Điểm tin 11 - 17/07/2023

1. Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tổ chức tại Litva

Vào ngày 11/7, Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã được khai mạc ra tại Thủ đô Vilnius (Litva). Hội nghị có sự tham dự của nhà lãnh đạo các nước thành viên NATO cùng các quốc gia đối tác như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand, Ukraine.

Sau 2 ngày thảo luận, hội nghị đã kết thúc và đưa ra nhiều quyết định quan trọng. Trong đó, các nước thành viên NATO đã cam kết hỗ trợ lâu dài cho Ukraine và thành lập Hội đồng NATO - Ukraine, song chưa đưa ra lời mời Kyiv gia nhập khối. Tuyên bố chung của Hội nghị thượng đỉnh năm nay cũng ghi nhận sự tham gia của thành viên mới là Phần Lan, đồng thời bày tỏ trông đợi việc Thụy Điển sớm gia nhập liên minh sau thỏa thuận giữa Thủ tướng nước này với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ và Tổng Thư ký NATO.

Bên cạnh đó, với sự góp mặt của các quốc gia đối tác, hội nghị thượng đỉnh đã nâng cao khả năng hợp tác của NATO với các quốc gia như Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, New Zealand, các quốc gia nằm trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang là điểm nóng cạnh tranh của nền chính trị thế giới.

Cook, Lorne, “NATO summit results in brief: Mixed news for Ukraine, hope for Sweden and a response to Russia”, APNews, ngày 16/07/2023. Truy cập ngày 16/07/2023.

https://apnews.com/.../nato-summit-vilnius-lithuania...

Hương Giang, “Hội nghị thượng đỉnh NATO kết thúc với nhiều quyết định quan trọng”, Vnplus, ngày 13/07/2023. Truy cập ngày 16/07/2023.

https://www.vietnamplus.vn/hoi-nghi-thuong.../874665.vnp

“Ukraine says NATO summit results are good, not ideal”, Reuters, ngày 12/07/2023. Truy cập ngày 16/07/2023.

https://www.reuters.com/.../ukraine-says-nato-summit.../

“Vilnius Summit Communiqué”, NATO, 11/07/2023. Truy cập ngày 17/07/2023.

https://www.nato.int/cps/en/natohq/official_texts_217320.htm 

2. Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 56 tổ chức tại Indonesia

Vào ngày 11/7, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 56 và các hội nghị liên quan đã chính thức khai mạc tại thủ đô Jakarta (Indonesia). Hội nghị Bộ trưởng ASEAN lần thứ 56 và các hội nghị liên quan có sự tham dự của 29 quốc gia và 18 Hiệp hội.

Trước thực tế tình hình khu vực đang chứng kiến nhiều biến động, căng thẳng chính trị gia tăng, việc thúc đẩy hiện thực hóa Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (AOIP) trở thành một trong những vấn đề được ưu tiên. Bên cạnh đó, Hội nghị còn thảo luận một số nội dung như tình hình Myanmar và việc thực hiện Đồng thuận 5 điểm, nguyên tắc của ASEAN về Biển Đông, trong đó có cam kết thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), hướng tới xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế…

Sau 4 ngày họp với những phiên thảo luận kéo dài, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 56 và các hội nghị liên quan đã bế mạc với gần 40 văn kiện được thông qua. Trong đó, ASEAN khẳng định vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực và khẳng định quan điểm và lập trường ủng hộ tất cả các vấn đề về hòa bình, ổn định, hợp tác phát triển trên thế giới.

Khánh Minh, “ASEAN sẽ không trở thành đấu trường cạnh tranh hay lực lượng ủy nhiệm”, Lao động, ngày 16/07/2023. Truy cập ngày 16/07/2023.

https://laodong.vn/.../asean-se-khong-tro-thanh-dau...

Phạm Hà, “Khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 56”, VOV, ngày 11/07/2023. Truy cập ngày 16/07/2023.

https://vov.vn/.../khai-mac-hoi-nghi-bo-truong-ngoai-giao...

Lamb, Kate, Widianto, Stanley, “ASEAN foreign ministers repeat condemnation of Myanmar violence”, Reuters, ngày 14/07/2023. Truy cập ngày 16/07/2023.

https://www.reuters.com/.../asean-struggles-unity.../

“Những kết quả nổi bật của AMM 56”, Công an nhân dân, ngày 16/07/2023. Truy cập ngày 17/07/2023.

https://cand.com.vn/.../nhung-ket-qua-noi-bat-cua-amm-56.../ 

3. Trung Quốc và Quần đảo Solomon tuyên bố thiết lập Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện

Ngày 10/7, Trung Quốc và Quần đảo Solomon đã tuyên bố thiết lập Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện trong khuôn khổ chuyến thăm của Thủ tướng Manasseh Sogavare đến thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc). Đặc biệt, hai quốc gia đã kí thỏa thuận kế hoạch triển khai hợp tác cảnh sát giai đoạn 2023-2025.

Theo đó, Trung Quốc có thể gia hạn sự hiện diện của lực lượng cảnh sát tại Quần đảo Solomon cho đến năm 2025. Mặt khác, vào tháng 6/2023, Thủ tướng Quần đảo Solomon Manasseh Sogavare cũng đã kêu gọi xem xét lại hiệp ước an ninh năm 2017 giữa nước này với Australia.

