1. Đối thoại Shangri-La 2024 lần thứ 21
Từ ngày 31/5 đến ngày 2/6, Đối thoại Shangri-La (Hội nghị cấp cao An ninh khu vực châu Á) lần thứ 21 đã được tổ chức tại Singapore. Sự kiện năm nay là nơi gặp gỡ của các nhà lãnh đạo, các Bộ trưởng Quốc phòng, Tư lệnh quân đội, chuyên gia an ninh,… đến từ khoảng 40 quốc gia trên thế giới.
Chương trình nghị sự của Đối thoại Shangri-La 2024 xoay quanh các chủ đề nóng như xung đột Nga - Ukraine, xung đột Israel - Hamas, căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên và tình hình Biển Đông. Bên cạnh đó, một số sự kiện nổi bật cũng được ghi nhận bên lề Đối thoại lần này, bao gồm cuộc gặp giữa Bộ trưởng Quốc phòng Mĩ Lloyd Austin và Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Đổng Quân lần đầu kể từ năm 2022 hay sự tham gia của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Đối thoại Shangri-La là diễn đàn an ninh liên chính phủ thường niên được tổ chức ở Singapore từ năm 2002. Đơn vị tổ chức là Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS), một tổ chức của Anh chuyên về an ninh và quốc phòng.
[1] “The IISS Shangri-La Dialogue”. Truy cập 2/6/2024. https://www.iiss.org/.../shangr.../shangri-la-dialogue-2024/.
[2] “Những nội dung nổi bật tại Shangri-La 2024”, VTV, ngày 31/5/2024. Truy cập ngày 2/6/2024.
https://vtv.vn/.../nhung-noi-dung-noi-bat-tai-shangri-la....
[3] Thu Hoài, “Bộ trưởng quốc phòng Mỹ-Trung sẽ gặp nhau lần đầu tiên kể từ năm 2022”, VOV, ngày 31/5/2024. Truy cập 2/6/2024.
https://vov.vn/.../bo-truong-quoc-phong-my-trung-se-gap...
[4] Kok, Xinghui; Potkin, Fanny; Ali, Idrees, “Exclusive: Ukraine's Zelenskiy expected to attend Singapore security summit”, Reuters, ngày 31/5/2024. Truy cập 2/6/2024.
https://www.reuters.com/.../ukraines-zelenskiy-expected.../
2. Hội nghị thượng đỉnh Trung - Nhật - Hàn
Ngày 27/5, Hội nghị thượng đỉnh ba bên giữa Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đã được tổ chức tại Seoul (Hàn Quốc). Đây là Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên giữa 3 nước sau 4 năm nhằm nối lại các cuộc đối thoại về an ninh và thương mại.
Tại Hội nghị, các bên đã thảo luận về thúc đẩy hợp tác trong 6 lĩnh vực: kinh tế và thương mại, phát triển bền vững, các vấn đề y tế, khoa học và công nghệ, quản lý an toàn và thiên tai, giao lưu nhân dân. Các nhà lãnh đạo cũng thông qua tuyên bố chung về kết quả hội nghị, trong đó có nội dung nhất trí chọn năm 2025 và 2026 là Năm Giao lưu Văn hóa Trung Quốc - Nhật Bản - Hàn Quốc.
Ba nhà lãnh đạo nhất trí đàm phán về Hiệp định Thương mại tự do (FTA) ba bên sẽ tiếp tục được đẩy nhanh. Về hợp tác với khu vực châu Á - Thái Bình Dương, các nhà lãnh đạo nhất trí cần tiếp tục mở rộng hợp tác ba bên trong các khuôn khổ ASEAN như ASEAN+3, Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) và Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với vai trò trung tâm và đoàn kết của ASEAN.
Nguồn tham khảo:
[1] Bartlett, Duncan, “With Trilateral Summit, China, Japan, South Korea Look for a Reset”, The Diplomat, ngày 28/5/2024. Truy cập 2/6/2024.
https://thediplomat.com/.../with-trilateral-summit-china.../.
