1. Hội nghị Thượng đỉnh NATO diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ
Ngày 7-8/7, Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây dương (NATO) đã khai mạc tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) với sự tham gia của 32 nước thành viên. Hội nghị được tổ chức trong bối cảnh cuộc xung đột Nga - Ukraine vẫn kéo dài, căng thẳng leo thang tại Trung Đông và châu Âu đang chịu sức ép lớn từ Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tăng cường tự chủ quốc phòng.
Trong khuôn khổ hội nghị, các nhà lãnh đạo NATO tập trung thảo luận ba nội dung trọng tâm nhằm hiện thực hóa mô hình “NATO 3.0” - định hướng phát triển mới của liên minh, nhấn mạnh tăng cường năng lực phòng thủ tập thể, hiện đại hóa lực lượng và nâng cao khả năng tự chủ về công nghiệp quốc phòng. Ba nội dung gồm: (1) Đẩy nhanh lộ trình nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035; (2) Tăng cường năng lực sản xuất vũ khí, thúc đẩy hợp tác công nghiệp quốc phòng để đáp ứng nhu cầu phòng thủ trước các thách thức an ninh hiện nay; (3) Tái khẳng định cam kết hỗ trợ lâu dài đối với Ukraine thông qua gói hỗ trợ trị giá 70 tỷ euro trong năm 2026, bao gồm viện trợ trang thiết bị quân sự, huấn luyện và các hình thức hỗ trợ khác.
Hội nghị Thượng đỉnh NATO 2026 được đánh giá là bước ngoặt trong quá trình điều chỉnh chiến lược của liên minh, chuyển trọng tâm từ mở rộng thành viên sang tăng cường năng lực phòng thủ, hiện đại hóa lực lượng và phát triển công nghiệp quốc phòng. Dù còn nhiều thách thức trong quá trình giảm phụ thuộc vào Mỹ, hội nghị được xem là dấu mốc quan trọng mở ra giai đoạn chuyển đổi mới của NATO.
Nguồn tham khảo:
[1] Anh Tuấn & Hải Đăng, “Hội nghị Thượng đỉnh NATO: Nỗ lực định hình trục quyền lực cân bằng”, VOV, ngày 09/07/2026.
https://vov.vn/.../hoi-nghi-thuong-dinh-nato-no-luc-dinh....
[2] Phương Hoa, “Hội nghị thượng đỉnh NATO khởi động với loạt dự án quốc phòng quy mô lớn”, TTXVN, ngày 07/07/2026.
https://baotintuc.vn/.../hoi-nghi-thuong-dinh-nato-khoi....
[3] Elisabeth Gosselin-Malo, Tim Martin, “Six takeaways from the 2026 NATO Summit”, Breaking Defense, ngày 10/7/2026.
https://breakingdefense.com/.../six-take-aways-from-the.../.
2. EU mở giai đoạn đàm phán gia nhập mới với Ukraine và Moldova
Ngày 10/7, 27 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã đạt đồng thuận mở giai đoạn đàm phán gia nhập mới đối với Ukraine và Moldova, đánh dấu bước tiến quan trọng trong tiến trình hội nhập của hai quốc gia Đông Âu. Quyết định này được đưa ra sau khi Hungary rút lại quyền phủ quyết, tạo điều kiện nối lại tiến trình đàm phán gia nhập EU vốn bị đình trệ trong thời gian qua. Theo kế hoạch, các thủ tục chính thức sẽ được tiến hành vào ngày 14/7.
Theo quyết định của EU, Cụm chương 6 về lĩnh vực đối ngoại sẽ được mở, tạo điều kiện để quốc gia ứng cử viên bước vào giai đoạn đàm phán chi tiết đối với các chương chuyên đề thuộc cụm này. Ủy ban châu Âu (EC) cho biết cả hai quốc gia đã hoàn tất các yêu cầu kỹ thuật để mở toàn bộ các cụm chương còn lại. Do đó, tiến trình đàm phán tiếp theo chủ yếu phụ thuộc vào sự đồng thuận chính trị của các nước thành viên EU.
