1. Hội đàm 3 bên Trung - Pháp - Ủy ban châu Âu (EC)
Ngày 6/5, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tham dự cuộc hội đàm ba bên với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Chủ tịch Ủy ban Châu Âu (EC) Ursula Von der Leyen tại Điện Elysee (Paris, Pháp). Hoạt động này nằm trong khuôn khổ chuyến công du châu Âu đầu tiên của Chủ tịch Tập Cận Bình kể từ năm 2019, kéo dài từ ngày 5-10/5.
Về phía Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định mối quan hệ với châu Âu là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Bắc Kinh, đồng thời ủng hộ lời kêu gọi ngừng bắn toàn cầu của Pháp trong thời gian diễn ra Thế vận hội mùa hè Olympic Paris vào tháng 7 tới đây.
Bên cạnh đó, Chủ tịch EC Ursula Von der Leyen cho rằng Trung Quốc và châu Âu có nhiều lợi ích chung về hòa bình và an ninh, nhưng các mối quan hệ này đang bị ảnh hưởng bởi các vấn đề liên quan đến thương mại. Bên cạnh đó, bà cũng đề cập sẽ có những giải pháp hợp lý để bảo vệ những lợi ích kinh tế trước thâm hụt thương mại ngày càng lớn với Trung Quốc.
Ngoài ra, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng đã kêu gọi "các quy tắc công bằng cho tất cả" trong quan hệ thương mại các bên, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của sự phối hợp giữa Pháp và Trung Quốc trong việc giải quyết các thách thức trong xung đột ở Ukraine và Trung Đông.
Nguồn tham khảo:
Thái Bình, “Chủ tịch Tập Cận Bình hội đàm với Tổng thống Pháp và Chủ tịch EC”, Báo điện tử VTV, ngày 7/5/2024. Truy cập ngày 11/5/2024.
https://vtv.vn/.../chu-tich-tap-can-binh-hoi-dam-voi-tong...
Việt Dũng, “Chủ tịch Tập Cận Bình gặp Tổng thống Macron, thảo luận nhiều chủ đề nóng”, Báo Vietnamnet, ngày 7/5/2024. Truy cập ngày 11/5/2024.
https://vietnamnet.vn/chu-tich-tap-can-binh-gap-tong...
Trí Đỗ, “Ông Tập đến Pháp, bàn nhiều chủ đề nóng”, Báo Thanh niên, ngày 7/5/2024. Truy cập ngày 11/5/2024.
https://thanhnien.vn/ong-tap-den-phap-ban-nhieu-chu-de…
2. Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua nghị quyết trao thêm quyền cho Palestine
Ngày 10/5, Đại hội đồng Liên hợp quốc (UNGA) đã thông qua Nghị quyết Kết nạp thành viên mới vào Liên hợp quốc; qua đó, trao thêm quyền cho Palestine trong tư cách Quan sát viên với 143 phiếu thuận, 9 phiếu chống và 25 phiếu trắng. Theo Nghị quyết này, kể từ tháng 9/2024, đoàn đại biểu Palestine sẽ được đặc cách hưởng thêm một số quyền tương tự các quốc gia thành viên như: thay mặt các nhóm nước phát biểu, giới thiệu và đồng bảo trợ các đề xuất; quyền ứng cử vào một số vị trí tại Phiên họp toàn thể và Uỷ ban chính của Đại hội đồng.
Đại hội đồng đã bày tỏ sự ủng hộ đối với giải pháp “hai nhà nước” Israel và Palestine cùng tồn tại với đường biên giới được công nhận, dựa trên các mốc biên giới trước năm 1967. Cùng với đó, Đại hội đồng cũng bày tỏ quan ngại khi Mỹ đã phủ quyết việc kết nạp Palestine vào ngày 18/4. Đại sứ Israel tại Liên hợp quốc Gilad Erdan cũng phản đối gay gắt việc kết nạp Palestine và cho rằng chính quyền Palestine là “một thực thể hỗ trợ khủng bố và không xứng đáng có bất kỳ vị thế nào trong Liên hợp quốc”. Đại diện thường trực của Nga tại Liên hợp quốc Vassily Nebenzia cho rằng tư cách thành viên Liên hợp quốc của nhà nước Palestine sẽ “bình đẳng hoá lập trường đàm phán ban đầu của các bên”.
