1. Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO)
Ngày 15/10, Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) diễn ra tại Brussels (Bỉ). Hội nghị quy tụ Bộ trưởng quốc phòng các nước thành viên, tập trung trao đổi về ba nội dung chính: (i) mức chi tiêu quốc phòng đến năm 2035, (ii) chính sách hỗ trợ quân sự cho Ukraine và (iii) nâng cao năng lực phòng không chung của NATO.
Nội dung trọng tâm của Hội nghị là các nước thành viên cam kết chi 5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho quốc phòng vào năm 2035, song Tây Ban Nha không tham gia cam kết. Lập trường này của Madrid khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump không hài lòng và cho rằng NATO cần cân nhắc lại vai trò của quốc gia này trong khối. Cũng tại hội nghị, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Pete Hegseth kêu gọi các đồng minh NATO tăng chi tiêu quốc phòng nhằm mua vũ khí từ Hoa Kỳ để cung cấp cho Ukraine thông qua chương trình Danh mục yêu cầu ưu tiên cho Ukraine (Prioritized Ukraine Readiness List -PURL). Đây là cơ chế mới nhằm thay thế hình thức viện trợ vũ khí miễn phí bằng việc các quốc gia đồng minh trực tiếp chi ngân sách mua sắm khí tài cho Kiev.
Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng NATO lần này được cho là bước đi then chốt trong quá trình củng cố năng lực quốc phòng tập thể và chia sẻ trách nhiệm trong NATO, đặc biệt trong bối cảnh liên minh đang tăng cường hỗ trợ Ukraine và hoàn thiện hệ thống phòng thủ ở sườn Đông châu Âu.
Nguồn tham khảo:
[1] Mark Temnycky, “What NATO Defense Ministers Will Discuss At The October 2025 Summit”, Forbes, ngày 15/10/2025. Truy cập ngày 20/10/2025.
https://www.forbes.com/.../what-nato-defense-ministers.../
[2] Hương Giang, “Bộ trưởng Quốc phòng NATO nhóm họp thảo luận mục tiêu chi tiêu quốc phòng và hỗ trợ Ukraine”, Thông Tấn Xã Việt Nam, ngày 15/10/2025. Truy cập ngày 20/10/2025.
https://baotintuc.vn/.../bo-truong-quoc-phong-nato-nhom...
[3] Europe correspondent, “NATO Defense ministers convene in Brussels”, EUROPE DIPLOMATIC, ngày 13/10/2025. Truy cập ngày 20/10/2025.
https://europediplomatic.com/.../nato-defense-ministers.../
[4] Hồng Anh, “NATO lập “Tuyến răn đe sườn Đông”, tăng cường phòng thủ đối phó Nga”, VOV, ngày 15/10/2025. Truy cập ngày 20/10/2025.
https://vov.vn/.../nato-lap-tuyen-ran-de-suon-dong-tang...
2. EU đề xuất bốn dự án quốc phòng chủ lực nhằm tăng cường phòng thủ dọc biên giới phía đông
Ngày 16/10, Ủy ban Châu Âu (EC) đề xuất bốn dự án quốc phòng hàng đầu của châu Âu, bao gồm: Sáng kiến phòng thủ máy bay không người lái (UAV), Hệ thống Giám sát sườn phía Đông, Sáng kiến Lá chắn phòng không châu Âu và Lá chắn Không gian châu Âu nhằm tăng cường năng lực phòng thủ của Liên minh châu Âu (EU) dọc biên giới phía Đông trên bộ, trên không và trên biển. Các đề xuất nằm trong “lộ trình” chính sách quốc phòng hướng đến mục tiêu sẵn sàng tự vệ của châu Âu vào năm 2030.
Các đề xuất được đưa ra trong bối cảnh cuộc xung đột tại Ukraine tiếp tục gây lo ngại, cùng với lời kêu gọi từ Tổng thống Donald Trump về việc EU cần tăng cường hành động để bảo vệ an ninh chung của mình. Chi phí thực hiện các dự án được ước tính có thể lên đến 800 tỷ Euro. Nội dung của kế hoạch được nhấn mạnh là các quốc gia thành viên sẽ giữ quyền kiểm soát đối với các chính sách quốc phòng của riêng mình.
Dự kiến trong thời gian tới, lãnh đạo các nước thành viên EU sẽ xem xét và quyết định khả năng phê chuẩn các đề xuất, đồng thời thống nhất cơ chế điều hành trong trường hợp các dự án được thông qua.
