1. NATO thảo luận đưa vũ khí hạt nhân vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu
Vào ngày 16/6, trong cuộc phỏng vấn với tờ Daily Telegraph, Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg cho biết NATO đang cân nhắc đưa vũ khí hạt nhân vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Động thái trên được đưa ra trong bối cảnh mối đe dọa về mặt an ninh đối với NATO ngày càng gia tăng.
Trước đó, vị Tổng thư ký đã đưa ra cảnh báo rằng Trung Quốc đang đầu tư mạnh vào vũ khí hiện đại. Đồng thời, Tổng thống Vladimir Putin đã nhiều lần nhấn mạnh Nga sẽ có thể sử dụng vũ khí hạt nhân để phòng vệ trong những trường hợp cực đoan. Theo ông Jens Stoltenberg, việc minh bạch về vũ khí hạt nhân là để tạo sức răn đe đối với những mối đe dọa đang hiện hữu. Bên cạnh đó, vị Tổng Thư ký cũng nhấn mạnh: “Vũ khí hạt nhân là “sự đảm bảo an ninh cuối cùng” của NATO và là phương tiện để gìn giữ hòa bình. Mục tiêu của NATO tất nhiên là một thế giới không có vũ khí hạt nhân nhưng miễn là vũ khí hạt nhân còn tồn tại, chúng tôi sẽ vẫn là một liên minh hạt nhân.”
2. Hiệp hội vận tải quốc tế kêu gọi bảo vệ tàu thương mại trên Biển Đỏ
Ngày 19/6, các tổ chức hàng hải quốc tế hàng đầu đã thông qua tuyên bố chung trước những tấn công của lực lượng Houthi nhắm vào các tàu thương mại trên Biển Đỏ. Trong đó, Hiệp hội vận tải quốc tế đã chỉ trích các cuộc tấn công, đồng thời kêu gọi các quốc gia có ảnh hưởng trong khu vực bảo vệ các thuỷ thủ và hạ nhiệt tình hình căng thẳng trên Biển Đỏ.
Động thái này diễn ra sau khi Tổ chức Vận hành Thương mại biển Anh Quốc xác nhận đã có con tàu thứ hai bị đánh chìm trên Biển Đỏ và vịnh Aden bởi lực lượng Houthi kể từ tháng 11/2023. Các cuộc không kích và tấn công bằng tên lửa của lực lượng Houthi thời gian vừa qua đã khiến cho các công ty hàng hải quốc tế phải định tuyến lại các tàu từ Biển Đỏ qua Mũi Hảo Vọng, làm đình trệ các chuyến vận chuyển và giá cước vận tải biển tăng cao.
3. Mỹ, Canada, Nhật Bản và Philippines tiến hành tập trận trên Biển Đông
Từ ngày 16-17/6, Mỹ, Canada, Nhật Bản và Philippines đã thực hiện cuộc tập trận hải quân chung đầu tiên trong khu vực đặc quyền kinh tế của Philippines tại Biển Đông. Tại đây, lực lượng các bên đã thực hiện các hoạt động quân sự nhằm kiểm tra khả năng phối hợp giữa các chiến lược, kỹ thuật, quy trình quân sự của mỗi nước. Theo trang thông tin chính thức của Hạm đội Mỹ tại Thái Bình Dương, hoạt động này được tiến hành với mục đích “duy trì tự do hàng hải và hàng không” cũng như “tăng cường an ninh và ổn định khu vực”.
Trước đó, vào tháng 4, Philippines cũng đã tập trận với Mỹ, Nhật Bản và Australia trong trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng gia tăng sự ảnh hưởng và hành động cứng rắn ở Biển Đông. Sự tham gia tích cực vào cuộc tập trận có thể được xem là nỗ lực của Philippines trong việc củng cố quan hệ với các quốc gia ủng hộ lập trường chủ quyền của nước này trên Biển Đông. Cho đến nay, Trung Quốc chưa có bình luận gì về sự việc này.
4. Nga, Triều Tiên ký Hiệp ước Đối tác chiến lược toàn diện
Ngày 19/6, sau cuộc hội đàm ở Bình Nhưỡng, Tổng thống Nga Vladimir Putin và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã kí Hiệp ước đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước. Hiệp ước đặt ra những nhiệm vụ và định hướng lớn làm sâu sắc quan hệ song phương trong dài hạn, trên các lĩnh vực chính trị, thương mại, đầu tư và an ninh. Trong đó, hai nước nhất trí các điều khoản về phòng thủ chung, hỗ trợ an ninh. Nội dung Hiệp ước cũng ghi rõ Nga và Triều Tiên sẽ hỗ trợ nhau ngay lập tức nếu một trong hai nước bị tấn công.
Sau khi Hiệp ước đối tác chiến lược toàn diện Nga - Triều Tiên được ký kết, các quốc gia như Mỹ, Hàn Quốc và Nhật bản đã bày tỏ thái độ quan ngại. Ngày 21/6, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đã thể hiện sự phản đối, kêu gọi Nga hành động trách nhiệm và cảnh báo về “những tác động tiêu cực" với mối quan hệ giữa hai nước. Đồng thời, Hàn Quốc cũng đã điện đàm với Mỹ thảo luận về Hiệp ước, tuyên bố sẽ hợp tác cùng nhau để giải quyết “những thách thức an ninh phức tạp và ngày càng gia tăng”. Về phía Nhật Bản, trong cuộc hội đàm với giới chức Nga, Vụ trưởng Vụ châu u, Bộ Ngoại giao Nhật Bản, ông Masashi Nakagomi cũng bày tỏ thái độ tương tự, nhấn mạnh quan hệ Nhật - Nga đang ở trong giai đoạn khó khăn.
5. Thủ tướng Israel giải tán nội các chiến tranh
Ngày 17/6, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã giải tán Nội các chiến tranh gồm 6 thành viên được thành lập sau khi xung đột Israel - Hamas nổ ra vào tháng 10/2023. Động thái này là diễn biến mới nhất liên quan tới những bất đồng trong Nhà nước Israel liên quan đến cuộc chiến ở Dải Gaza. Trước đó, ông Netanyahu đã chỉ trích quyết định thông báo ngừng bắn của quân đội Israel vào ngày 16/6, vốn chưa được trình lên nội các để thảo luận.
Thủ tướng Netanyahu bác bỏ khả năng thành lập một nội các mới. Các nhà nghiên cứu đánh giá, Thủ tướng sắp tới sẽ chỉ tiến hành tham vấn về cuộc chiến ở Gaza với một nhóm nhỏ các Bộ trưởng, gồm Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant và Bộ trưởng Các vấn đề chiến lược Ron Dermer.
