Điểm tin tuần 02-08/10/2023

3. Hội nghị ngoại trưởng EU tại Ukraine

Ngày 2/10, Hội nghị ngoại trưởng các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã diễn ra ở Kiev (Ukraine). Theo Hãng tin AFP, đây cũng là lần đầu tiên 27 ngoại trưởng của các nước thành viên EU nhóm họp bên ngoài khu vực. Cuộc họp lịch sử này diễn ra trong bối cảnh Kiev đang nỗ lực gia nhập EU, còn chiến sự Nga - Ukraine đã bước sang tháng thứ 20.

Cuộc họp đã thảo luận về quá trình kết nạp Ukraine vào EU cùng các biện pháp quan trọng khác như tăng cường hỗ trợ quân sự Ukraine, siết chặt trừng phạt Nga. Tham dự cuộc gặp giữa các ngoại trưởng EU và Ukraine tại Kiev, Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky kêu gọi EU mở rộng các biện pháp trừng phạt với Nga và Iran - nước cung cấp máy bay không người lái tấn công cho Nga. Nhà lãnh đạo Ukraina cũng kêu gọi đẩy nhanh công việc liên quan tới chuyển tài sản bị đóng băng của Nga cho Ukraine khôi phục sau xung đột.

Nguồn tham khảo:

[1] “EU foreign ministers in Ukraine’s Kyiv for unprecedented meeting abroad”, Aljazeera, ngày 2/10/2023. Truy cập ngày 7/10/2023. https://www.aljazeera.com/.../eu-foreign-ministers-in…

[2] Tiến Thành, “Hội nghị ngoại trưởng EU tại Ukraine: Xốc lại sự đồng lòng”, ngày 5/10/2023. Truy cập ngày 7/10/2023. https://baoquocte.vn/hoi-nghi-ngoai-truong-eu-tai-ukraine…

4. Nhật Bản - Hàn Quốc nối lại đối thoại chiến lược

Ngày 5/10, theo Hãng tin Yonhap, Hàn Quốc và Nhật Bản đã tổ chức cuộc hội đàm cấp thứ trưởng tại Seoul. Sự kiện này đánh dấu cuộc đối thoại chiến lược đầu tiên sau 9 năm, trong bối cảnh quan hệ song phương Hàn Quốc - Nhật Bản đang ấm dần lên.

Theo Bộ Ngoại giao Hàn Quốc, Thứ trưởng Ngoại giao thứ nhất Chang Ho-jin đã gặp người đồng cấp Nhật Bản Masataka Okano nhằm thảo luận nhiều nội dung liên quan đến quan hệ song phương cũng như các vấn đề khu vực và toàn cầu. Cuộc đối thoại chiến lược lần thứ 14 này diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang tan băng sau khi Hàn Quốc hồi tháng 3 quyết định tự bồi thường cho các nạn nhân bị Nhật Bản cưỡng ép lao động trong thời chiến mà không yêu cầu các công ty Nhật Bản đóng góp.

Cuộc đối thoại chiến lược đầu tiên được khởi động vào năm 2005 với mục đích giúp hai nước tham vấn về một loạt vấn đề từ tầm nhìn trung đến dài hạn. Tuy nhiên, đối thoại đã bị dừng lại kể từ sau năm 2014 trong bối cảnh quan hệ hai nước khi đó căng thẳng vì các tranh cãi liên quan tới các vấn đề lịch sử.

Nguồn tham khảo:

[1] “Japan and South Korea hold first strategic dialogue in nine years”, The Japan Times, ngày 6/10/2023. Truy cập ngày 7/10/2023. https://www.japantimes.co.jp/.../south-korea-japan.../

[2] “Japan, S.Korea resume vice foreign ministers' strategic dialogue after 9 years”, NHK World - Japan, ngày 5/10/2023. Truy cập ngày 7/10/2023. https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20231005_34/

5. Tập trận hải quân Mỹ - Philippines

Ngày 2/10, Philippines và Mỹ đã khai mạc cuộc tập trận hải quân chung kéo dài hai tuần. Cuộc tập trận nhằm mục đích tăng cường hơn nữa hợp tác quốc phòng quốc tế. Cùng tham gia cuộc tập trận còn có Canada, Nhật Bản, Anh, Pháp, Australia, New Zealand và Indonesia. Cuộc tập trận năm nay được tổ chức ở ngoài khơi thủ đô Manila và phía Nam đảo Luzon, đảo chính của Philippines, với sự tham gia của hơn 1.800 binh sĩ.