Những động thái kể trên đã gây ra phản ứng trái chiều tới từ Australia khi về mặt lịch sử, đây là quốc gia hỗ trợ cảnh sát cho Quần đảo này, bao gồm cả việc triển khai nhanh cảnh sát vào năm 2021 để dập tắt bạo loạn. Cùng với Australia, Mỹ và New Zealand cũng kêu gọi Thủ tướng Sogavare công bố ngay lập tức các chi tiết về thỏa thuận hợp tác mới, trong bối cảnh lo ngại thỏa thuận sẽ gây ra cuộc cạnh tranh mới trong khu vực. Tuy nhiên, Thủ tướng Sogavare đã bác bỏ những lo ngại trên và khẳng định, sự hiện diện của cảnh sát Trung Quốc không đe dọa đến an ninh khu vực.

Hoàng Châu, “Trung Quốc và Quần đảo Solomon thiết lập Quan hệ Đối tác Chiến lược”, Vietnamplus, ngày 10/07/2023. Truy cập ngày 16/07/2023. https://www.vietnamplus.vn/trung-quoc-va-quan.../874114.vnp

“Solomon Islands signs controversial policing pact with China”, Reuters, ngày 11/07/2023. Truy cập ngày 16/07/2023.

https://www.theguardian.com/.../solomon-islands-signs...

Needham, Kirsty, “Australia raises concern over Solomon Islands policing plan with China's top diplomat”, Reuters, ngày 14/07/2023. Truy cập ngày 16/07/2023.

https://www.reuters.com/.../solomon-islands-says-chinese.../ 

4. Đức công bố Chiến lược ứng phó với Trung Quốc

Vào ngày 13/7, chính phủ Đức lần đầu tiên công bố “Chiến lược ứng phó với Trung Quốc” với trọng tâm là giảm rủi ro trong quan hệ kinh tế, giảm sự phụ thuộc của quốc gia này vào Trung Quốc, song bảo đảm duy trì mối quan hệ hợp tác giữa hai nước.

Bản chiến lược dài 64 trang được đưa ra trong bối cảnh “Trung Quốc đã thay đổi”, đồng thời xác định việc Bắc Kinh này “quyết định tăng cường quan hệ với Nga gây ra những hậu quả an ninh ngay lập tức tới nước Đức”.

Tài liệu nhận định rằng, Đức đã quá phụ thuộc vào Trung Quốc, đặc biệt trong các lĩnh vực y tế, dược phẩm và công nghệ. Cụ thể, tính riêng trong năm 2022, Trung Quốc là thị trường quan trọng đối với các công ty hàng đầu của Đức với kim ngạch thương mại gần 300 tỷ euro.

Động thái mới nhất này của chính quyền Đức cho thấy sự thống nhất với những thỏa thuận Đức đạt được với Liên minh châu Âu (EU) trước đó. Về phía Trung Quốc, Đại sứ quán nước này tại Đức ra tuyên bố bày tỏ hy vọng chính quyền ông Olaf Scholz xem xét sự phát triển của Trung Quốc một cách toàn diện, hợp lý và khách quan.

Nguồn tham khảo:

“Đức công bố chiến lược với Trung Quốc”, VTV, ngày 14/7/2023. Truy cập ngày 16/7/2023. https://vtv.vn/.../duc-cong-bo-chien-luoc-voi-trung-quoc...

Ziady, Hanna; Schmidt, Nadine, “‘China has changed.’ Germany unveils strategy to cut reliance on world’s no. 2 economy”, CNN, ngày 14/7/2023. Truy cập ngày 16/7/2023. https://edition.cnn.com/.../germany-china.../index.html 

5. Sudan từ chối giải pháp hòa bình từ lực lượng gìn giữ hòa bình châu Phi

Ngày 11/7, Bộ Ngoại giao Sudan đã ra thông báo phản đối việc triển khai bất kỳ lực lượng nước ngoài nào tại quốc gia này để đáp lại tuyên bố trước đó của Cơ quan Liên chính phủ về phát triển các nước Đông Phi (IGAD).

Cụ thể, vào ngày 10/7, hội nghị nhóm các nước IGAD đã được tổ chức tại Ethiopia để khởi động một tiến trình hòa bình trong nỗ lực giải quyết xung đột ở Sudan. Tuy nhiên, đại diện quân đội Sudan đã không tham dự để bày tỏ thái độ phản đối sự hiện diện của Tổng thống Kenya William Ruto với tư cách người đứng đầu ủy ban điều hành cuộc đàm phán - khi tháng trước, phía Sudan đã cáo buộc Kenya chứa chấp Lực lượng hỗ trợ nhanh (RSF) - lực lượng đối đầu quân đội Sudan.

Trong tuyên bố vào ngày 11/07 của mình, quân đội Sudan cũng cho rằng IGAD “thiếu tôn trọng” quan điểm của các quốc gia thành viên sẽ khiến Sudan suy nghĩ lại về lợi ích của tư cách thành viên trong tổ chức. Thông báo trên của Bộ Ngoại giao Sudan đã hoan nghênh một hội nghị sắp diễn ra ở Ai Cập, quốc gia được xem là gần gũi với quan điểm của lực lượng quân đội Sudan.

Nguồn tham khảo:

Tuấn Nguyễn, “Bộ Ngoại giao Sudan phản đối việc triển khai lực lượng nước ngoài”, VTV, ngày 12/7/2023. Truy cập ngày 16/7/2023. https://vov.vn/.../bo-ngoai-giao-sudan-phan-doi-viec...

“Sudan rejects African peace bid and ‘enemy’ peacekeeping force”, Al Jazeera, ngày 11/7/2023. Truy cập ngày 16/7/2023. https://www.aljazeera.com/.../sudan-rejects-african-peace...

“Sudan's army-aligned foreign ministry rejects East African peace bid”, Reuters, ngày 11/7/2023. Truy cập ngày 16/72023. https://www.reuters.com/.../sudans-army-aligned-foreign.../