1. Liên hợp quốc thông qua nghị quyết lực lượng trấn áp băng đảng ở Haiti
Ngày 30/9, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã thông qua việc tái cấu trúc lực lượng an ninh quốc tế gọi là Lực lượng Trấn áp (Suppression Force) tại Haiti. Khác với các phái bộ gìn giữ hòa bình trước đây, lực lượng này có nhiệm vụ bắt giữ và can thiệp trực tiếp nhằm chặn đứng vòng xoáy bạo lực, giảm thiểu ảnh hưởng của các băng nhóm và khôi phục trật tự cơ bản cho đất nước.
Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh Haiti đang chìm trong bất ổn về an ninh khi các băng đảng vũ trang kiểm soát phần lớn thủ đô Port-au-Prince, gây ra hàng nghìn cái chết và buộc hơn một triệu người phải di dời. Tình trạng bạo lực lan rộng khiến chính quyền mất khả năng quản lý, các dịch vụ thiết yếu và đời sống dân thường rơi vào hỗn loạn. Trước đó, lực lượng đến từ Kenya đã được triển khai nhưng đã không thể kiểm soát được tình hình do thiếu nhân lực và tài chính.
Phản ứng chung của Haiti vẫn là thận trọng và dè dặt. Các tổ chức quốc tế cũng chịu sức ép phải tìm giải pháp thực chất hơn thay vì chỉ hỗ trợ nhân đạo. Lực lượng Trấn áp vì thế được coi là biện pháp quyết liệt nhằm xoay chuyển cục diện.
Nguồn tham khảo:
1. Hiếu Nhân. “Liên hợp quốc quyết định mạnh tay hơn với các băng đảng tại Haiti”, ngày 01/10/2025. Truy cập ngày 06/10/2025
https://tuoitre.vn/lien-hop-quoc-quyet-dinh-manh-tay-hon...
2. Tiến Duy. “LHQ thành lập lực lượng trấn áp băng đảng tại Haiti”, ngày 01/10/2025. Truy cập ngày 06/10/2025
https://cand.com.vn/.../lhq-thanh-lap-luc-luong-tran-ap.../
2. Israel chặn đoàn tàu cứu trợ Gaza
Ngày 01/10, Hải quân Israel đã tiến hành một chiến dịch đánh chặn với các tàu trong đoàn “Global Sumud Flotilla”- một nỗ lực quốc tế nhằm vận chuyển viện trợ nhân đạo đến Dải Gaza giữa bối cảnh phong tỏa biển nghiêm ngặt. Các con tàu này xuất phát từ châu Âu với mục tiêu phá vỡ sự phong tỏa của Israel và đưa hàng cứu trợ tới Dải Gaza.
Phía Liên minh Freedom Flotilla (FFC) cho biết có khoảng 440 người đến từ hơn 40 tàu đã bị lực lượng Israel áp tải trong vùng biển quốc tế. Một số nhân chứng cáo buộc quân đội Israel đã sử dụng các biện pháp mạnh như vòi phun nước và các đội tàu bao vây để buộc các tàu viện trợ phải dừng lại, tạo ra tình huống căng thẳng kéo dài nhiều giờ liền. Các nhà cung cấp viện trợ nhấn mạnh mục tiêu của họ không chỉ là đưa hàng hóa viện trợ mà còn nhằm thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế đối với tình trạng của người dân Gaza.
Việc Israel chặn đoàn tàu đã nhanh chóng gây ra phản ứng mạnh mẽ từ nhiều nước và các tổ chức quốc tế, đồng thời thổi bùng các cuộc biểu tình ở nhiều thành phố trên thế giới nhằm bày tỏ sự đoàn kết với người dân Gaza.
Nguồn tham khảo:
1. Niha Masih and Miriam Berger. “Israel intercepts Gaza aid flotilla, detains Thunberg and other activists”, The Washington Post, ngày 02/10/2025. Truy cập ngày 02/10/2025
https://www.washingtonpost.com/.../flotilla-gaza-israel.../
2. Minh Hạnh. “Israel hứng chỉ trích vì chặn 39 tàu cứu trợ hướng đến Dải Gaza”, Báo Tiền phong, ngày 02/10/2025. Truy cập ngày 02/10/2025
https://tienphong.vn/israel-hung-chi-trich-vi-chan-39-tau...
