Điểm tin 18 - 24/07/2023

1. Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng các nước Mỹ Latinh-Caribe và Liên minh châu Âu (CELAC-EU) tổ chức tại Bỉ

Từ ngày 17/7 đến ngày 18/7, Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng các nước Mỹ Latinh-Caribe và Liên minh châu Âu (CELAC-EU) lần thứ 3 đã được tổ chức tại thủ đô Brussels (Bỉ) sau 8 năm gián đoạn kể từ năm 2015. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh khu vực Mỹ Latinh và Caribe đang là thị trường mới nổi, thu hút nhiều nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Tại hội nghị, các nhà lãnh đạo thảo luận về các chủ đề nổi bật như: tăng cường hợp tác trên các diễn đàn đa phương, hòa bình và an ninh quốc tế, thương mại và đầu tư, nỗ lực chống biến đổi khí hậu, tư pháp và an ninh dân sự, sức chống chịu của hệ thống y tế.

Kết thúc hội nghị, các bên đã thông qua Tuyên bố chung và kí kết nhiều hiệp định hợp tác quan trọng nhằm củng cố các giá trị chung và thắt chặt quan hệ hợp tác. Bên cạnh đó, các nhà lãnh đạo EU và CELAC cũng nhất trí sẽ tổ chức họp thượng đỉnh theo chu kỳ hai năm một lần.

Nguồn tham khảo:

H.Hà, “Hội nghị thượng đỉnh EU-CELAC đạt nhiều kết quả quan trọng,” Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 19/07/2023. Truy cập ngày 22/7/2023. https://dangcongsan.vn/.../hoi-nghi-thuong-dinh-eu-celac...

"Declaration of the EU-CELAC Summit 2023", European Commission, ngày 18/7/2023. Truy cập ngày 22/7/2023.

https://ec.europa.eu/.../pres.../detail/en/statement_23_3924

"EU-CELAC summit, 17-18 July 2023", The European Council, ngày 18/7/2023. Truy cập ngày 22/7/2023.

https://www.consilium.europa.eu/.../intern.../2023/07/17-18/ 

2. Tái khởi động đàm phán khí hậu Mỹ - Trung Quốc

Ngày 16/7, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ về biến đổi khí hậu John Kerry đã đến Trung Quốc để tái khởi động các cuộc đàm phán về vấn đề khí hậu sau khi các cuộc đàm phán bị đình trệ vào năm ngoái do một số vấn đề trong quan hệ song phương.

Các cuộc đàm phán diễn ra vào hôm 18/7 đã tập trung vào những nội dung như giảm phát thải khí methane, giảm sử dụng than đá, giảm thiểu tình trạng phá rừng và hỗ trợ các nước nghèo đối phó với những thách thức do tình trạng biến đổi khí hậu gây ra.

Ngoài ra, ông Kerry còn nhấn mạnh Mỹ sẵn sàng tăng cường hợp tác với Trung Quốc để cùng giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu. Đồng thời, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường hy vọng Trung Quốc và Mỹ sẽ tiếp tục hợp tác, tôn trọng lẫn nhau, tăng cường trao đổi thông tin và thúc đẩy hợp tác để thúc đẩy quản lý khí hậu đa phương. Ông cũng cam kết thực hiện Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu một cách có hiệu quả.

Nguồn tham khảo:

“Tái khởi động đàm phán khí hậu Mỹ - Trung Quốc”, Báo điện tử VTV, ngày 17/7/2023. Truy cập ngày 22/7/2023.

https://vtv.vn/.../tai-khoi-dong-dam-phan-khi-hau-my...

Friedman, Lisa, “The U.S. and China Are Restarting Climate Talks: Here’s Where Things Stand”, The New York Times, ngày 15/7/2023. Truy cập ngày 22/7/2023.

https://www.nytimes.com/.../us-china-climate-talks.html

“Mỹ, Trung Quốc tái khởi động đàm phán về khí hậu”, Báo Đồng Nai, ngày 17/07/2023. Truy cập ngày 22/7/2023.

https://baodongnai.com.vn/.../my-trung-quoc-tai-khoi.../

Trần Quyên, “Mỹ sẵn sàng tăng cường hợp tác với Trung Quốc về vấn đề biến đổi khí hậu”, Tin tức thông tấn xã Việt Nam, ngày 18/7/2023. Truy cập ngày 22/7/2023.

https://baotintuc.vn/.../my-san-sang-tang-cuong-hop-tac... 

3. Nga chấm dứt hiệu lực thỏa thuận Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen

Vào ngày 18/7, phía Nga đã quyết định chấm dứt hiệu lực thỏa thuận Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen kể từ khi được gia hạn lần thứ 3 vào ngày 18/5.

Theo thông tin từ phía Moscow, nguyên nhân chấm dứt thỏa thuận là do các bên còn lại đã không đáp ứng những yêu cầu về xuất khẩu lương thực và phân bón của Nga. Theo ông Dmitry Peskov - người phát ngôn Điện Kremlin, Nga sẵn sàng cung cấp miễn phí ngũ cốc cho các nước có thu nhập thấp bị ảnh hưởng bởi tình trạng mất an ninh lương thực, đồng thời sẽ ngay lập tức quay trở lại thỏa thuận khi các điều kiện của nước này được đáp ứng.