Nguồn tham khảo:
“UN General Assembly presses Security Council to give ‘favourable consideration’ to full Palestinian membership”, UN News, ngày 13/5/2024. Truy cập 13/5/2024. https://news.un.org/en/story/2024/05/1149596
Tuấn Anh, “Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua nghị quyết trao thêm quyền cho Palestine”, Báo VietNamNet, ngày 11/5/2024. Truy cập ngày 12/5/2024.
3. Mỹ và Philippines tập trận ở Biển Đông
Ngày 6/5, lực lượng vũ trang Mỹ và Philippines đã tiến hành một cuộc tập trận quan trọng trên Biển Đông, nhằm mô phỏng và đối phó với tình huống giả định về một cuộc xâm lược từ phía Bắc của Philippines.
Theo đó, khu vực diễn tập nằm trên bãi biển La Paz hướng ra Biển Đông. Hơn 200 binh sĩ Philippines và Mỹ đã tham gia vào nhiệm vụ bảo vệ bờ biển của thành phố ven biển Laoag, thuộc tỉnh Ilocos, bằng cách thay phiên nhau trên tuyến phòng thủ. Đặc biệt, hai quốc gia đã phối hợp chặt chẽ trong việc sử dụng tên lửa, pháo binh và súng máy để đẩy lùi kịch bản giả định về một cuộc tấn công trên biển.
Các hoạt động trên thuộc khuôn khổ cuộc tập trận Balikatan thường niên giữa Mỹ và Philippines, diễn ra trong bối cảnh căng thẳng ngày càng gia tăng giữa Philippines và Trung Quốc tại Biển Đông. Trước đó, vào ngày 30/4, Philippines đã lên tiếng cáo buộc Trung Quốc sử dụng vòi rồng để đe dọa các tàu của họ xung quanh bãi cạn Scarborough, làm hư hại tàu hải quân và gây thương tích cho 6 thành viên trên tàu của quốc gia này.
Nguồn tham khảo:
Trang Trần, “Mỹ - Philippines tập trận chống tấn công đổ bộ trên Biển Đông”, Báo Giao thông, ngày 6/5/2024. Truy cập ngày 11/5/2024.
https://www.baogiaothong.vn/my-philippines-tap-tran-ban...
Thanh Thành, “Mỹ - Philippines tập trận "Vai kề vai", chống đổ bộ ở Biển Đông”, Báo Dân trí, ngày 6/5/2024. Truy cập ngày 11/5/2024.
https://dantri.com.vn/.../my-philippines-tap-tran-vai-ke...
“Philippines alleges China damaged vessel in South China Sea disputed shoal”, Al Jazeera, ngày 30/4/2024. Truy cập ngày 11/5/2024.
4. Tổng thống Nga Vladimir Putin nhậm chức tổng thống nhiệm kỳ thứ 5
Ngày 7/5, lễ nhậm chức Tổng thống Nga của ông Vladimir Putin đã diễn ra tại điện Kremlin dưới sự chứng kiến của 2600 người. Đây là lễ nhậm chức lần thứ 5 trong sự nghiệp chính trị của ông Putin. Trong 6 năm tới, ông sẽ đảm trách chức vụ dân cử cao nhất, qua đó vượt qua Joseph Stalin, trở thành nhà lãnh đạo tại nhiệm lâu nhất ở Nga trong lịch sử hơn 200 năm qua. Trước đó, ông Putin đã giành chiến thắng tại Cuộc bầu của Tổng thống Nga hồi tháng 3 với số phiếu bầu cao kỷ lục 87,28%.
Sau lời tuyên thệ, ông Putin đã có bài phát biểu nhậm chức khẳng định ưu tiên hàng đầu là đảm bảo an ninh và lợi ích quốc gia, đảm bảo lợi ích của nhân dân Nga, bao gồm cả những cư dân trên "vùng đất lịch sử của Nga". Sau lễ nhậm chức, toàn bộ Chính phủ Nga sẽ từ chức. Tất cả các bộ trưởng đều được chuyển sang trạng thái tạm quyền điều hành cho đến khi thành phần Nội các mới được thông qua bởi Duma Quốc gia và Hội đồng Liên bang, dự kiến trước ngày 14/6.
