[CHUYÊN MỤC ĐẶC BIỆT: XUNG ĐỘT TẠI DẢI GAZA] VAI TRÒ TRUNG GIAN, HOÀ GIẢI CỦA QATAR

Kể từ khi cuộc tấn công của lực lượng Phong trào Kháng chiến Hồi giáo Hamas nhằm vào Israel nổ ra vào ngày 07/10/2023, cộng đồng quốc tế đã liên tục triển khai các nỗ lực ngoại giao để tìm lối thoát cho cuộc xung đột. Tuy nhiên, những mâu thuẫn chồng chất kéo dài hàng thập kỷ giữa Israel và Hamas đã khiến tiếng súng tại Dải Gaza chưa bao giờ ngừng suốt gần 7 tháng qua.[1] Tình trạng giao tranh căng thẳng này đã làm nổi bật vai trò chính trị của một quốc gia nhỏ trong Vùng Vịnh, đó chính là Qatar. Bởi quốc gia này đã tích cực đóng vai trò trung gian hoà giải hiệu quả cho một thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hamas, xúc tiến đàm phán nhằm giải thoát các con tin dân sự bị nhóm Hồi giáo Hamas bắt giữ, cũng như sơ tán công dân nước ngoài khỏi Dải Gaza.[2] 

Tính đến cuối tháng 3/2024, sau khi cuộc xung đột giữa Israel và Hamas nổ ra, tình hình căng thẳng giữa hai bên đã khiến hơn 33,000 người dân Palestine thiệt mạng, 5% người dân bị thương hoặc mất tích. Nhu yếu phẩm cùng các dịch vụ hỗ trợ y tế cũng đang ở mức cạn kiệt.[3] Không chỉ gây ra những bất ổn trong khu vực, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cũng cảnh báo rằng: xung đột giữa Hamas và Israel khiến thế giới phải đối mặt với nguy cơ hệ thống nhân đạo bị sụp đổ và nền hòa bình thế giới bị đe doạ. Ngoài ra, xung đột kéo dài buộc các nước lớn thay đổi chính sách của mình, từ đó cũng khiến cục diện cạnh tranh giữa các nước lớn trở nên phức tạp và khó lường hơn.[4][5] 

Trước những tác động tiêu cực của cuộc xung đột, ngoài các tổ chức quốc tế, các nước lớn và các quốc gia trong khu vực cũng tích cực đóng vai trò trung gian, hòa giải để sớm kết thúc cuộc chiến. Chuyên gia về an ninh tại Viện Chatham ở Anh, bà Sanam Vakil đã lập luận rằng, trong xung đột giữa Hamas và Israel, vai trò của các cường quốc như Mỹ, Trung Quốc có thể còn đáng kể nhưng các nước trong khu vực nên dẫn đầu trong vấn đề đàm phán, thương lượng. Hành động của Qatar đã phần nào khẳng định quan điểm của bà Sanam Vakil. Chỉ sau chưa đầy một tuần khi xung đột xảy ra, trang báo Reuter (Vương quốc Anh) đã đăng tải các thông tin về việc Qatar đang nỗ lực đàm phán với hai bên về lệnh ngừng bắn và trao trả con tin.[6] Với lợi thế là quốc gia trong khu vực, đồng thời là quốc gia có nhiều kinh nghiệm trong vai trò trung gian hoà giải, những nỗ lực của Qatar đã phần nào xoa dịu tình hình căng thẳng tại khu vực Dải Gaza. 

