1. Ukraine và Mỹ đàm phán về việc khởi động tiến trình hòa bình với Nga
Ngày 28/7/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã có cuộc gặp riêng tại Nhà Trắng để thảo luận về việc thúc đẩy đàm phán hòa bình với Nga cùng kế hoạch cấp phép cho Ukraine tự sản xuất tên lửa chặn Patriot. Chuyến thăm diễn ra nhân dịp lãnh đạo Ukraine sang Mỹ tham dự tang lễ của Thượng nghị sĩ Lindsey Graham - một trong những chính khách ủng hộ mạnh mẽ nhất cho Ukraine tại Mỹ. Bên cạnh cuộc làm việc tại Nhà Trắng, ông Zelenskiy cũng có các cuộc tiếp xúc với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, gặp gỡ giới lập pháp Mỹ tại Đồi Capitol, đồng thời làm việc trực tiếp với tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin nhằm sớm triển khai kế hoạch hợp tác sản xuất vũ khí.
Tại các cuộc đàm phán, Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết của Ukraine đối với các hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo trong bối cảnh Nga gia tăng các đợt tập kích không kích. Phía Ukraine hoan nghênh việc Tổng thống Donald Trump chấp thuận hướng tới cấp giấy phép sản xuất Patriot, đồng thời xác nhận hai phái viên Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner đã đồng ý lần đầu tiên sang thăm Ukraine để khởi động lại vai trò trung gian hòa giải. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Thượng viện Mỹ chuẩn bị thông qua gói trừng phạt mới nhằm vào ngành năng lượng Nga và Bộ Chiến tranh Mỹ đang đối mặt với nhiều chỉ trích do chậm trễ trong việc giải ngân khoản viện trợ 400 triệu USD cho Ukraine.
Nguồn tham khảo:
[1] Gram Slattery. Richard Cowan. David Brunnstrom. “Trump, Zelenskiy discuss Patriot deal and reviving talks with Russia”. Reuters, ngày 28/07/2026. Truy cập ngày 30/07/2026.
[2] “Zelenskyy and Trump discuss Patriot deal and reviving Russian peace talks”. Al Jazeera, ngày 28/07/2026. Truy cập ngày 30/07/2026.
2. Mỹ và Ả Rập Xê Út không kích phối hợp tại Iraq
Ngày 29/7/2026, Mỹ và Ả Rập Xê Út đã phối hợp tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các vị trí của lực lượng dân quân do Iran hỗ trợ trên khắp lãnh thổ Iraq, khiến ít nhất 20 thành viên thuộc Lực lượng Huy động Nhân dân Iraq (PMF) thiệt mạng và 32 người bị thương. Bộ Quốc phòng Ả Rập Xê Út cùng Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đây là chiến dịch đáp trả trực tiếp các đợt tấn công bằng máy bay không người lái nhắm vào các cơ sở hạ tầng năng lượng và nhà máy lọc dầu Saudi Aramco xuất phát từ lãnh thổ Iraq. Đây được xem là hành động quân sự lớn đầu tiên của Mỹ tại khu vực Trung Đông kể từ khi Tổng thống Donald Trump tạm dừng chiến dịch không kích kéo dài 13 ngày trước đó.
Cuộc không kích đã châm ngòi cho làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các bên liên quan. Lực lượng PMF cùng Bộ Ngoại giao Iran lên tiếng chỉ trích gay gắt đợt tấn công, coi đây là “sự leo thang cực kỳ nguy hiểm” của Mỹ và Ả Rập Xê Út và vi phạm nghiêm trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Iraq. Phía Iraq cũng ra tuyên bố phản đối cuộc tấn công, đồng thời khẳng định quan điểm không cho phép sử dụng lãnh thổ Iraq làm bàn đạp để tấn công các nước láng giềng. Ngược lại, phía Ả Rập Xê Út nhấn mạnh việc không chủ động leo thang nhưng sẽ đáp trả mọi hành vi xâm lược. Vụ việc tiếp tục làm nổi bật thách thức đối với chính quyền Iraq trong nỗ lực kiểm soát các nhóm vũ trang thuộc PMF.
Nguồn tham khảo:
[1] “Iraqi armed groups condemn ‘dangerous escalation’ after US-Saudi strikes”. Al Jazeera, ngày 29/07/2026. Truy cập ngày 30/07/2026.
https://www.aljazeera.com/.../saudi-arabia-us-carry-out...
[2] Mark Hallam. Zac Crellin. “Iran war: US, Saudi Arabia strike Iran-backed Iraqi militias”. Deutsche Welle, ngày 29/07/2026. Truy cập ngày 30/07/2026.
https://www.dw.com/.../iran-war-us-saudi.../live-78152241
3. Oman đề xuất cơ chế quản lý eo biển Hormuz
Ngày 28/7/2026, Oman đề xuất với Iran một cơ chế quản lý chung khu vực eo biển Hormuz. Theo kế hoạch, Iran sẽ không còn nắm quyền kiểm soát đơn phương tại eo biển. Thay vào đó, mô hình sẽ được vận hành trên việc các công ty vận tải biển đóng góp phí tự nguyện vào một quỹ chung nhằm hỗ trợ chi phí duy trì an toàn hàng hải, bảo vệ môi trường và công tác cứu hộ tương tự cơ chế áp dụng tại eo biển Malacca.
