1. Iran tấn công Israel
Rạng sáng ngày 14/4, Iran đã tiến hành cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa hành trình nhằm vào miền Nam Israel. Quân đội Israel xác nhận Iran đã phóng hơn 100 (UAV) và một số tên lửa trong cuộc tấn công này. Phần lớn số vũ khí trên đã bị bắn hạ bởi lực lượng Hải quân và phòng không Mỹ cùng với sự trợ giúp của Không quân Hoàng gia Anh tại khu vực trước khi tiếp cận không phận Israel.
Phản ứng trước cuộc tấn công nói trên, Đài phát thanh quân đội Israel dẫn lời một quan chức nước này khẳng định màn đáp trả của Israel sẽ “cực kỳ thảm khốc”. Trong một tuyên bố trên mạng xã hội X, Phái đoàn thường trực của Iran tại Liên hợp quốc cho rằng Iran đang thực hiện quyền tự vệ vốn có được nêu trong Hiến chương Liên hợp quốc, chống lại các động thái xâm lược quân sự tái diễn của Israel, đặc biệt là cuộc tấn công vũ trang ngày 1/4/2024 nhằm vào tòa lãnh sự quán Iran ở thủ đô Damascus (Syria). Iran cũng yêu cầu Mỹ tránh xa cuộc xung đột này, khẳng định phản ứng của Tehran sẽ nghiêm khắc hơn nhiều nếu Israel trả đũa.
Cùng ngày, Tổng Thư ký Liên hiệp quốc Antonio Guterres lên án cuộc tấn công của Iran và kêu gọi các bên kiềm chế tối đa để tránh đối đầu quân sự lớn tại nhiều mặt trận Trung Đông.
Nguồn tham khảo:
1. “Iran attack live updates: Israel vows to respond”, NBC News, ngày 14/04/2024. Truy cập ngày 14/04/2024.
https://www.nbcnews.com/.../iran-attack-israel-strikes....
2. “Tehran yêu cầu Mỹ tránh xa cuộc xung đột Iran - Israel”, Thông tấn xã Việt Nam, ngày 14/04/2024. Truy cập ngày 14/04/2024.
https://vnanet.vn/.../cang-thang-iran-israel-tehran-yeu....
3. “Iran tuyên bố kết thúc cuộc tấn công đáp trả vào Israel”, VOV, ngày 14/04/2024. Truy cập ngày 14/04/2024.
https://vov.vn/.../iran-tuyen-bo-ket-thuc-cuoc-tan-cong....
4. “Statement by the Secretary-General regarding attacks by the Islamic Republic of Iran targeting Israel”, United Nations, ngày 14/03/2024. Truy cập ngày 14/04/2024.
https://www.un.org/.../statement-the-secretary-general....
2. Hội nghị thượng đỉnh ba bên đầu tiên của Mỹ - Nhật Bản - Philippines
Ngày 11/4, Mỹ, Nhật Bản và Philippines đã tổ chức hội nghị thượng đỉnh ba bên đầu tiên tại Nhà Trắng (Washington, Mỹ). Hội nghị đã mở ra một chương mới cho quan hệ hợp tác giữa ba nước.
Tại hội nghị, các nhà lãnh đạo bày tỏ quan ngại về các sự việc gần đây tại Biển Đông, đơn cử là các hành động của Trung Quốc trong khu vực. Ba nhà lãnh đạo cũng lo ngại về việc quân sự hóa các thực thể được cải tạo và các hoạt động hàng hải bất hợp pháp ở Biển Đông.
Hội nghị đã đạt được một vài thỏa thuận mới trong các lĩnh vực quân sự, kinh tế và viễn thông. Với những thành tựu này, Thượng đỉnh Mỹ - Nhật Bản - Philippines được nhận định sẽ có những tác động nhất định tới cục diện tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cũng như vai trò trung tâm của ASEAN trong khu vực, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc diễn biến phức tạp và các thách thức an ninh truyền thống, phi truyền thống tăng cao.
Nguồn tham khảo:
1. Ken Moriyasu, “U.S.-Japan-Philippines hold first trilateral, with 'many more' to come”. Nikkei Asia, ngày 11/04/2024. Truy cập ngày 14/04/2024. https://asia.nikkei.com/.../U.S.-Japan-Philippines-hold...
2. Hoàng Đình, “Chương mới cho liên minh Mỹ - Nhật - Philippines”. Báo Thanh niên, ngày 13/04/2024. Truy cập ngày 14/04/2024. https://thanhnien.vn/chuong-moi-cho-lien-minh-my-nhat...