2.1. Cạnh tranh địa chính trị của Qatar với các nước nội Vùng Vịnh Theo ông Patrick Theros - cựu Đại sứ Mỹ tại Qatar, nhận định vai trò hòa giải đã “nằm trong Hiến pháp của Qatar theo đúng nghĩa đen” ở Điều 7 Phần 1 trong Hiến pháp thường trực của Nhà nước Qatar năm 2004, được coi là một phần quan trọng trong chiến lược an ninh quốc gia của nước này. Qatar coi hòa giải là một phương tiện quan trọng để duy trì sự ổn định trong khu vực và giảm thiểu rủi ro an ninh của chính mình.[7][8] 

Xuất phát từ chiến lược gắn an ninh, ổn định của khu vực đi liền với vai trò làm trung gian hoà giải, Qatar đã tích cực tổ chức các cuộc đàm phán ba chiều với Mỹ, Hamas và Israel để cho phép tạm dừng giao tranh giữa lực lượng vũ trang hai bên và tiến hành cung cấp viện trợ nhân đạo. Tương lai của Dải Gaza hậu xung đột cũng là một vấn đề của các quốc gia Vùng Vịnh bởi Gaza không thể do Israel hay Hamas điều hành một khi giao tranh kết thúc như tuyên bố của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken tại Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm Các nước công nghiệp phát triển (G7) vào 11/2023.[9] Về phía Cựu giám đốc An ninh của Gaza thuộc Chính quyền Palestine Mohammad Dahlan, nhà lãnh đạo mới tiềm năng của Palestine bày tỏ mong muốn mời các nước như Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Ả Rập Saudi gửi quân đến và chi trả cho việc tái thiết Dải Gaza” cũng như nói rằng “các nhà lãnh đạo của các quốc gia này luôn hỗ trợ các tiến trình nằm trong nỗ lực hướng tới một nhà nước Palestine”.[10] Như vậy, Dải Gaza có thể sẽ trở thành điểm nóng cho các cuộc cạnh tranh địa chính trị giữa Qatar, Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất - tức các quốc gia nội Vùng Vịnh.[11] 

Cuộc cạnh tranh ảnh hưởng địa chính trị giữa các nước nội Vùng Vịnh ở Dải Gaza đã bắt đầu, và việc Qatar tỏ ý thiện chí làm trung gian đàm phán sẽ mang đến lợi thế cạnh tranh trước những nỗ lực và sáng kiến hòa giải ngày càng mạnh mẽ của các quốc gia Ả Rập khác như Oman hay Ai Cập.[12][13] Đồng thời nhiệm vụ hoà giải này còn làm gia tăng uy tín của Qatar trong khu vực và bảo vệ đất nước này khỏi sự can thiệp không mong muốn của các nước láng giềng lớn hơn như Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).[14] 

2.2 Mối quan hệ của Qatar với Hamas và Israel 

Với xung đột tại Dải Gaza giữa lực lượng Hamas và Israel, Qatar có thể được coi là nước trở thành trung gian đàm phán hiệu quả, bởi Qatar có nhiều điều kiện thuận lợi trong mối quan hệ với cả hai phía Hamas và Israel, đồng thời quốc gia này cũng giữ vai trò trung lập trong các vấn đề tại khu vực Trung Đông, không chịu sự ảnh hưởng từ các quốc gia Ả Rập hùng mạnh như Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).[15] 

Đối với Hamas, Qatar đã có những sự hỗ trợ và giúp đỡ đáng kể cho Nhóm vũ trang Hồi giáo người Palestine này. Doha đã chủ trì và tài trợ cho cánh chính trị của Hamas từ năm 2012, khi chiến tranh nổ ra ở Syria và khi tổ chức này chuyển trụ sở từ Damascus đến Qatar vào 2/2012, Doha đã cung cấp nơi trú ẩn cho họ.[16][17][18] Bên cạnh đó, Qatar còn hỗ trợ hàng triệu USD viện trợ nước ngoài hàng năm để giúp đỡ người nghèo ở Dải Gaza, và cấp kinh phí cho bộ máy hành chính, cơ sở hạ tầng khủng bố, tên lửa và các loại vũ khí khác của lực lượng Hamas.[19] Sự hỗ trợ của Qatar dành cho Hamas là một phần của chiến lược địa chính trị rộng lớn hơn nhằm ủng hộ các nhóm Hồi giáo, đặc biệt là những nhóm liên kết với tổ chức Anh em Hồi giáo (Muslim Brotherhood).[20] Tiếng nói của Qatar được đánh giá là có sức ảnh hưởng với Nhóm vũ trang Hồi giáo Hamas bởi lực lượng Hamas vẫn luôn duy trì một văn phòng chính trị ở Thủ đô Doha (Qatar) từ năm 2012 đến nay.[21] Vì thế Peter Stano, người phát ngôn chính về các vấn đề đối ngoại của EU, nói: “Chúng tôi biết rằng Qatar có thể gây ảnh hưởng đối với Hamas và chúng tôi không có lý do gì để tin rằng họ sẽ không làm điều đó”.[22] 