Nguồn:
[1] Andrew Gray và Lili Bayer, “EU proposes 'flagship' defence projects to counter drones, protect eastern border”, Reuters, ngày 17/10/2025. Truy cập ngày 20/10/2025.
https://www.reuters.com/.../eu-proposes-flagship-defence.../
[2] Như Hoa, “EU đề xuất 4 dự án quốc phòng trọng điểm để bảo vệ biên giới phía Đông”, Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, ngày 17/10/2025. Truy cập ngày 20/10/2025.
https://vov.vn/.../eu-de-xuat-4-du-an-quoc-phong-trong...
[3] Bảo Minh, “EU vạch ra lộ trình tăng cường năng lực răn đe quân sự, Hungary gợi ý nên làm một điều với Nga”, ngày 17/10/2025. Truy cập ngày 20/10/2025.
https://baoquocte.vn/eu-vach-ra-lo-trinh-tang-cuong-nang...
3. Tổng thống Mỹ và Tổng thống Ukraine gặp mặt tại Nhà Trắng
Ngày 17/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có buổi gặp mặt với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Nhà Trắng nhằm thảo luận về cuộc xung đột đang ngày càng leo thang giữa Nga và Ukraine.
Trong cuộc gặp tại Nhà Trắng, hai nhà lãnh đạo đã thảo luận sâu về các phương án hỗ trợ an ninh cho Ukraine trong bối cảnh chiến sự với Nga tiếp tục leo thang. Tổng thống Zelensky nhấn mạnh rằng Kiev cần sự đảm bảo rõ ràng từ phía Mỹ để ngăn ngừa nguy cơ xung đột tái diễn sau thỏa thuận ngừng bắn. Một trong những nội dung quan trọng của buổi thảo luận là khả năng Mỹ cung cấp tên lửa hành trình Tomahawk cho Ukraine. Tổng thống Zelensky cho rằng loại vũ khí này sẽ khiến Nga lo ngại, trong khi Tổng thống Trump khẳng định Mỹ không muốn chiến sự tại Ukraine sử dụng loại tên lửa này và nhấn mạnh rằng Mỹ cần giữ lại năng lực phòng thủ thiết yếu cho mình.
Trước đó một ngày, cuộc điện đàm giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Nga Putin cũng đã diễn ra nhằm bàn về khả năng chấm dứt xung đột ở Ukraine. Tại cuộc điện đàm, Tổng thống Nga đã bày tỏ mong muốn Mỹ không cung cấp tên lửa Tomahawk cho Ukraine. Hai bên thống nhất sẽ có cuộc hội đàm tại thủ đô Budapest (Hungary) vào 2 tuần sau hoặc lâu hơn.
Nguồn tham khảo:
[1] Oleh Velhan, “Trump declines Zelenskyy's request for Tomahawks for now, meeting described as 'tough,' Axios reports”, RBC-Ukraine, ngày 18/10/2025. Truy cập ngày 20/10/2025.
https://newsukraine.rbc.ua/.../trump-declines-zelenskyy-s...
[2] Steven Nelson, Caitlin Doornbos, Ryan King, Samuel Chamberlain và Kaydi Pelletier, “Trump admin live updates: Prez insists Putin ‘wants to end’ Ukraine war, noncommittal on Tomahawks for Kyiv as Zelensky visits White House”, New York Post, ngày 17/10/2025. Truy cập vào ngày 20/10/2025.
https://nypost.com/.../trump-live-updates-news-oct-16-17/
[3] Như Tâm, “Nỗi thất vọng của ông Zelensky khi cuộc gặp ông Trump không như ý”, VN Express, ngày 19/10/2025. Truy cập ngày 20/10/2025.
https://vnexpress.net/noi-that-vong-cua-ong-zelensky-khi...