Nguồn tham khảo:
[1] Như Hoa, “EU nhất trí mở giai đoạn đàm phán gia nhập mới với Ukraine và Moldova”, VOV, ngày 11/07/2026.
https://vov.vn/.../eu-nhat-tri-mo-giai-doan-dam-phan-gia....
[2] Bảo Minh, “Tiến trình gia nhập EU của Ukraine và Moldova có thêm bước đột phá”, Báo Thế giới và Việt Nam, ngày 11/07/2026.
https://baoquocte.vn/tien-trinh-gia-nhap-eu-cua-ukraine....
3. Mỹ và Iran kết thúc lệnh ngừng bắn
Vào ngày 8/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố bản ghi nhớ chấm dứt xung đột với Iran đã kết thúc và dừng đàm phán với cáo buộc Iran vi phạm lệnh ngừng bắn 60 ngày. Tuyên bố được đưa ra sau các vụ tấn công của Iran nhắm vào 3 tàu thương mại tại eo biển Hormuz, vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Ngay sau đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã thực hiện hai đợt không kích liên tiếp nhắm vào hơn 80 mục tiêu bao gồm các hệ thống phòng không, trạm radar, mạng lưới chỉ huy, năng lực tên lửa chống hạm cùng hơn 60 xuồng cao tốc của Iran.
Về phía Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tiến hành đáp trả bằng tên lửa và máy bay không người lái vào 85 địa điểm là các cơ sở quân sự của Mỹ. Các đợt tấn công của Iran được ghi nhận tại nhiều khu vực dọc bờ biển phía Nam từ eo biển Hormuz đến vịnh Oman, bao gồm Bandar Abbas, đảo Abu Musa, Jask và Iranshahr. Tổng thống Trump cảnh báo Mỹ sẽ gia tăng biện pháp quân sự nếu các tàu hàng hải tiếp tục bị nhắm tới, trong khi cố vấn quân sự của Lãnh tụ tối cao Iran tuyên bố sẽ có biện pháp trừng phạt nghiêm khắc đối phương.
Trước diễn biến đó, Liên Hợp Quốc kêu gọi tất cả các bên kiềm chế tối đa, chấm dứt các hành động quân sự, khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz và nối lại đối thoại nhằm tránh nguy cơ xung đột tiếp tục leo thang. Oman - quốc gia với eo biển Hormuz nằm trong một phần lãnh hải - đã đề xuất một phương án tạm thời nhằm quản lý giao thông qua eo biển Hormuz bằng cách thiết lập hai hành lang hàng hải được kiểm soát riêng biệt, qua đó duy trì hoạt động lưu thông hàng hải trong bối cảnh căng thẳng.
Nguồn tham khảo:
[1] Aaron Blake, “Trump says the Iran ceasefire is ‘OVER.’ What now?”, CNN Politics, ngày 11/07/2026.
https://edition.cnn.com/.../trump-says-the-iran-ceasefire....
[2] Thành Đạt, “Tổng thống Trump: Lệnh ngừng bắn với Iran đã kết thúc”, Báo Dân trí, ngày 08/07/2026.
https://dantri.com.vn/.../tong-thong-trump-lenh-ngung-ban....
[3] Ngọc Mai, “Mỹ tấn công Iran, ông Trump dọa sẽ còn đánh khốc liệt hơn”, Báo Thanh niên, ngày 09/07/2026.
https://thanhnien.vn/nong-my-tan-cong-iran-ong-trump-doa....
[4] “Statement attributable to the Spokesperson for the Secretary-General on the Middle East”, United Nations, ngày 12/07/2026.
https://www.un.org/.../statement-attributable-the....
4. Thủ tướng Triều Tiên Pak Thae-Song thăm chính thức Trung Quốc
Ngày 10/7, Thủ tướng Triều Tiên Pak Thae-song có chuyến thăm Trung Quốc nhân dịp kỷ niệm 65 năm Hiệp ước Hữu nghị, Hợp tác và Tương trợ giữa Trung Quốc và Triều Tiên (11/7/1961-11/7/2026). Sự kiện diễn ra sau chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình tới Triều Tiên vào tháng 6/2026, tiếp tục khẳng định đà giao lưu cấp cao giữa hai nước.