Đối với Israel, Qatar là một trong những quốc gia Ả Rập đầu tiên thiết lập quan hệ thương mại với Israel vào năm 1996. Một số cựu thủ tướng và ngoại trưởng Israel đã đến Qatar thăm và gỡ gặp các nhà lãnh đạo Qatar như Cựu Thủ tướng Israel Shimon Peres được Cựu Tiểu vương Qatar Sheik Hamad bin Khalifa al-Thani đón tiếp đón tại Doha vào 02/04/1996.[23] 

Như vậy, nhờ mối liên hệ mật thiết với Nhóm vũ trang Hồi giáo Hamas và quan hệ thân thiện với Israel, Qatar là một trong số ít quốc gia có thể trao đổi và thương lượng với cả hai bên. Quốc gia Vùng Vịnh nói trên đã nổi lên như một nhà đàm phán chính trong cuộc xung đột kéo dài ở Dải Gaza và được hai nước lớn có ảnh hưởng là Mỹ và Nga khen ngợi.[24] 

2.3 Có kinh nghiệm và sức ảnh hưởng 

Qatar đã thể hiện vai trò hòa giải trong nhiều cuộc chiến tranh, xung đột, bao gồm chính biến ở Lebanon năm 2008, lệnh ngừng bắn của Houthi năm 2007 - 2010 ở Yemen, thỏa thuận hòa giải Hamas - Fatah năm 2012, thỏa thuận Mỹ - Taliban năm 2020, thỏa thuận biên giới Somalia-Kenya năm 2021, thỏa thuận đối thoại Chad năm 2022 và đề xuất giải pháp chính trị Libya năm 2022. Doha cũng đã tham gia vào các hiệp định nhân đạo chuyên biệt để đảm bảo việc đi lại an toàn, tiêu biểu là thỏa thuận giữa Qatar với Iran năm 2017 cho phép sơ tán 4 thị trấn bị bao vây trong cuộc nội chiến ở Syria.[25][26] Mới đây nhất, hồi tháng 9/2023, Qatar làm trung gian cho một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, thành công giúp trả lại tự do cho 5 công dân Mỹ bị buộc tội gián điệp.[27] 

Để trở thành một “hòa giải viên”, những phương pháp/hình thức hòa giải mà Qatar sử dụng thường xuyên là vừa thuyết phục vừa khuyến khích các bên liên quan sử dụng biện pháp hòa giải, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho đối thoại hòa bình của các bên.[28] Không chỉ vậy, quốc gia vùng Vịnh này cũng đã tận dụng tiềm lực kinh tế giàu có, vốn đạt được là nhờ có nguồn khí đốt hóa lỏng dồi dào để xây dựng mối quan hệ tốt đẹp và sự tin cậy của nhiều quốc gia trong khu vực.[29] Ví dụ, từ năm 2014 đến nay, Qatar đã viện trợ hàng trăm triệu đô mỗi năm cho Dải Gaza, có thời điểm còn chi 30 triệu đô mỗi tháng để giúp vận hành nhà máy thủy điện duy nhất trong khu vực, giúp duy trì sự ổn định và chất lượng cuộc sống của người dân ở đây. Nhờ đó, Qatar mới trở thành quốc gia duy nhất hiện nay có kênh liên lạc trực tiếp với lực lượng Hamas.[30] 

