4 vùng của Ukraine”, Thanh Niên, ngày 5/10/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://tuoitre.vn/tass-tong-thong-putin-ky-luat-sap-nhap-4-vung-cua-ukraine-20221005135129786.htm

[14] “Russia’s annexation gamble: Why is Putin raising the stakes?”, AL JAZEERA, ngày 29/9/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.aljazeera.com/news/2022/9/29/referendums-sign-russia-will-continues-offensive-analysts

[15] Thanh Tâm, “Tính toán của Nga khi sáp nhập 4 tỉnh Ukraine”, Thanh Niên, ngày 5/10/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://vnexpress.net/tinh-toan-cua-nga-khi-sap-nhap-4-tinh-ukraine-4519163.html?fbclid=IwAR3luQpxDLoFlsh_xQ7HYT7fB0zuUXU7lmnW0fWkUZnU1OVgMBBQqUDf2Eo

[16] “9 NATO members urge support for Ukraine after annexation”, CNBC, ngày 2/10/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.cnbc.com/2022/10/02/9-nato-members-urge-support-for-ukraine-after-annexation.html

[17] Luke Harding, Isobel Koshiw, “Ukraine applies for Nato membership after Russia annexes territory”, The Guardian, ngày 30/9/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.theguardian.com/world/2022/sep/30/ukraine-applies-for-nato-membership-after-russia-annexes-territory

[18] “West condemns Russia’s ‘illegal’ annexation of Ukraine provinces”, AL JAZEERA, ngày 30/9/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.aljazeera.com/news/2022/9/30/west-condemns-russia-illegal-annexation-of-ukrainian-provinces

[19] Cẩm Tú - Đông A - Nghiên Dương, “LHQ thông qua nghị quyết phản đối Nga sáp nhập 4 vùng Ukraine”, Thanh Niên, ngày 13/10/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://thanhnien.vn/lhq-thong-qua-nghi-quyet-phan-doi-nga-sap-nhap-4-vung-ukraine-1851509981.htm

[20] “Kerch bridge linking Russia to Crimea damaged in explosion”, AL JAZEERA, ngày 8/10/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.aljazeera.com/news/2022/10/8/fuel-tank-ablaze-at-bridge-linking-russia-to-crimea-reports

[21] Ian Collier, “Vladimir Putin says missile strikes across Ukraine are in retaliation for Crimea bridge 'terrorist' blast”, Sky News, ngày 10/10/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://news.sky.com/story/putin-says-missile-strikes-across-ukraine-retaliation-for-crimea-bridge-blast-12717302

[22] Hoàng Phạm, “Ukraine chính thức thừa nhận tấn công cầu Crimea”, VOV, ngày 23/7/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://vov.vn/the-gioi/ukraine-chinh-thuc-thua-nhan-tan-cong-cau-crimea-post1035331.vov

[23] Thanh Tâm, “Lý do cầu Crimea liên tục bị tấn công”, VN Express, ngày 18/7/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://vnexpress.net/ly-do-cau-crimea-lien-tuc-bi-tan-cong-4630539.html

[24] Pennington, Josh; Stambaugh, Alex; Lendon, Brad; Edwards, Christian, “Ukraine claims responsibility for new attack on key Crimea bridge”, CNN, ngày 17/7/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.cnn.com/2023/07/16/europe/russia-crimea-bridge-intl-hnk/index.html

[25] KÔNG ANH, “Ukraine cảnh báo phá huỷ cầu Crimea trong năm nay”, VTCNews, ngày 07/02/2024. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://vtcnews.vn/ukraine-canh-bao-pha-huy-cau-crimea-trong-nam-nay-ar852287.html

[26] Hồng Vân, “Bộ Quốc phòng Nga xác nhận 'rút quân' khỏi thành phố Kherson”, Báo Tuổi trẻ, ngày 10/11/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://tuoitre.vn/bo-quoc-phong-nga-xac-nhan-rut-quan-khoi-thanh-pho-kherson-20221110213053493.htm

[27] “Russia withdrawing, Ukrainian official fears ‘city of death’”, AP News, ngày 11/11/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://apnews.com/article/russia-ukraine-kyiv-army-europe-donetsk-84741ee5714b4d49d19fd772f17a61d9

[28] Thế Vinh, La Vi, Quỳnh Phương, “Vì sao vùng Kherson là 'phần thưởng' chiến lược đối với Ukraine và Nga?”, Báo Thanh niên, ngày 10/11/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://thanhnien.vn/vi-sao-vung-kherson-la-phan-thuong-chien-luoc-doi-voi-ukraine-va-nga-1851519899.htm

[29] [52] “RUSSIAN OFFENSIVE CAMPAIGN ASSESSMENT, MAY 22”, ISW Press, ngày 22/5/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-may-22