Động thái ngoại giao của Oman diễn ra trong bối cảnh các tuyến hàng hải quốc tế do Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thiết lập tại eo biển Hormuz đang rơi vào tình trạng bị tê liệt do nguy cơ thủy lôi từ phía Iran. Đề xuất của Oman được đánh giá là nỗ lực quan trọng nhằm dung hòa mâu thuẫn giữa yêu cầu kiểm soát của Iran và phản đối từ các quốc gia vùng Vịnh đối với việc thu phí bắt buộc. Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump mở cửa cho các thỏa thuận ngoại giao nhưng đồng thời đe dọa sẽ tái khởi động các đợt không kích nếu đàm phán thất bại, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã thảo luận về vấn đề này với các đối tác Oman và Ả Rập Xê Út.
Nguồn tham khảo:
[1] “Oman đề xuất cơ chế quản lý chung eo biển Hormuz”. VTV, ngày 29/7/2026. Truy cập ngày 30/7/2026
https://vtv.vn/oman-de-xuat-co-che-quan-ly-chung-eo-bien...
[2] Timour Azhari. “Oman proposes Hormuz management system with voluntary fees, source says”. Reuters, ngày 28/7/2026. Truy câp ngày 30/7/2026.
https://www.reuters.com/.../oman-presented-regional.../
4. Ba Lan cáo buộc tên lửa Nga rơi vào lãnh thổ trong đợt tập kích nhằm vào Ukraine
Ngày 30/7/2026, Ba Lan và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã khẩn cấp điều động nhiều máy bay chiến đấu cùng máy bay cảnh báo sớm sau khi một tên lửa cruise Kh-101 được cho là do Nga phóng đi sâu khoảng 90km vào lãnh thổ Ba Lan và phát nổ tại tỉnh Lublin. Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk khẳng định nước này sẵn sàng bắn hạ mục tiêu nếu tên lửa tiếp tục hành trình, đồng thời nhận định hiện chưa có dấu hiệu cho thấy Ba lan là mục tiêu cố ý. Vụ việc xảy ra ngay sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy ghé thăm thành phố Lublin của Ba Lan để thảo luận về an ninh khu vực với Thủ tướng Tusk khi trở về từ Mỹ.
Sự cố diễn ra cùng thời điểm Nga tung đợt tấn công diện rộng quy mô lớn với hơn 70 tên lửa và 280 máy bay không người lái nhắm vào nhiều khu vực trên khắp Ukraine. Các trận không kích đã gây thiệt hại nặng nề cho hạ tầng, làm ít nhất 9 người thiệt mạng tại Lviv và khu vực gần Kryvyi Rih cùng hơn 54 người khác bị thương. Bất chấp việc lực lượng phòng không Ukraine đánh chặn được phần lớn UAV, Tổng thống Zelenskiy tiếp tục cảnh báo về tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa phòng không. Liên minh châu Âu (EU) đã lên tiếng phản đối gay gắt đợt leo thang mới của Nga và cam kết thắt chặt hỗ trợ cho Ukraine.
Nguồn tham khảo:
[1] Clare Sebastian. Jonny Hallam. “Poland blames Russia for firing missile into its territory as Moscow unleashes deadly attack on Ukraine”. CNN, ngày 30/07/2026. Truy cập ngày 30/07/2026.
https://edition.cnn.com/.../ukraine-kyiv-missile-attack...
[2] “Poland blames Russia for missile landing inside its territory “. Saudi Gazette, ngày 30/07/2026. Truy cập ngày 30/07/2026.
https://saudigazette.com.sa/.../iranian-strike-kills...
5. Trung Quốc đẩy mạnh tuần tra hải quân và không quân quanh khu vực tranh chấp trên Biển Đông
Ngày 1/8/2026, Quân đội Trung Quốc (PLA) đã phối hợp cùng Cảnh sát biển nước này tổ chức các cuộc diễn tập chiến đấu chung trên không và trên biển xung quanh khu vực bãi cạn Scarborough trên Biển Đông. Trung Quốc mô tả các hoạt động quân sự này là phản ứng cần thiết nhằm đáp trả một số quốc gia mà họ cáo buộc là đang làm tổn hại đến hòa bình và ổn định trong khu vực; đồng thời, khẳng định các đường cơ sở do phía Philippines tuyên bố quanh bãi tranh chấp này đều là “phi pháp và không có giá trị”.
Song song với đợt tập trận, Trung Quốc đã ban hành chính sách quản lý mới áp dụng riêng cho “Khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia đảo Hoàng Nhan” - khu vực vốn được phía Trung Quốc đơn phương thành lập từ tháng 9/2025. Theo các quy định mới công bố, mọi hoạt động đánh bắt hải sản, khai thác khoáng sản, thu hoạch san hô hay trai khổng lồ không được cấp phép đều sẽ bị nghiêm cấm hoàn toàn và xử lý theo pháp luật. Cảnh sát biển Trung Quốc tuyên bố sẽ thiết lập các đợt tuần tra và thực thi pháp luật thường nhật để tăng cường kiểm soát thực địa khu vực này, trong khi đó, Đại sứ quán Philippines tại Bắc Kinh hiện chưa đưa ra bình luận chính thức nào trước chuỗi hành động từ phía Trung Quốc.
Nguồn tham khảo:
[1] “China conducts naval, air patrols around disputed shoal in South China Sea”. CNA, ngày 01/8/2026. Truy cập ngày 01/8/2026
https://www.channelnewsasia.com/.../china-conducts-naval...
[2] Che Pan. Ryan Woo. “China conducts naval, air patrols around disputed shoal in South China Sea”. Reuters, ngày 01/8/2026. Truy cập ngày 01/8/2026.
https://www.reuters.com/.../china-conducts-naval-air.../