[2] “Khai mạc Hội nghị thượng đỉnh Trung - Nhật - Hàn”, VTV Online, ngày 27/5/2024. Truy cập 2/6/2024.
https://vtv.vn/.../khai-mac-hoi-nghi-thuong-dinh-trung....
[3] Shin, Hyonhee; Kim, Jack. “China's premier hails 'new beginning' with US-allied South Korea, Japan”, Reuters, ngày 28/5/2024. Truy cập 2/6/2024.
https://www.reuters.com/.../chinas-premier-hold-rare.../.
3. Mỹ công bố đề xuất ngừng bắn mới ở Dải Gaza
Ngày 31/5, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã cho biết về đề xuất mới của Israel liên quan đến lệnh ngừng bắn ở Dải Gaza để đổi lấy việc thả các con tin Israel. Nhân sự kiện này, Tổng thống Biden khẳng định "đã đến lúc cuộc chiến này kết thúc".
Kế hoạch ngừng bắn đề xuất được chia thành ba giai đoạn, bắt đầu bằng việc thiết lập lệnh ngừng bắn kéo dài 6 tuần. Theo đó, Israel sẽ rút lực lượng khỏi toàn bộ các khu vực dân cư ở Dải Gaza. Một số con tin bị lực lượng Hamas giữ ở Dải Gaza sẽ được trả tự do để đổi lấy hàng trăm tù nhân Palestine. Người dân địa phương sẽ được trở về nhà và Israel sẽ cho phép 600 xe chở hàng viện trợ nhân đạo vào khu vực này mỗi ngày. Giai đoạn hai và ba chưa được xác định cụ thể, trong đó Israel và Hamas sẽ tiến hành đàm phán và tiến hành tái thiết quy mô lớn cho dải Gaza.
Hamas cho biết, lực lượng này có quan điểm tích cực về đề xuất, đồng thời sẵn sàng tham gia vào việc đàm phán nếu Israel cam kết tuân thủ thỏa thuận. Văn phòng của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định ông đã ủy quyền cho nhóm đàm phán Israel trình bày kế hoạch, nhưng cũng nhấn mạnh rằng xung đột sẽ không kết thúc cho đến khi đạt được tất cả các mục tiêu, bao gồm việc trao trả tất cả con tin Israel và tiêu diệt thành viên quân sự cũng như năng lực quản lý của Hamas.
Nguồn tham khảo:
[1] Holland, Steve; Kelly, Stephanie, “Biden presents new Israel ceasefire plan, calls on Hamas to accept”, Reuters, ngày 1/6/2024. Truy cập 2/6/2024.
https://www.reuters.com/.../biden-speak-middle-east.../.
[2] Quỳnh Chi, “Tổng thống Mỹ Biden công bố đề xuất ngừng bắn mới ở Gaza, Hamas phản ứng tích cực”, VTV Online, ngày 1/6/2024. Truy cập 2/6/2024.
https://vtv.vn/.../tong-thong-my-biden-cong-bo-de-xuat....
[3] “Mỹ công bố đề xuất ngừng bắn mới ở Gaza”, Truyền hình Quốc hội, ngày 1/6/2024. Truy cập ngày 2/6/2024.
https://www.quochoitv.vn/my-cong-bo-de-xuat-ngung-ban-moi....
4. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhất trí thời điểm chấm dứt sứ mệnh tại Iraq
Ngày 31/5, tại New York, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã thông qua nghị quyết liên quan tới Phái bộ Hỗ trợ Liên hợp quốc tại Iraq (UNAMI). Theo đó, sứ mệnh của phái bộ này sẽ được gia hạn tới ngày 31/12/2025, sau đó sẽ “dừng mọi hoạt động và công việc."