[30] “In Ukraine, Bakhmut Becomes a Bloody Vortex for 2 Militaries”, The New York Times, ngày 27/11/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.nytimes.com/2022/11/27/world/europe/ukraine-war-bakhmut.html

[31] Nataliya, Vasilyeva, “Heavy fighting in eastern Ukraine raises fears Moscow is reinforcing new epicentre of war”, Telegraph, ngày 17/11/2021. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.telegraph.co.uk/world-news/2022/11/17/ukraine-russia-war-kherson-wagner-missile-strikes-bakhmut/

[32] “Nga tuyên bố "giải phóng" Bakhmut”, CAND, ngày 21/5/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://cand.com.vn/the-gioi-24h/nga-tuyen-bo-giai-phong-bakhmut-i694234/

[33] Mariano, Zafra; Jon, McClure, “Uncovering the extensive destruction of Bakhmut in a new detailed analysis”, Reuters, ngày 21/6/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.reuters.com/graphics/UKRAINE-CRISIS/MAPS/klvygwawavg/#uncovering-the-extensive-destruction-of-bakhmut-in-a-new-detailed-analysis

[34] “Lý do khiến Nga và Ukraine đều nỗ lực giành quyền kiểm soát thành phố Bakhmut”, Báo Tin tức, ngày 2/3/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://baotintuc.vn/the-gioi/ly-do-khien-nga-va-ukraine-deu-no-luc-gianh-quyen-kiem-soat-thanh-pho-bakhmut-20230302124328720.htm

[35] “Bakhmut sẽ là mặt trận quyết định của cuộc xung đột Nga – Ukraine?”, VOV, ngày 20/2/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://vov.vn/the-gioi/quan-sat/bakhmut-se-la-mat-tran-quyet-dinh-cua-cuoc-xung-dot-nga-ukraine-post1002876.vov

[36] “Vì sao Bakhmut là điểm quyết chiến giữa quân đội Nga và Ukraine?”, VOV, ngày 14/12/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://vov.vn/the-gioi/quan-sat/vi-sao-bakhmut-la-diem-quyet-chien-giua-quan-doi-nga-va-ukraine-post990240.vov

[38] Yanchik Olivia, “Wagner chief’s rants highlight Russian infighting ahead of Ukraine offensive”, Atlantic Council, ngày 15/5/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/wagner-chiefs-rants-highlight-russian-infighting-ahead-of-ukraine-offensive/

[39] “Thông tin trái chiều về việc Nga kiểm soát Bakhmut”, Truyền hình Quốc hội Việt Nam, ngày 22/5/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://quochoitv.vn/thong-tin-trai-chieu-ve-viec-nga-kiem-soat-bakhmut-161527.htm

[40] Ray, Siladitya, “Russia Terminates Key Grain Deal With Ukraine—Threatening Global Food Supply”, Forbes, ngày 17/7/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.forbes.com/sites/siladityaray/2023/07/17/russia-suspends-key-grain-deal-with-ukraine-threatening-global-food-supply/?sh=4b18cc61305d&fbclid=IwAR3fPEJEcu5Izvs3Rap8yXfmW_s9uXheZ1u8R6l3PUxItmzY7VUIVcxdhlg

[41] Tsukanov, Ilya, “Russia Suspends Participation in Grain Deal”, Spunik Intrernational, ngày 17/7/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://sputnikglobe.com/20230717/russia-suspends-participation-in-grain-deal---kremlin-1111932906.html

[42] “Kremlin Warns of Ukraine Export ‘Risks’ After Exiting Grain Deal”, The Moscow Times, ngày 18/7/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.themoscowtimes.com/2023/07/18/kremlin-warns-of-ukraine-export-risks-after-exiting-grain-deal-a81878

[43] “Không có lần gia hạn thứ tư, Nga chấm dứt hiệu lực thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen”, Báo điện tử VTV, ngày 19/7/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://vtv.vn/the-gioi/khong-co-lan-gia-han-thu-tu-nga-cham-dut-hieu-luc-thoa-thuan-ngu-coc-bien-den-20230718234059623.htm?fbclid=IwAR27wfQCwcZuh327I63PToAPVQ0cYrY_L8aNg5wcG991wJGkVXBxpfLxHMw

[44] Kiều Anh, “Vì sao Nga rút khỏi thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen và động thái tiếp theo?”, Báo điện tử VOV, ngày 21/7/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://vov.vn/the-gioi/quan-sat/vi-sao-nga-rut-khoi-thoa-thuan-ngu-coc-bien-den-va-dong-thai-tiep-theo-post1033956.vov#:~:text=Th%E1%BB%8Fa%20thu%E1%BA%ADn%20ng%C5%A9%20c%E1%BB%91c%20Bi%E1%BB%83n%20%C4%90en%20Nga%20%2D%20Ukraine%20c%C3%B3%20vai%2Cphong%20t%E1%BB%8Fa%20tr%C3%AAn%20Bi%E1%BB%83n%20%C4%90en

