Tối ngày 2/8 (giờ địa phương), Chủ tịch Hạ viện bà Nancy Pelosi đã đến thăm đảo Đài Loan (Trung Quốc) trong chuyến công du châu Á. Trong cuộc gặp với nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn tại Đài Bắc vào sáng ngày 3/8, bà Pelosi nhấn mạnh thông điệp rằng Mỹ “sẽ sẽ không bỏ rơi cam kết với Đài Loan”. Tuy nhiên, khi phát biểu tại Tokyo, bà Pelosi khẳng định chuyến công du châu Á lần này, bao gồm cả Đài Loan, không nhằm “thay đổi hiện trạng” khu vực.
Phản ứng trước sự kiện trên, Bộ Ngoại giao Trung Quốc miêu tả chuyến thăm của bà Pelosi là “xấu xa” và “khiêu khích”. Trung Quốc cho rằng đây là hành động can thiệp nghiêm trọng vào công việc nội bộ, phá hoại chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia.
Đồng thời, Bắc Kinh đã tiến hành diễn tập quân sự bắn đạn thật tại 6 điểm xung quanh eo biển Đài Loan và tuyên bố tạm ngừng đối thoại với Mỹ về các vấn đề quân sự và biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, Trung Quốc đại lục cũng liên tiếp đưa ra các lệnh trừng phạt đối với Đài Loan về xuất nhập khẩu một số mặt hàng.
Nguồn tham khảo:
Paul, Mozur; Amy, Chien; John, Liu; Chris, Buckley, “Pelosi cites ‘America’s determination to preserve democracy.”, The New York Times, 2/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://www.nytimes.com/.../pelosis-day-in-taiwan-begins...
Sakura, Murakami; Kiyoshi, Takenaka, “Pelosi praises Taiwan, says Asian trip wasn't to change status quo”, Reuters, 5/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://www.reuters.com/.../pelosi-visits-japan-after.../
Yimou, Lee; Sarah Wu, “Furious China fires missiles near Taiwan in drills after Pelosi visit”, Reuters, 5/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://www.reuters.com/.../suspected-drones-over-taiwan.../
Yimou, Lee; Sarah Wu, “China halts military, climate dialogue with U.S. over Pelosi Taiwan trip”, Reuters, 6/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://www.reuters.com/.../taiwan-premier-evil.../
Minh Khôi, “Trung Quốc trừng phạt bà Pelosi vì thăm Đài Loan”, Tuổi trẻ, 5/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://tuoitre.vn/trung-quoc-trung-phat-ba-pelosi-vi...
Bích Thuận, “Trung Quốc đại lục công bố nhiều biện pháp trừng phạt nhằm vào Đài Loan”, VOV, 3/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://vov.vn/.../trung-quoc-dai-luc-cong-bo-nhieu-bien...
Sáng ngày 3/8, tại thủ đô Phnom Penh, Campuchia, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55 (AMM-55) đã khai mạc trọng thể với sự tham gia của Bộ trưởng Ngoại giao 10 nước thành viên cùng Tổng Thư ký ASEAN. Tại Hội nghị, các Bộ trưởng tập trung thảo luận về các vấn đề trong khu vực và quốc tế như căng thẳng tại Myanmar, Ukraine, Eo biển Đài Loan (Trung Quốc); biến đổi khí hậu; an ninh năng lượng;...
Tại lễ khai mạc, Thủ tướng Campuchia, ông Samdech Techo Hun Sen phát biểu về các thách thức và cho rằng ASEAN cần đoàn kết, phát huy vai trò trung tâm và nỗ lực hơn bao giờ hết để nỗ lực xây dựng Cộng đồng “thống nhất trong đa dạng,” gắn kết, bao trùm và hợp tác.
Đặt vấn về ngay từ buổi lễ khai mạc, căng thẳng tại Đài Loan (Trung Quốc) thời gian gần đây đã được đưa ra thảo luận tại AMM-55 vào ngày 4/8. Hội nghị đã ra Tuyên bố về những diễn biến tại Eo biển Đài Loan, bày tỏ quan ngại về nguy cơ bất ổn, hệ quả nghiêm trọng và khó lường đối với khu vực, đồng thời kêu gọi kiềm chế khi Trung Quốc chuẩn bị tập trận quân sự.
Nguồn tham khảo:
Dương Ngọc, “ASEAN ra Tuyên bố về tình hình Eo biển Đài Loan”, Người Lao động, 5/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://nld.com.vn/.../asean-ra-tuyen-bo-ve-tinh-hinh-eo...
“Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55”, Vietnam+, 3/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://www.vietnamplus.vn/khai-mac-hoi-nghi.../809120.vnp
Đức Hiền, “Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55 bàn cách giải quyết nhiều thách thức”, PLO, 3/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://plo.vn/hoi-nghi-bo-truong-ngoai-giao-asean-lan...
Minh Khôi, “ASEAN kêu gọi kiềm chế, cảnh báo nguy cơ 'xung đột mở' khi Trung Quốc tập trận quanh Đài Loan”, Tuổi trẻ, 4/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://tuoitre.vn/asean-keu-goi-kiem-che-canh-bao-nguy...
Ngày 5/8, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan đã có chuyến công du thăm Nga và hội đàm với người đồng cấp nước chủ nhà Vladimir Putin tại thành phố Sochi. Đây là chuyến thăm đầu tiên đến Moscow của một lãnh đạo nước thành viên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) sau khi Nga phát động chiến dịch đặc biệt tại Ukraine.