Tại cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình khẳng định Hiệp ước Hữu nghị, Hợp tác và Tương trợ Trung - Triều là nền tảng chính trị và pháp lý của quan hệ hữu nghị giữa hai nước. Ông kêu gọi tăng cường phối hợp chiến lược nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh và lợi ích phát triển của mỗi nước, qua đó tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho tiến trình phát triển của hai bên.
Về phía Triều Tiên, Thủ tướng Pak Thae-song khẳng định Hiệp ước Hữu nghị, Hợp tác và Tương trợ Triều - Trung là cơ sở pháp lý quan trọng cho quan hệ hợp tác chiến lược lâu dài, đồng thời tái khẳng định lập trường ủng hộ Trung Quốc trong vấn đề Đài Loan và bày tỏ mong muốn tiếp tục đưa quan hệ giữa hai nước phát triển theo hướng ngày càng bền chặt. Cuộc gặp này cho thấy Trung Quốc và Triều Tiên đang tiếp tục củng cố liên minh truyền thống dựa trên Hiệp ước Hữu nghị năm 1961, đồng thời tăng cường phối hợp chiến lược nhằm ứng phó với những biến động trong môi trường an ninh khu vực.
Nguồn tham khảo:
[1] Trung Kiên, “Trung Quốc - Triều Tiên nhấn mạnh tương trợ chiến lược”, VOV, ngày 10/07/2026.
https://vov.vn/.../trung-quoc-trieu-tien-nhan-manh-tuong....
[2] Thanh Phương, “Thông điệp mới về quan hệ chiến lược Trung Quốc - Triều Tiên”, Báo Tin tức, ngày 10/07/2026.
https://baotintuc.vn/.../thong-diep-moi-ve-quan-he-chien....
5. Úc và Fiji ký kết Hiệp ước Liên minh Đại dương hoà bình
Ngày 6/7, Thủ tướng Úc Anthony Albanese và Thủ tướng Fiji Sitiveni Rabuka đã ký kết hiệp ước Liên minh Đại dương Hòa bình tại Suva (Fiji). Đây là liên minh phòng thủ đầu tiên trong lịch sử Fiji, đưa quốc đảo này trở thành đồng minh chính thức thứ tư của Úc (sau Mỹ, New Zealand và Papua New Guinea). Theo hiệp ước, Úc cam kết dành “sự hỗ trợ đầy đủ” để bảo vệ chủ quyền của Fiji. Thỏa thuận cho phép các nước khác trong khu vực Thái Bình Dương có thể đồng tham gia trong tương lai.
Cùng ngày, hai nước cũng đã ký kết thỏa thuận song phương Liên minh Vuvale (Liên minh Gia đình), cam kết làm sâu sắc hợp tác, hội nhập trong các lĩnh vực kinh tế, an ninh và con người giữa hai nước. Các thỏa thuận diễn ra trong bối cảnh Nam Thái Bình Dương trở thành tâm điểm cạnh tranh chiến lược, khi Úc tích cực củng cố cấu trúc an ninh khu vực trước sự gia tăng hiện diện của Trung Quốc. Tuy nhiên, Thủ tướng Fiji khẳng định liên minh mới không nhằm vào bất kỳ bên thứ ba nào và không làm ảnh hưởng đến quan hệ kinh tế Fiji - Trung Quốc.
Nguồn tham khảo:
[1] Ronny P. Sasmita, “Australia-Fiji pact a hard Pacific pushback against China”, Asia Times, ngày 09/07/2026.
https://asiatimes.com/.../australia-fiji-pact-a-hard.../.
[2] “Fiji và Australia ký thỏa thuận liên minh”, Báo Nhân Dân, ngày 07/7/2026.
https://nhandan.vn/fiji-va-australia-ky-thoa-thuan-lien....