3. Tổng thống Nga, Belarus hội đàm tăng cường hợp tác song phương
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc hội đàm với người đồng cấp Belarus Alexander Lukashenko tại điện Kremlin (Moscow, Nga) vào ngày 11/4 vừa qua. Hai bên đã thảo luận về một loạt các biện pháp nhằm tăng cường hợp tác giữa hai nước và cuộc xung đột tại Ukraine.
Tại cuộc hội đàm, Tổng thống Vladimir Putin nhận định quan hệ kinh tế giữa Nga và Belarus đã đạt được nhiều thành tựu và đang tiếp tục phát triển. Về vấn đề Ukraine, Tổng thống Putin khẳng định Moscow mong muốn giải quyết mâu thuẫn bằng biện pháp hòa bình và cho biết sẽ tìm kiếm vai trò trung gian của Belarus nếu có nhu cầu về các cuộc đàm phán mới.
Về phía Belarus, Tổng thống Lukashenko bày tỏ cảm ơn Nga đã giúp xuất khẩu sản phẩm của Belarus qua các cảng của Nga. Liên quan tới xung đột tại Ukraine, nhà lãnh đạo Belarus cho biết ông ủng hộ quan điểm của Nga về vai trò trung gian hòa giải.
Nguồn tham khảo:
1. “Tổng thống Nga, Belarus thảo luận vấn đề Ukraine và quan hệ kinh tế song phương”. Thông tấn xã Việt Nam, ngày 12/04/2024. Truy cập ngày 14/04/2024. https://baotintuc.vn/.../tong-thong-nga-belarus-thao-luan...
2. “Meeting with President of Belarus Alexander Lukashenko”, President of Russia, ngày 11/4/2024. Truy cập ngày 14/04/2024.
4. Hàng trăm người dân Niger biểu tình yêu cầu quân đội Mỹ rút lui
Ngày 13/04, hàng trăm người dân Niger tại thủ đô Niamey đã xuống đường phố biểu tình yêu cầu Mỹ rút quân. Sự việc xảy ra trong bối cảnh chính phủ Niger đã đình chỉ thoả thuận quân sự với Mỹ vào tháng 3 năm nay. Đám đông biểu tình trước Trụ sở Quốc hội ở Niamey chủ yếu là các sinh viên và một số nhân vật nổi bật của chế độ quân sự và hô vang "Đả đảo chủ nghĩa đế quốc Mỹ" và "Sự giải phóng của nhân dân đang diễn ra".
Trước cuộc đảo chính ngày 28/07/2023, Niger vẫn là đối tác an ninh quan trọng của Pháp và Mỹ, khi hai nước đặt nhiều căn cứ tại Niger trong các nỗ lực quốc tế nhằm kiềm chế cuộc nổi dậy kéo dài hàng thập kỷ ở khu vực Sahel của Tây Phi. Căn cứ Không quân 201 gần thành phố Agadez (Niger) được sử dụng để nhắm vào các mục tiêu như chiến binh ISIL (ISIS) và Jama'at Nusrat al-Islam wal Muslimeen (JNIM), một chi nhánh của al-Qaeda ở khu vực Sahel. Trong khi đó, Pháp cũng đồng ý rút quân vào tháng 9/2023 trước tình hình cuộc đảo chính tại Niger. Chính quyền Niger mới và các chính phủ do quân đội điều hành đã chấm dứt các thỏa thuận quân sự với các đồng minh phương Tây, rời khỏi Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS), đồng thời thúc đẩy mối quan hệ chặt chẽ hơn với Nga.Nguồn tham khảo:
1. “Hundreds protest in Niger demanding departure of US troops”, Al Jazeera, ngày 13/04/2024. Truy cập ngày 14/04/2024.
https://www.aljazeera.com/.../hundreds-protest-in-niger....
2. “Thousands protest in Niger demanding immediate withdrawal of US troops”, France24h, ngày 13/04/2024. Truy cập ngày 14/04/2024.
https://www.france24.com/.../20240413-thousands-protest....
3. Minh Anh, “Cuộc đảo chính quân sự ở Niger tác động ra sao đến an ninh khu vực?”, Báo Quân đội Nhân dân, ngày 14/08/2023. Truy cập ngày 14/04/2024.