3. EU xem xét cơ chế hạn chế quyền phủ quyết của Hungary trong vấn đề trừng phạt Nga
Ngày 26/9, Chủ tịch Hội đồng Châu Âu António Costa đưa ra đề xuất thay đổi cơ chế ra quyết định liên quan đến các biện pháp trừng phạt Nga, do vướng phải sự phản đối liên tiếp từ Hungary. Theo đó, Liên minh châu Âu (EU) đang xem xét khả năng chuyển sang cơ chế bỏ phiếu theo hình thức “đa số đủ điều kiện” thay vì “nhất trí tuyệt đối” trong việc gia hạn các gói trừng phạt. Cơ chế này sẽ cho phép một quyết định được thông qua nếu các quốc gia thành viên đại diện cho phần lớn dân số EU đồng thuận, qua đó giảm thiểu khả năng một quốc gia đơn lẻ làm tê liệt cả khối.
Theo quy định hiện tại, mọi quyết định trong lĩnh vực đối ngoại của EU đều cần sự đồng thuận tuyệt đối từ 27 quốc gia thành viên. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ một quốc gia phản đối cũng có thể làm đình trệ toàn bộ tiến trình chung. Trong thời gian qua, Hungary đã nhiều lần sử dụng quyền phủ quyết để trì hoãn hoặc ngăn chặn các biện pháp tập thể, đặc biệt là các gói viện trợ và trừng phạt nhằm vào Nga, khiến nhiều nước thành viên khác tỏ ra bất bình.
Đức cùng nhiều nước khác đã bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ, nhấn mạnh rằng thay đổi này sẽ giúp EU duy trì được sự thống nhất và hành động kịp thời hơn trong những tình huống cấp bách. Đây cũng là bước đi quan trọng nhằm bảo đảm việc sử dụng lợi nhuận từ tài sản Nga bị đóng băng để hỗ trợ Ukraine không bị trì hoãn thêm.
Nguồn tham khảo:
1. Lili Bayer. “Ukraine's path to EU will be tough, with or without Hungarian hurdle”, Reuters, ngày 06/10/2025. Truy cập ngày 06/10/2025
https://www.reuters.com/.../ukraines-path-eu-will-be.../
2. Jorge Liboreiro. “EU mulls tweaking rules to bypass Hungarian veto on Ukraine's accession”, Euronews, ngày 04/10/2025. Truy cập ngày 04/10/2025
https://www.euronews.com/.../eu-mulls-tweaking-rules-to...
4. Papua New Guinea phê duyệt hiệp ước quốc phòng với Úc
Ngày 01/10, Úc và Papua New Guinea vừa chính thức phê duyệt một hiệp ước quốc phòng song phương quan trọng sau nhiều tháng trì hoãn, đánh dấu bước tiến mới trong chiến lược an ninh khu vực. Theo đó, Hiệp ước quy định rằng nếu một bên bị tấn công, bên còn lại sẽ hỗ trợ, từ đó tạo ra cơ chế hợp tác phòng thủ chặt chẽ chưa từng có giữa hai quốc gia láng giềng. Các nội dung chính của thỏa thuận bao gồm huấn luyện chung, hợp tác về an ninh mạng, chia sẻ thông tin tình báo và triển khai phối hợp khi khủng hoảng xảy ra.
Đây được coi là động thái chiến lược của Canberra nhằm củng cố vị thế trong khu vực Thái Bình Dương, trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng gia tăng ảnh hưởng về kinh tế và an ninh. Các nhà phân tích nhận định thỏa thuận này không chỉ củng cố quan hệ song phương mà còn gửi đi thông điệp rằng Úc muốn trở thành một “trụ cột an ninh” tại Nam Thái Bình Dương. Úc cam kết cung cấp hỗ trợ kỹ thuật, tài chính và trang thiết bị quân sự để giúp Papua New Guinea nâng cao năng lực phòng thủ, đồng thời khuyến khích quốc gia này đóng vai trò lớn hơn trong các sứ mệnh gìn giữ an ninh khu vực.
Nguồn tham khảo:
1. “PNG approves delayed defence treaty with Australia – as it happened”, The Guardian, ngày 02/10/2025. Truy cập ngày 02/10/2025
https://www.theguardian.com/.../australia-news-live-dan...
2. Việt Nga. “Nội các Papua New Guinea thông qua thỏa thuận quốc phòng với Australia”, VOV, ngày 02/10/2025. Truy cập ngày 02/10/2025
https://vov.vn/.../noi-cac-papua-new-guinea-thong-qua...