Trong cuộc hội đàm, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí thúc đẩy hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực vận tải, nông nghiệp, tài chính và xây dựng. Ngoài ra, ông Putin ghi nhận vai trò tích cực của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc vận chuyển khí đốt và giải quyết vấn đề xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine từ các cảng trên Biển Đen.
Trong khi đó, Tổng thống Erdogan cho biết khả năng “mở ra trang mới trong quan hệ song phương” sau cuộc hội đàm lần này.
Nguồn tham khảo:
Quang Vinh, “Tổng thống Nga Putin và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan hội đàm”, Vietnamplus, 6/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://www.vietnamplus.vn/tong-thong-nga.../809591.vnp
Văn Hiếu, “Nga, Ukraine ký thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen”, Quân đội nhân dân, 24/7/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://www.qdnd.vn/.../nga-ukraine-ky-thoa-thuan-xuat...
Ngọc Thạch, Anh Tú, “Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ thăm Nga: Một mũi tên trúng nhiều đích”, VOV, 5/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://vov.vn/.../tong-thong-tho-nhi-ky-tham-nga-mot-mui...
“FT says Western governments are alarmed over Turkey's deepening ties with Russia”, Reuters, 6/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://www.reuters.com/.../ft-says-western-governments.../
Ngày 1/8, Mỹ và Indonesia đã bắt đầu cuộc tập trận chung “Siêu lá chắn Garuda” diễn ra tại đảo Sumatra ở miền Tây Indonesia và quần đảo Riau với sự tham gia của một số quốc gia như Pháp, Ấn Độ, Malaysia, Hàn Quốc, Anh,...với tư cách quan sát viên.
Lực lượng tham gia cuộc tập trận lần này lên đến hơn 5.000 binh sĩ Mỹ và Indonesia, cùng Australia, Singapore, Nhật Bản. Đây được xem là lần tập trận có quy mô lớn nhất kể từ khi “Siêu lá chắn Garuda” được khởi xướng vào năm 2009.
Cuộc tập trận bao gồm các cuộc diễn tập của hải, lục, không quân và lính thuỷ đánh bộ. Lễ khai mạc diễn ra vào ngày 3/8 với sự tham dự của đại diện các quốc gia cùng tập trận; và sẽ kéo dài đến ngày 14/8.
Cuộc tập trận diễn ra trong bối cảnh Mỹ và các nước châu Á quan ngại về hành động ngày càng quyết liệt của Trung Quốc tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Tuy nhiên, Washington khẳng định rằng, Siêu lá chắn Garuda “không phải là mối đe dọa với bất kỳ quốc gia nào” mà chỉ là một “cuộc tập trận thuần túy giữa quân đội các nước”.
Nguồn tham khảo:
Đức Anh, “Mỹ và Indonesia tập trận Siêu lá chắn Garuda, gửi thông điệp trấn an Trung Quốc”, Báo Thế giới và Việt Nam, 1/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://baoquocte.vn/my-va-indonesia-tap-tran-sieu-la...
“US, Indonesia hold joint military drills amid China’s concerns”, Al Jazeera, 3/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://www.aljazeera.com/.../us-indonesia-hold-joint...
Ngày 3/8, Azerbaijan ra tuyên bố mở “Chiến dịch Báo thù” (Revenge Operation) tại vùng lãnh thổ tranh chấp Nagorno-Karabakh nhằm đáp trả lại hành động vi phạm lệnh ngừng bắn của binh sĩ Armenia và các nhóm vũ trang bất hợp pháp mà Baku cáo buộc. Tuyên bố trên đưa ra trong bối cảnh Azerbaijan và Armenia cáo buộc lẫn nhau về việc vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và tiến hành các hoạt động khiêu khích tại vùng lãnh thổ tranh chấp Nagorno-Karabakh.
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Armenia cho biết, Azerbaijan đã vi phạm lệnh ngừng bắn khi tiến hành một cuộc tấn công vào các khu vực do lực lượng gìn giữ hòa bình kiểm soát.
Cuộc giao tranh mới nhất đã khiến quốc tế phản ứng ngay lập tức. Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và Nga đã lên tiếng kêu gọi Azerbaijan và Armenia chấm dứt các hành động thù địch, kiểm soát tình trạng theo thang, đồng thời yêu cầu hai bên tôn trọng thỏa thuận ngừng bắn.
Nguồn tham khảo:
“Three soldiers killed in renewed Nagorno-Karabakh fighting”, Al Jazeera, 4/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://www.aljazeera.com/.../soldiers-killed-nagorno...
Thanh Tuấn, “Azerbaijan mở ‘Chiến dịch Báo thù’ nhằm phi quân sự hóa khu vực tranh chấp Nagorno-Karabakh”, Tin Tức, 4/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://baotintuc.vn/.../azerbaijan-mo-chien-dich-bao-thu...
Minh Vương, “Tin thế giới 4/8: Nagorno-Karabakh thêm nóng, eo biển Đài Loan 'căng như dây đàn', tia sáng mới dành cho JCPOA?”, Báo Thế giới & Việt Nam, 4/8/2022. Truy cập ngày 7/8/2022.
https://baoquocte.vn/tin-the-gioi-48-nagorno-karabakh...