Với vai trò bên thứ ba, Qatar cũng thực hiện rất tốt những hỗ trợ về mặt kỹ thuật. Trong cuộc hòa giải giữa Mỹ và Taliban, Qatar đã đảm bảo an toàn cho các thủ lĩnh của lực lượng Hồi giáo này đến Doha đàm phán và chủ trì các phiên đối thoại giữa hai bên, đặc biệt là góp phần giải quyết các vấn đề còn vướng mắc trong đàm phán. Chẳng hạn như khi Tổng thống Donald Trump hủy bỏ các cuộc đàm phán do cho rằng Taliban chịu trách nhiệm trong việc một lính Mỹ thiệt mạng, Qatar đã môi giới thả một công dân Mỹ và một công dân Úc để đổi lấy ba tù nhân Taliban cấp cao, tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán tiếp tục.[31] Như vậy, có thể nói vai trò trung gian hòa giải của Qatar được hoàn thành tốt là bởi tiềm lực, năng lực mà quốc gia này có sẵn. 

Tuy nhiên, trên thực tế, không phải quốc gia nào cũng có khả năng trở thành “người hòa giải” hiệu quả, trước hết, họ phải nhận được sự tín nhiệm và công nhận vai trò trung gian bởi tất cả các bên liên quan. Về điểm này, Qatar đã thể hiện rất tốt khi có mối quan hệ ngoại giao tốt đẹp với nhiều nước trong khu vực. Qatar cũng là quốc gia duy nhất duy trì được mối quan hệ dung hòa với các bên đối địch khi có văn phòng thương mại của Israel, căn cứ không quân Al Udeid của Mỹ, và cũng là nơi có văn phòng đại diện của cả Hamas và Taliban.[32] Thông qua cứu trợ nhân đạo và các hình thức viện trợ khác, Qatar đã có được mối quan hệ tích cực với các bên khác như Hezbollah, Syria và Iran.[33] 

Bên cạnh những điểm tích cực, vai trò của Qatar cũng gây ra một số tranh cãi, trong đó, có ý kiến cho rằng kết quả từ những lần trung gian, hòa giải do Qatar thực hiện thường không ổn định, ngắn hạn và bị chi phối bởi kinh tế hơn là thực sự giải quyết gốc rễ vấn đề.[34] 

Kể từ khi xung đột Israel - Hamas nổ ra vào ngày 7/10/2023, Qatar đã nỗ lực làm trung gian hòa giải giữa các bên tham chiến, bảo đảm tự do cho các con tin bị Hamas bắt giữ và giảm leo thang tình hình ở Gaza. 

Ngay từ những ngày đầu của cuộc xung đột, Qatar đã thành công làm trung gian cho một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 4 ngày, kể từ ngày 24/11/2023. Thỏa thuận cũng đồng thời giúp trả tự do cho 50 trong tổng số hơn 200 con tin người Israel ở Hamas và ngược lại, phía Israel cũng trao trả 150 phụ nữ và trẻ em Palestine đang bị giam giữ trong các nhà tù của nước này. Trong thời gian lệnh ngừng bắn được thực thi, giao tranh được tạm dừng tại cả khu vực phía Bắc và phía Nam của Gaza giúp lượng lớn hàng viện trợ có thể tiến vào các khu vực cần được trợ giúp.[35] Một thỏa thuận khác được thúc đẩy bởi Qatar và Ai Cập cũng đã giúp đảm bảo một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tuần vào tháng 11/2023, trong đó hơn 110 con tin người Israel và người nước ngoài được thả khỏi Gaza. Nước này cũng tham gia vào nỗ lực môi giới một thỏa thuận mới để đưa khoảng 130 con tin vẫn đang bị giam giữ về nước.[36] Qatar cũng kết hợp với Pháp đàm phán thành công một thỏa thuận khác về việc đưa thuốc men và hỗ trợ nhân đạo vào Dải Gaza vào tháng 1/2024.[37] Mới đây nhất, vào ngày 4/4/2024, Bộ Ngoại giao Qatar thông báo nước này đã tiếp nhận đợt điều trị thứ 21 đối với những người bị thương do cuộc xung đột ở Dải Gaza. Hoạt động này là một phần trong sáng kiến của chính phủ nhằm điều trị cho hơn 1.500 nạn nhân, khẳng định sự hỗ trợ kiên định của Qatar đối với người dân ở Gaza trong bối cảnh các hoạt động hỗ trợ nhân đạo gặp nhiều khó khăn.[38] 