5 Mexico chính thức khởi kiện Ecuador về vụ tấn công Đại sứ quán tại Quito
Ngày 11/4, Mexico tuyên bố chính thức đệ đơn kiện Ecuador lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) về cuộc đột kích có vũ trang vào Đại sứ quán Mexico ở thủ đô Quito (Ecuador), đồng thời yêu cầu đình chỉ tư cách thành viên Liên hợp quốc của Ecuador tới khi Quito công khai xin lỗi và “thừa nhận những vi phạm nguyên tắc và chuẩn mực cơ bản của luật quốc tế, đồng thời bồi thường tổn hại tới Mexico và các công dân bị ảnh hưởng của nước này.” Hồ sơ được gửi tới ICJ cáo buộc Ecuador vi phạm luật quốc tế và hiệp ước Liên hợp quốc về quan hệ ngoại giao.
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Mexico Alicia Barcena bày tỏ sự tự tin rằng vụ kiện này sẽ được tòa án ủng hộ, vì theo luật quốc tế, đại sứ quán được coi là bộ phận lãnh thổ của quốc gia tiếp nhận.
Trước đó, quan hệ song phương giữa hai quốc gia Nam Mỹ đã bị phía Mexico đình chỉ vào ngày 5/4, ngay sau khi cảnh sát Ecuador đột kích Đại sứ quán Mexico để bắt cựu Phó tổng thống Ecuador Jorge Glas, người đang bị Ecuador truy nã vì nhiều cáo buộc và đã được Mexico cấp quy chế tị nạn chính trị.
Nguồn tham khảo:
1. Bảo Hoàng. “Mexico yêu cầu đình chỉ tư cách thành viên của Ecuador tại Liên Hiệp Quốc”. Báo Thanh niên, ngày 12/04/2024. Truy cập ngày 14/04/2024. https://thanhnien.vn/mexico-yeu-cau-dinh-chi-tu-cach...
2. “Mexico chính thức khởi kiện Ecuador về vụ tấn công Đại sứ quán tại Quito”. Báo Nhân dân, ngày 12/04/2024. Truy cập ngày 14/04/2024. https://nhandan.vn/mexico-chinh-thuc-khoi-kien-ecuador-ve...
3. “Mexico calls on World Court to suspend Ecuador pending embassy raid apology”. Reuters, ngày 12/04/2024. Truy cập ngày 14/04/2024. https://www.reuters.com/.../mexico-calls-un-suspend.../
6. Ngoại trưởng Nga Lavrov hội đàm với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị
Trong khuôn khổ chuyến thăm Trung Quốc ngày 9/4, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã có cuộc hội đàm với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tại thủ đô Bắc Kinh. Hai nước đã nhất trí thảo luận các cách thức tăng cường hợp tác an ninh trên khắp châu u và châu Á trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ảnh hưởng lên khu vực này.
Phát biểu tại buổi hội đàm, Ngoại trưởng Lavrov nhấn mạnh: “Nhờ nỗ lực của hai nhà lãnh đạo, mối quan hệ đối tác toàn diện giữa Nga và Trung Quốc đã đạt đến mức độ chưa từng có trong lịch sử.” Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị cũng khẳng định cam kết của Bắc Kinh sẵn sàng thiết lập sâu sắc hơn nữa quan hệ song phương với Nga. Cuộc gặp gỡ sắp tới giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng được đặc biệt chú ý trong hội đàm. Nói về cuộc xung đột Nga - Ukraine, hai Bộ trưởng nhất trí phải xem xét mối quan tâm chính đáng của các bên liên quan, chủ yếu là lĩnh vực an ninh. Hai bên cũng thảo luận về vấn đề Đài Loan (Trung Quốc), tình hình trên bán đảo Triều Tiên, tình hình kinh tế, thương mại, đầu tư và ứng dụng công nghệ mới. Việc tăng cường hợp tác chống khủng bố bao gồm cả thông qua các cơ chế đa phương cũng được Nga và Trung Quốc tán thành.
Nguồn tham khảo:
1. Thu Hà, “Ngoại trưởng Nga Lavrov hội đàm với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị”, VOV, ngày 09/04/2024. Truy cập ngày 15/04/2024.
https://vov.vn/.../ngoai-truong-nga-lavrov-hoi-dam-voi....
2. Phan An, “Ngoại trưởng Sergey Lavrov: Quan hệ Nga-Trung Quốc đạt mức cao chưa từng có”, VietnamPlus, ngày 09/04/2024. Truy cập ngày 15/04/2024.
https://www.vietnamplus.vn/ngoai-truong-sergey-lavrov....
3. Guy Faulconbridge, Lidia Kelly, Andrew Hayley, “Russia, China to talk about deeper security co-operation in Eurasia, Lavrov says”, Reuters, ngày 09/04/2024. Truy cập ngày 15/04/2024.
https://www.reuters.com/.../russia-china-cooperate-fight.../.