[45] Shalal, Andrea, “IMF says Russia exit from Ukraine grain deal risks adding to global food inflation”, Reuters, ngày 19/7/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.reuters.com/world/europe/imf-says-russia-exit-ukraine-grain-deal-risks-adding-global-food-inflation-2023-07-19/

[46] “Russia and Ukraine exchange hundreds of prisoners of war in biggest release so far”, AP News, ngày 14/1/2024. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-belgorod-e1fab1a1968fc272fd49687399e4cc78

[47] Ellyatt, Holly, “Russia and Ukraine carry out largest prisoner exchange; Kyiv says there is no ‘plan B’ to win the war”, CNBC, ngày 5/1/2024. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.cnbc.com/2024/01/04/ukraine-war-live-updates-latest-news-on-russia-and-the-war-in-ukraine.html?fbclid=IwAR1xHPJMa0qbusT93nbXnsCPw0NsSJVjtO0C01VOYKDkw68F60sps9b0s5o

[48] “Success of New UAE Mediation to Exchange Captives Between Russia and Ukraine”, Bộ Ngoại giao UAE, ngày 31/1/2024. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.mofa.gov.ae/en/mediahub/news/2024/1/31/31-1-2024-uae-russia

[49] Isobel, Koshiw, “Back-channel talks keep Ukraine and Russia in contact, despite war”, The Washington Post, ngày 24/10/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.washingtonpost.com/world/2023/10/24/ukraine-russia-backchannel-talks-war/

[50] Eugene, Chausovsky, “Persian Gulf States May Be the Best Mediators for Peace in Ukraine”, Foreign Policy, ngày 9/2/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://foreignpolicy.com/2023/02/09/persian-gulf-states-mediators-peace-ukraine-russia-west/

[51] “Russian forces pound Avdiivka for fourth straight day”, Reuters, ngày 14/10/2023. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.reuters.com/world/europe/one-killed-13-hurt-russian-strike-ukraines-pokrovsk-kyiv-2023-10-13/

[53] “Russia Throwing Large Numbers of Troops at Ukraine's Avdiivka, Mayor Says”, The Moscow Times, ngày 8/2/2024. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.themoscowtimes.com/2024/02/08/russia-throwing-large-numbers-of-troops-at-ukraines-avdiivka-mayor-says-a84013

[54] “Thành trì Avdiivka sụp đổ, Ukraine đối mặt tình thế ngàn cân treo sợi tóc”, VOV, ngày 18/2/2024. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://vov.vn/the-gioi/quan-sat/thanh-tri-avdiivka-sup-do-ukraine-doi-mat-tinh-the-ngan-can-treo-soi-toc-post1077381.vov

[55] Guy, Faulconbridge, “Avdiivka, a Ukrainian town taken by Russia, shown in ruins”, Reuters, ngày 20/2/2024. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.reuters.com/world/europe/avdiivka-ukrainian-town-taken-by-russia-shown-ruins-2024-02-20/

[56] Dan, Peleschuk; Andrew, Osborn, “Why is Avdiivka important and why does Russia want to capture it?”, Reuters, ngày 15/2/2024. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.reuters.com/world/europe/why-does-russia-want-capture-ukraines-avdiivka-2024-02-06/

[57] Hùng Cường, “Ukraine đã để mất Avdiivka như thế nào?”, VOV, ngày 20/2/2024. Truy cập ngày 24/2/2024.

[58] Crosbie Jack, “Their Town Has Been on Ukraine’s Front Line for 8 Years. But They Won’t Give Up on It Yet”, Rolling Stone, ngày 20/2/2022. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/avdiivka-ukraine-town-front-lines-1310327/

[59] “Ukraine says more soldiers killed in deadliest clashes in weeks”, Reuters, ngày 30/1/2017. Truy cập ngày 25/2/2024, từ: https://www.reuters.com/article/us-ukriane-crisis-casualties-idUSKBN15E0QS/

[60] Christopher, Miller, “After Weeklong Bombardment, Devastated Ukrainian City Awakens To 'Relative Calm'”, Radio Free Europe Radio Liberty, ngày 4/2/2024. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.rferl.org/a/ukraine-avdiyivka-fighting-relative-calm-poroshenko-trump/28279060.html

[61] “Ukraine: High-level Briefing”, What's In Blue, Security Council Report, ngày 23/2/2024. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.securitycouncilreport.org/whatsinblue/2024/02/ukraine-high-level-briefing-4.php

[62] Max, Hunder, “Ukraine outnumbered, outgunned, ground down by relentless Russia”, Reuters, ngày 22/2/2024. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-outnumbered-outgunned-ground-down-by-relentless-russia-2024-02-21/

[63] “Putin is all but guaranteed a sweeping victory in Russia, where he wields absolute control”, AP News, ngày 14/2/2024. Truy cập ngày 24/2/2024, từ: https://apnews.com/rusia-putin-election-2024