Thỏa thuận ngừng bắn đã giúp giảm căng thẳng và tạo ra một khoảng thời gian tạm thời để cung cấp viện trợ nhân đạo cho dân thường ở Dải Gaza và giúp tạo ra một “cửa sổ” giải quyết một phần của cuộc xung đột. Gần đây nhất, Qatar đã kết hợp cùng Mỹ và Ai Cập tổ chức một cuộc đàm phán cho Israel và Hamas tại Cairo (Ai Cập) nhằm đạt được lệnh ngừng bắn trước khi tháng Ramadan bắt đầu. Song, do chính phủ Israel quyết định không tham dự, cuộc đàm phán chưa có kết quả.[39] 

Trong bối cảnh căng thẳng kéo dài của cuộc xung đột, Qatar đang vướng phải những nghi ngờ, đặc biệt là từ phía Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, khi ông chỉ trích rằng vai trò trung gian của Qatar chỉ làm tình hình cuộc xung đột thêm rối ren.[40] Bất chấp những lời chỉ trích, nỗ lực hòa giải của Qatar đã dẫn đến tiến bộ trong việc giải quyết các mối quan ngại nhân đạo và tìm ra điểm chung giữa các bên xung đột là không thể phủ nhận. 

4. Đánh giá 

Kể từ khi xung đột giữa Hamas và Israel xảy ra, Qatar đã tích cực, chủ động trở thành quốc gia trung gian hoà giải đồng thời có những hành động thiết thực để giảm tình trạng leo thang căng thẳng của xung đột. Các thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Hamas và Israel là kết quả của quá trình nỗ lực đàm phán với cả hai bên của Qatar. Ngày 24/11/2023, thỏa thuận ngừng bắn đầu tiên do Qatar làm trung gian hoà giải được hai bên chấp thuận và thời gian ngừng bắn kéo dài đến 1/12/2023.[41] Gần đây, các nhà lãnh đạo của Qatar vẫn tiếp tục nỗ lực để các bên liên quan có thể nhất trí một thỏa thuận ngừng bắn mới tại khu vực Dải Gaza vào 4/3.[42] Dù vậy, Tiểu vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad al-Thani trong bài phát biểu khai mạc hội nghị thượng đỉnh GCC ở Doha ngày 5/12/2023 cũng thừa nhận rằng: Qatar vẫn đang nỗ lực để gia hạn các lệnh ngừng bắn tạm thời để giảm bớt gánh nặng cho người dân ở khu vực này, nhưng đây không phải là một giải pháp có thể thay thế cho lệnh ngừng bắn toàn diện [43]

Những thoả thuận liên quan đến vấn đề giải cứu con tin chỉ được tiến hành trong thỏa thuận ngừng bắn đầu tiên do Qatar đề xuất (24/11/2023 - 1/12/2023). Số lượng con tin được giải cứu cũng chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số các con tin đang bị hai bên bắt giữ. Sau thỏa thuận ngừng bắn đầu tiên, Hamas và Israel vẫn chưa tìm được tiếng nói chung trong vấn đề này. Do đó, Qatar vẫn đang nỗ lực tìm kiếm biện pháp thương lượng hòa bình để các bên đạt được đồng thuận trong việc trao trả con tin. 

Tuy nhiên, hành động của Qatar trong quá trình làm trung gian hoà giải cũng vấp phải những phản ứng tiêu cực đến từ phía Mỹ và Israel. Nhà đàm phán của Israel, ông Gershon Baskin trong cuộc hội thảo của Viện Trung Đông đã chỉ trích hành động của Qatar. Ông cho rằng Qatar là quốc gia ủng hộ chủ nghĩa khủng bố.[44] Quan điểm này cũng được nhắc lại trên mạng xã hội X của Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich rằng “Qatar là quốc gia hỗ trợ khủng bố và tài trợ cho khủng bố. Nước này là người bảo trợ của Hamas và chịu trách nhiệm phần lớn về vụ thảm sát công dân Israel do Hamas gây ra.”[45] Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Bắc Carolina Ted Budd đăng tải trên mạng xã hội X về vai trò của Qatar: “Trong nhiều tuần, Bộ ngoại giao Qatar đã tuyên bố 'gần' đàm phán một thỏa thuận giải phóng các con tin do Hamas bắt giữ - bao gồm cả con tin Mỹ. Qatar sẽ tiếp tục tiếp đón những kẻ khủng bố vấy máu Mỹ trong bao lâu?”[46] 