4. Afghanistan và Pakistan đạt thỏa thuận ngừng bắn
Ngày 19/10, Pakistan và Afghanistan đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn ngay lập tức tại cuộc đàm phán hòa bình ở Doha, Qatar để thiết lập các cơ chế nhằm tăng cường hòa bình, ổn định lâu dài giữa hai nước
Cuộc đàm phán được xem là nỗ lực hòa giải trực tiếp đầu tiên giữa Pakistan và Afghanistan sau một tuần giao tranh dữ dội dọc biên giới, khiến hàng trăm người thương vong. Thông báo được đưa ra sau khi chính quyền Afghanistan cáo buộc Pakistan tiến hành nhiều cuộc không kích vào lãnh thổ nước này từ ngày 12/10. Căng thẳng giữa hai nước leo thang từ đầu tháng 10/2025 khi Pakistan yêu cầu Taliban ngăn chặn các nhóm vũ trang sử dụng lãnh thổ Afghanistan làm căn cứ tấn công sang Pakistan. Tuy nhiên, chính quyền Taliban bác bỏ cáo buộc, tố ngược Islamabad “gây rối biên giới, phát tán thông tin sai lệch và che giấu các phần tử khủng bố liên kết với Nhà nước Hồi giáo (Islamic State - IS) nhằm làm mất ổn định Afghanistan”.
Nhiều quốc gia trong khu vực, trong đó có Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ, đã hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời kêu gọi hai bên kiềm chế, tránh để xung đột tái diễn.
Nguồn tham khảo:
[1] Lê Dũng, “Pakistan và Afghanistan đồng ý ngừng bắn ngay lập tức”, VOV, ngày 19/10/2025. Truy cập ngày 20/10/2025.
https://vov.vn/.../pakistan-va-afghanistan-dong-y-ngung...
[2] Asif Shahzad, Mohammad Yunus Yawar và Mushtaq Ali, “Pakistan and Afghanistan agree to immediate ceasefire after peace talks in Doha”, Reuters, ngày 19/10/2025. Truy cập ngày 20/10/2025.
https://www.reuters.com/.../afghanistan-pakistan-hold.../
[3] Al Jazeera Staff, “What we know about Pakistan-Afghanistan ceasefire, will it hold?”, ALJAZEERA, ngày 19/10/2025. Truy cập ngày 20/10/2025.
https://www.aljazeera.com/.../what-we-know-about-pakistan...
5. Lãnh đạo quân sự của Madagascar tuyên thệ nhậm chức Tổng thống
Ngày 17/10, Đại tá Michael Randrianirina - người đứng đầu lực lượng quân đội Madagascar, đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống, sau nhiều tuần bất ổn chính trị và biểu tình lan rộng bắt nguồn từ các cuộc biểu tình từ ngày 25/9/2025. Buổi lễ diễn ra tại Tòa án Hiến pháp ở thủ đô Antananarivo, đánh dấu sự chuyển giao quyền lực sau khi chính phủ dân sự bị lật đổ.
Cuộc đảo chính diễn ra trong bối cảnh người dân Madagascar bất mãn với tình trạng thiếu điện, nước và lạm phát tăng cao. Các cuộc biểu tình đã khiến hàng chục thiệt mạng, buộc cựu Tổng thống Andry Rajoelina phải rời khỏi đất nước. Randrianirina cam kết sẽ thành lập một chính phủ chuyển tiếp trong vòng hai năm và tổ chức bầu cử dân chủ. Ông cũng tuyên bố sẽ bảo vệ quyền con người, duy trì ổn định và thống nhất đất nước.
Lễ nhậm chức của Đại tá Randrianirina diễn ra sau khi Liên hợp quốc tuyên bố việc thay đổi chính quyền tại Madagascar là vi hiến. Vào ngày 16/10, Người phát ngôn của Tổng Thư ký Liên hợp quốc - ông Stéphane Dujarric, cho biết Tổng Thư ký António Guterres kêu gọi cần sớm khôi phục trật tự Hiến pháp và tôn trọng pháp quyền ở Madagascar. Chủ tịch Ủy ban Liên minh châu Phi (AU) Mahmoud Ali Youssouf cũng ra kêu gọi các lực lượng ở Madagascar tôn trọng nhà nước pháp quyền và tạm đình chỉ tư cách thành viên của Madagascar.
Nguồn tham khảo:
[1] Mariamne Everett and News Agencies, “Military leader Randrianirina sworn in as Madagascar’s new president”, ALJAZEERA, ngày 17/10/2025. Truy cập ngày 20/10/2025.
https://www.aljazeera.com/.../military-leader...
[2] Nguyễn Hà, “Người đứng đầu quân đội Madagascar tuyên thệ làm tổng thống”, Thông Tấn Xã Việt Nam, ngày 17/10/2025. Truy cập ngày 20/10/2025.
https://baotintuc.vn/.../nguoi-dung-dau-quan-doi...