Cuộc tập trận sẽ bao gồm các hoạt động huấn luyện và diễn tập trên bờ và trên biển nhằm cải thiện hơn nữa khả năng tương tác và phối hợp giữa lực lượng hải quân hai nước trong lĩnh vực hoạt động an ninh hàng hải, nhận thức tình huống hàng hải, hậu cần, chỉ huy và kiểm soát.

Cuộc tập trận năm nay có quy mô lớn hơn so với các cuộc tập trận trước với sự tham dự của nhiều nước đối tác. Cuộc tập trận nhằm tăng cường khả năng tương tác, thúc đẩy hợp tác khu vực giải quyết các thách thức, từ bảo vệ lãnh thổ đến đối mặt với tội phạm xuyên quốc gia. Bên cạnh đó, cuộc tập trận cũng thể hiện sự đoàn kết và cam kết về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Nguồn tham khảo:

[1] “Philippines, allies kick off naval drills amid Asia-Pacific tension”, Reuters, ngày 2/10/2023. Truy cập ngày 7/10/2023. https://www.reuters.com/.../philippines-allies-kick-off.../

[2] Lendon, Brad; “US and Philippines launch military drills with partners as China tensions mount”, CNN, ngày 3/10/2023. Truy cập ngày 7/10/2023. https://edition.cnn.com/.../us-philippines.../index.html

6. Pháp rút quân khỏi Niger

Ngày 7/10, Chính quyền quân sự tại Niger ra thông báo khẳng định lực lượng Pháp sẽ chính thức bắt đầu rút khỏi nước này trong ít giờ tới. Cụ thể, trong ngày 8/10, đội đầu tiên gồm khoảng 400 binh sĩ Pháp đồn trú tại căn cứ Ouallam ở phía Bắc Niger, sẽ bắt đầu rút khỏi Niger.

Vào ngày 5/10, đại diện của chính quyền quân sự Niger và quân đội Pháp đã có cuộc thảo luận trực tiếp tại khu vực Đông Bắc Niger để thống nhất kế hoạch rút quân. Theo đó, chính quyền quân sự Niger cam kết đảm bảo một hành lang và lộ trình an toàn cho việc rút quân của Pháp. Một đội công tác đặc biệt của chính quyền quân sự Niger đã được phái cử đến thị trấn Ouallam để chuẩn bị cho bước đi này.

Quan hệ giữa Niger và Pháp trở nên căng thẳng kể từ khi các sĩ quan quân đội nắm quyền ở Niamey hồi tháng 7. Pháp đã duy trì sự hiện diện quân sự ở Niger để giúp nước này chống lại các tay súng Hồi giáo nổi dậy. Hàng nghìn người dân nước này tiếp tục xuống đường yêu cầu Pháp rút quân Sau nhiều tuần tranh cãi,Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố chấm dứt hợp tác an ninh với Niger và rút toàn bộ lực lượng Pháp khỏi quốc gia Tây Phi trước cuối năm nay.

Nguồn tham khảo:

[1] Burke, Jason; “France’s departure from Niger reflects years of failure in its former colonies”, The Guardian, ngày 5/20/2023. Truy cập ngày 7/10/2023. https://amp.theguardian.com/.../france-departure-niger…

[2] Chrisafis, Angelique; “France to begin pulling out troops from Niger this week”, The Guardian, ngày 5/10/2023. Truy cập ngày 7/10/2023. https://www.theguardian.com/.../france-to-begin-pulling…

[3] “Đảo chính tại Niger: Pháp bắt đầu rút quân trong ít giờ tới”, VOV, ngày 7/10/2023. Truy cập ngày 7/10/2023. https://vov.vn/.../dao-chinh-tai-niger-phap-bat-dau-rut…