Kết luận: 

Hiện nay, cuộc xung đột tại Dải Gaza giữa hai bên Israel và Hamas vẫn đang diễn ra căng thẳng khiến tình hình chung tại khu vực ở đang ở mức đáng báo động. Trước tình hình đó, ngoài vai trò của các tổ chức quốc tế, các nước đóng vai trò trung gian hoà giải, tiêu biểu như Qatar, đã và đang có những đóng góp thiết thực để tìm ra giải pháp sớm kết thúc xung đột. Trên thực tế, dù gặp nhiều khó khăn nhưng những nỗ lực của Qatar với tư cách là quốc gia hoà giải đã phần nào thúc đẩy tiến trình hòa bình tại khu vực thông qua các lệnh ngừng bắn tạm thời. Trong tương lai gần, vai trò của Qatar sẽ được phát huy tích cực hơn trong quá trình tìm kiếm một giải pháp hòa bình bền vững và công bằng mà Hamas và Israel đều chấp nhận. 

TÀI LIỆU THAM KHẢO 

[1] “Lối thoát nào cho xung đột ở Dải Gaza?”, Báo VTV - Đài Truyền hình Việt Nam, ngày 3/3/2024. Truy cập 4/3/2024. 

https://vtv.vn/the-gioi/loi-thoat-nao-cho-xung-dot-o-dai-gaza-20240303105750327.ht m 

[2] Yoel Guzansky, “Qatar’s Balancing Act in Gaza”, Foreign Affairs, ngày 5/01/2024. Truy cập 4/3/2024. 

https://www.foreignaffairs.com/israel/qatars-balancing-act-gaza-hamas 

[3] “Đại hội đồng Liên Hợp Quốc nhóm họp về tình hình ở Dải Gaza”, Báo Nhân Dân, ngày 5/3/2024. Truy cập 8/3/2024.

https://nhandan.vn/dai-hoi-dong-lien-hop-quoc-nhom-hop-ve-tinh-hinh-o-dai-gaza-po st798709.html 

[4] Minh Đức - Đức Mạnh, “Tác động đa chiều từ cuộc xung đột Hamas - Israel tới an ninh khu vực và quốc tế”, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, ngày 19/2/2024. Truy cập 8/3/2024. 

http://tapchiqptd.vn/vi/quoc-phong-quan-su-nuoc-ngoai/tac-dong-da-chieu-tu-cuoc-xu ng-dot-hamas-israel-toi-an-ninh-khu-vuc-va-quoc-te/21490.html 

[5] Stephen M. Walt, “The World Won’t Be the Same After the Israel-Hamas War”, Foreign Policy, ngày 18/11/2024. Truy cập 8/3/2024. 

https://foreignpolicy.com/2023/11/08/israel-hamas-gaza-war-geopolitics/ 

[6] Công Thuận, “Quốc gia nào có thể làm trung gian hòa giải giữa Israel và Hamas?”, Báo Tin tức, ngày 14/11/2023. Truy cập 8/3/2024. 

https://baotintuc.vn/the-gioi/quoc-gia-nao-co-the-lam-trung-gian-hoa-giai-giua-israel va-hamas-20231014001507450.htm 

[7] “The Permanent Constitution of the State of Qatar 0 / 2004”, UNHCR. Truy cập 4/3/2024. 

https://www.refworld.org/legal/legislation/natlegbod/2004/en/101710 

[8] John Haltiwanger, “How Qatar became the mediator”, GZERO, ngày 30/11/2023. Truy cập 4/3/2024. 