Theo người phát ngôn của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), việc ngừng thỏa thuận sẽ gây ảnh hưởng đến nguồn cung lương thực cho các quốc gia phụ thuộc nhiều vào các chuyến hàng từ Ukraine, đặc biệt là ở khu vực Bắc Phi, Trung Đông và Nam Á. Điều này hạ thấp triển vọng an ninh lương thực và có nguy cơ làm trầm trọng thêm lạm phát lương thực toàn cầu, đặc biệt là tại các nước có thu nhập thấp.

Nguồn tham khảo:

“Không có lần gia hạn thứ tư, Nga chấm dứt hiệu lực thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen”, Báo điện tử VTV, ngày 19/7/2023. Truy cập ngày 22/7/2023.

https://vtv.vn/.../khong-co-lan-gia-han-thu-tu-nga-cham...

Ray, Siladitya, “Russia Terminates Key Grain Deal With Ukraine—Threatening Global Food Supply”, Forbes, ngày 17/7/2023. Truy cập ngày 22/7/2023.

https://www.forbes.com/.../russia-suspends-key-grain.../...

Quỳnh Chi, “IMF: Chấm dứt thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen sẽ khiến giá lương thực tăng cao”, Báo điện tử VTV, ngày 22/07/2023. Truy cập ngày 23/7/2023.

https://vtv.vn/.../imf-cham-dut-thoa-thuan-ngu-coc-bien...  

4. Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio công du Trung Đông

Từ ngày 16 - 20/7, Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio đã thực hiện chuyến công du đến các nước Trung Đông gồm Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Qatar. Chuyến thăm được diễn ra trong bối cảnh Tokyo đang tìm kiếm nguồn cung năng lượng ổn định đồng thời hỗ trợ các nước Arab giảm phụ thuộc vào xuất khẩu dầu mỏ, khí đốt, đẩy mạnh đa dạng hóa nền kinh tế và chuyển đổi xanh.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Thủ tướng Kishida Fumio đã có các cuộc gặp song phương với Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman, Tổng thống UAE Mohammed bin Zayed al-Nahyan và Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad al-Thani. Tại các cuộc gặp, nhà lãnh đạo Nhật Bản đã ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác trên các lĩnh vực như: công nghiệp, nông nghiệp, công nghệ, kinh tế tuần hoàn, giáo dục, y tế, du lịch,…

Bên cạnh đó, chuyến thăm có ý nghĩa thúc đẩy việc duy trì và tăng cường trật tự quốc tế tự do và rộng mở dựa trên luật lệ.

Nguồn tham khảo:

“Prime Minister Kishida solidifies Japan's partnerships in Middle East”, NHK, ngày 18/7/2023. Truy cập ngày 22/7/2023. https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20230719_03/

Ministry of Foreign Affairs of Japan, “Prime Minister Kishida’s visit to Saudi Arabia, United Arab Emirates and Qatar”, ngày 13/7/2023. Truy cập ngày 23/7/2023

https://www.mofa.go.jp/me_a/me2/page7e_000026.html

Tiến Dũng, “Thủ tướng Nhật Bản thăm Trung Đông: Cái bắt tay cùng có lợi”, Nhân Dân, ngày 20/7/2023. Truy cập ngày 22/7/2023.

https://nhandan.vn/cai-bat-tay-cung-co-loi-post763102.html

Chu Văn, “Nhật Bản tăng cường 'ngoại giao tài nguyên' với Trung Đông”, Thế giới & Việt Nam, ngày 16/7/2023. Truy cập ngày 22/7/2023.

https://baoquocte.vn/nhat-ban-tang-cuong-ngoai-giao-tai... 

5. Anh ký nghị định thư gia nhập CPTPP

Ngày 16/7, Bộ trưởng Thương mại và Kinh doanh Anh Kemi Badenoch đã ký kết văn bản gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), trong khuôn khổ cuộc họp của Ủy ban CPTPP được tổ chức tại Auckland (New Zealand).

Bộ trưởng Kemi Badenoch nhấn mạnh, việc Anh tham gia vào thỏa thuận thương mại này sẽ giúp đẩy mạnh nền kinh tế nước này, mở ra cơ hội và khả năng tiếp cận vào thị trường hơn 500 triệu dân, tạo ra cơ hội việc làm từ các doanh nghiệp thuộc sở hữu của các nước thành viên hoạt động trong và ngoài Anh.

Thủ tướng New Zealand Chris Hipkins khẳng định sự tham gia của các quốc gia có nền kinh tế lớn trong CPTPP giúp kết nối và củng cố hệ thống thương mại dựa trên luật lệ giữa hai khu vực Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

CPTPP được coi là thỏa thuận thương mại lớn nhất của Anh kể từ sự kiện Brexit, góp phần thực hiện chiến lược “Nước Anh toàn cầu” của quốc gia này. Ở chiều ngược lại, Anh là thành viên mới đầu tiên và cũng là quốc gia châu u đầu tiên tham gia CPTPP sau khi Hiệp định được thành lập.

Nguồn tham khảo:

H.Hà, “Anh ký nghị định thư tham gia CPTPP”, Báo điện tử Đảng Cộng sản, ngày 17/7/2023. Truy cập ngày 22/7/2023.

https://dangcongsan.vn/.../anh-ky-nghi-dinh-thu-tham-gia...

Thùy Dung, “Vương quốc Anh chính thức ký thỏa thuận gia nhập CPTPP”, Báo điện tử Chính phủ, ngày 16/7/2023. Truy cập ngày 23/7/2023. https://baochinhphu.vn/vuong-quoc-anh-chinh-thuc-ky-thoa...