Nguồn tham khảo:
Bảo Minh, “ Ông Putin nhậm chức Tổng thống Nga lần thứ 5, hơn 2.500 người được mời tham gia”, Báo Thế giới và Việt Nam, ngày 7/5/2024. Truy cập 12/5/2024.
https://baoquocte.vn/ong-putin-nham-chuc-tong-thong-nga...
Lan Chi, “Ông Vladimir Putin nhậm chức Tổng thống Nga nhiệm kỳ thứ 5”, Báo VTV Online, ngày 7/5/2024. Truy cập 12/5/2024.
https://vtv.vn/.../ong-vladimir-putin-nham-chuc-tong...
5. Israel tăng cường tấn công Rafah
Ngày 11/5, Israel đã bắt đầu ném bom dữ dội vào thành phố Rafah sau khi cuộc đàm phán về thỏa thuận ngừng bắn giữa nước này và Hamas tại Cairo (Ai Cập) đổ vỡ hôm 9/5. Thành phố Rafah hiện có khoảng 1,3 triệu người Palestine được sơ tán từ các khu vực ở Dải Gaza về. Theo thống kê của Cơ quan Cứu trợ và Việc làm của Liên hợp quốc dành cho người tị nạn Palestine ở Cận Đông (UNRWA), tính đến ngày 12/5, khoảng 300.000 người đã di tản khỏi Rafah trong vụ tấn công. Bệnh viện Kuwait ở Rafah đã hầu như ngừng hoạt động, 34 điểm y tế của UNRWA tại Rafah đã có 10 điểm buộc phải đóng của và 3 trung tâm y tế giảm công suất hoạt động.
Phản ứng trước những diễn biến phức tạp tại dải Gaza, Nam Phi yêu cầu khẩn cấp Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) ra lệnh cho Israel "rút ngay lập tức và ngừng cuộc tấn công quân sự" ở Rafah và thực hiện mọi biện pháp tạo điều kiện cho người dân tiếp cận viện trợ. Ai Cập cũng đã đe dọa sẽ hủy bỏ Hiệp ước hòa bình nếu Israel không ngừng các hoạt động quân sự ở phía Nam Dải Gaza. Trước đó, vào ngày 8/5, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ra lệnh ngừng chuyển một lô vũ khí cho Israel nhằm ngăn chặn khả năng tiến hành chiến tranh của Israel. Ngược lại, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố Israel sẵn sàng đơn độc trong cuộc chiến này.
Nguồn tham khảo:
Chu Văn, “Xung đột ở Dải Gaza: Israel tăng cường tấn công Rafah, Ai Cập, Nam Phi 'lên tiếng', HĐBA LHQ quan ngại về các ngôi mộ tập thể”, Báo Thế giới và Việt Nam, ngày 11/5/2024. Truy cập ngày 12/5/2024. https://baoquocte.vn/xung-dot-o-dai-gaza-israel-tang...
Ngọc Ánh, “Mỹ có thể cung cấp thông tin về lãnh đạo Hamas nếu Israel dừng tấn công Rafah”, VnExpress, ngày 12/5/2024. Truy cập ngày 13/5/2024. https://vnexpress.net/my-co-the-cung-cap-thong-tin-ve...
La Vi, “Israel thúc ép người dân ra khỏi Rafah để tấn công”, Báo Thanh niên, ngày 12/5/2024. Truy cập ngày 13/5/2024. https://thanhnien.vn/israel-thuc-ep-nguoi-dan-ra-khoi...
La Vi, “Mỹ dừng chuyển bom, Thủ tướng Israel nói dù chỉ còn 'móng tay' cũng đánh Rafah”, Báo Thanh niên, ngày 11/5/2024. Truy cập ngày 12/5/2024. https://thanhnien.vn/my-dung-chuyen-bom-thu-tuong-israel...
Mike Ives, “About 300,000 Gazans Have Fled Rafah, U.N. Says”, The New York Times, ngày 12/5/2024. Truy cập ngày 12/5/2024. https://www.nytimes.com/.../rafah-gaza-evacuation.html