https://www.gzeromedia.com/how-qatar-became-the-mediator 

[9] “Blinken reiterates US opposition to Israel or Hamas running post-war Gaza”, Al Jazeera, ngày 8/11/2023 . Truy cập 4/3/2024.

https://www.aljazeera.com/news/2023/11/8/israel-should-not-reoccupy-gaza-us-top-di plomat-blinken 

[10] Lazar Berman,“Exiled Palestinian official: Arab states will support an independent leader in Gaza”, The Times of Israel, ngày 14/2/2024. Truy cập 04/3/2024. 

https://www.timesofisrael.com/exiled-palestinian-official-arab-states-will-support-an-i ndependent-leader-in-gaza/ 

[11][12][18][20]Talal Mohammad, “What Gulf States Want in Gaza?”, Foreign Policy, ngày 15/1/2024. Truy cập 04/3/2024. 

https://foreignpolicy.com/2024/01/15/israel-gaza-gulf-proxy-war-qatar-uae-saudi-arab ia-day-after/ 

[13][21] Thảo Vy, “Vì sao Qatar được xem là ‘chìa khóa’ trong hòa giải xung đột Israel-Hamas?”, Báo Pháp luật, ngày 5/11/2023. Truy cập 04/3/2024. 

https://plo.vn/vi-sao-qatar-duoc-xem-la-chia-khoa-trong-hoa-giai-xung-dot-israel-ham as-post759968.html 

[14][15][46] Patrick Wintour, “Why is Qatar often a mediator and what is its role in the Israel-Hamas war?”, The Guardian, ngày 21/11/2023. Truy cập 04/3/2024. 

https://www.theguardian.com/world/2023/nov/21/why-is-qatar-often-a-mediator-and what-is-its-role-in-israel-hamas-war 

[16][19][22] Anchal Vohra, “How Qatar Became the Middle East’s Indispensable Mediator”, Foreign Policy, ngày 28/10/2023. Truy cập 04/3/2024. 

https://foreignpolicy.com/2023/10/28/qatar-middle-east-israel-hostages-hamas-gaza-m ediator/

[17] Christopher Solomon, “Why is Hamas restoring ties with the Syrian regime?”, The New Arab, ngày 12/7/2022. Truy cập 04/3/2024. 

https://www.newarab.com/analysis/why-hamas-restoring-ties-syrian-regime 

[23] Toi Staff, “Qatar won’t normalize with Israel before 2-state solution reached, envoy says”, The Times of Israel, 18/9/2020. Truy cập 04/3/2024. 

https://www.timesofisrael.com/qatar-wont-normalize-with-israel-before-2-state-soluti on-reached-envoy-says/ 

[24] Andrew Mills, “How Qatar's assertive diplomacy won a break in the Gaza war”, Reuters, 2/12/2023. Truy cập 4/3/2024. 

https://www.reuters.com/world/middle-east/how-qatar-swayed-israel-hamas-make-tru ce-work-2023-11-30/ 

[25] Elkahlout, G., & Milton, S., The evolution of the Gulf states as humanitarian donors. Third World Quarterly, 2023 

https://doi.org/10.1080/01436597.2023.2229742 

[26] [28] [34] Sansom Milton, Ghassan Elkahlout & Sana Tariq, Qatar’s evolving role in conflict mediation, Mediterranean Politics, 16 Oct 2023) 

https://doi.org/10.1080/13629395.2023.2266665 

[27] [32] Hiền Minh, "Nhân tố quan trọng nhìn từ cuộc xung đột ở Trung Đông", Báo Quân đội nhân dân, ngày 22/11/2023. 

https://www.qdnd.vn/quoc-te/binh-luan/nhan-to-quan-trong-nhin-tu-cuoc-xung-dot-o-t rung-dong-751686 

[29][44] Tuấn Anh, "Vì sao Qatar đóng vai trò trung gian hòa giải xung đột Israel - Hamas?", Vietnamnet.vn, ngày 27/11/2023.

https://vietnamnet.vn/vi-sao-qatar-dong-vai-tro-trung-gian-hoa-giai-xung-dot-israel-ha mas-2219508.html 

[30] Sayegh, H., O'Donnell, J., & Howcroft, E., "Who funds Hamas? A global network of crypto, cash and charities", Reuters, ngày 16/10/2023. https://www.reuters.com/world/middle-east/hamas-cash-to-crypto-global-finance-maz e-israels-sights-2023-10-16/#:%7E:text=Gas%2Drich%20Qatar%20too%20has,in%20 the%20Hamas%2Drun%20government. 