Phái bộ Hỗ trợ Liên hợp quốc tại Iraq (UNAMI) được thành lập sau khi Mỹ đưa quân vào Iraq năm 2003. UNAMI có khoảng 800 nhân viên, với các nhiệm vụ như cố vấn cho Chính phủ Iraq về đối thoại và hòa giải chính trị, cũng như hỗ trợ các cuộc bầu cử, cải cách lĩnh vực an ninh. Người đứng đầu UNAMI thường xuyên tiếp xúc với các quan chức chính trị, tư pháp và an ninh hàng đầu của Iraq để ngăn chặn và giải quyết các cuộc xung đột.
Iraq đã hoan nghênh nghị quyết trên của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Theo một người phát ngôn Chính phủ Iraq, quyết định trên "đánh dấu việc hoàn thành quá trình xây dựng chính trị, được khởi xướng vào năm 2003", cũng như phản ánh sự tiến bộ và ổn định ở Iraq.
Nguồn tham khảo:
[1] “Security Council Extends Mandate of Iraq Assistance Mission for Final 19 Months to Complete Liquidation Phase, Unanimously Adopting Resolution 2732 (2024)”, UN Press, ngày 31/5/2024. Truy cập 2/6/2024.
https://press.un.org/en/2024/sc15714.doc.htm....
[2] “UNAMI: UNITED NATIONS ASSISTANCE MISSION FOR IRAQ”, United Nations. Truy cập 2/6/2024.
https://dppa.un.org/en/mission/unami.
[3] Ngọc Hà, “Hội đồng Bảo an nhất trí thời điểm chấm dứt sứ mệnh tại Iraq”, VietnamPlus (TTXVN), ngày 1/6/2024. Truy cập 2/6/2024.
https://www.vietnamplus.vn/hoi-dong-bao-an-nhat-tri-thoi....
5. Thêm 4 quốc gia châu Âu công nhận Nhà nước Palestine
Ngày 28/5, ba quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU) là Na Uy, Ireland và Tây Ban Nha đã công nhận Nhà nước Palestine. Hai ngày sau đó (30/5), Chính phủ Slovenia đã thông qua quyết định công nhận trên và đang chờ Quốc hội nước này phê chuẩn.
Động thái của các quốc gia trên dẫn đến 146 trong số 193 quốc gia thành viên Liên hợp quốc và 11 trong số 27 nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) công nhận Palestine là một nhà nước. Trước đó, EU đã ghi nhận 8 quốc gia công nhận Nhà nước Palestine, bao gồm Thụy Điển, Cyprus, Hungary, Cộng hòa Czech, Ba Lan, Slovakia, Romania và Bulgaria. Malta thông báo sẽ sớm có hành động tương tự, trong khi Quốc hội Đan Mạch ngày 28/5 đã bác bỏ dự luật công nhận Nhà nước Palestine.
Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO), được quốc tế coi là đại diện hợp pháp duy nhất của người dân Palestine, ca ngợi quyết định của các nước trên “là chiến thắng vì sự thật và công lý”. Ngược lại, Israel lên án động thái công nhận Palestinevà cho rằng điều này sẽ làm tổn hại mối quan hệ giữa Israel và các quốc gia trên
Nguồn tham khảo:
[1] Trần Quyên, “Chính phủ Slovenia công nhận nhà nước Palestine”, Báo Tin tức (TTXVN), ngày 31/5/2024. Truy cập ngày 2/6/2024.
https://baotintuc.vn/.../chinh-phu-slovenia-cong-nhan-nha....
[2] Brezar, Aleksandar, “Slovenian government recognises Palestinian state pending parliament approval”, Euro News, ngày 30/5/2024. Truy cập 2/6/2024.
https://www.euronews.com/.../slovenian-government....
[3] Wilson, Joseph, “Spain, Norway and Ireland formally recognize a Palestinian state as EU rift with Israel widens”, AP News, ngày 28/5/2024. Truy cập 3/6/2024.
https://apnews.com/.../eu-palestinian-state-spain-israel....