[31] Morrison, S., "Taliban release Western hostages in prisoner swap", France 24, ngày 19/11/2019. 

https://www.france24.com/en/20191119-taliban-afghanistan-prisoner-haqqani-usa-kin g-weeks-australia-professor-khan 

[33] Minich, R., "Conflict Mediation: The Qatari Experience", University of Pavia, Italy. 

https://www.researchgate.net/publication/286476276_Conflict_Mediation_The_Qatari _Experience 

[35] "Thỏa thuận ngừng bắn tạm thời - Tín hiệu tích cực cho xung đột Israel - Hamas", Truyền hình Công an nhân dân, ngày 26/11/2023. 

https://antv.gov.vn/other/thoa-thuan-ngung-ban-tam-thoi-tin-hieu-tich-cuc-cho-xung-d ot-israel-hamas--83CA4897B.html 

[36] [40] "Qatar, a key mediator in sensitive Israel - Hamas talks, lashes out at Netanyahu over Critical Remarks", Asharq Al Awsat, ngày 25/1/2024. https://english.aawsat.com/gulf/4812101-qatar-key-mediator-sensitive-israel-hamas-ta lks-lashes-out-netanyahu-over-critical 

[37] "Qatari mediation succeeds in reaching an agreement, between Israel and Hamas to send medications and aid into Gaza", Qatar's Ministry of Foreign Affairs, 16/1/2024.

https://www.mofa.gov.qa/en/all-mofa-news/details/1445/07/04/qatari-mediation-succe eds-in-reaching-an-agreement-between-israel-and-hamas-to-send-medications-and-aid -into-gaza 

[38] "21st Batch of Wounded Palestinians in Gaza Strip Arrives in Doha to Receive Treatment", Bài đăng trên X của Bộ Ngoại giao Qatar, 4/4/2024. 

https://twitter.com/MofaQatar_EN/status/1775834028744061017 

[39] "Chiến sự Trung Đông: Đàm phán ngừng bắn tại Cairo tiếp tục được kéo dài", VOV, ngày 6/3/2024. 

https://vov.vn/the-gioi/chien-su-trung-dong-dam-phan-ngung-ban-tai-cairo-tiep-tuc-du oc-keo-dai-post1081031.vov 

[41] “Qatar: Thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza bắt đầu có hiệu lực từ ngày 24/11”, Báo Nhân Dân, ngày 23/11/2023. Truy cập 8/3/2024. 

https://nhandan.vn/qatar-thoa-thuan-ngung-ban-tai-gaza-bat-dau-co-hieu-luc-tu-ngay 2411-post784132.html 

[42] “Thế giới tuần qua: Triển vọng mờ nhạt”, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 3/3/2024. Truy cập 8/3/2024. 

https://dangcongsan.vn/the-gioi/tin-tuc/the-gioi-tuan-qua-trien-vong-mo-nhat-660411. html 

[43] “Qatar emir condemns ‘genocide’ in Gaza, urges ceasefire at GCC summit”, Al Jazeera, ngày 5/12/2023. Truy cập 8/3/2024. 

https://www.aljazeera.com/news/2023/12/5/qatar-emir-condemns-genocide-in-gaza-ur ges-ceasefire-at-gcc-summit 

[45] “Qatar ‘appalled’ at alleged Netanyahu criticism of mediation in Gaza war”, Al Jazeera, ngày 25/01/2024. Truy cập 8/3/2024.

https://www.aljazeera.com/news/2024/1/25/qatar-appalled-at-alleged-netanyahu-critici sm-of-mediation-in-gaza-war