Điểm tin 05 - 10/07/2023

1. Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) khai mạc tại Ấn Độ

Vào ngày 4/7, Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) năm 2023 đã diễn ra theo hình thức trực tuyến, với sự tham dự của lãnh đạo các nước thành viên, trong đó có Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Thủ tướng Ấn Độ nhấn mạnh, các nước cần tôn trọng sự toàn vẹn lãnh thổ, tăng cường kết nối và chung tay trong cuộc chiến chống khủng bố nhằm đưa hợp tác lên tầm cao mới.

Tại hội nghị, Thủ tướng Narendra Modi hoan nghênh việc Iran gia nhập SCO và việc Belarus ký một bản ghi nhớ về ý định trở thành thành viên của tổ chức này.

Về phía Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi hợp tác thực chất và thúc đẩy quá trình phục hồi kinh tế giữa các thành viên. Bên cạnh đó, Tổng thống Vladimir Putin cũng khẳng định, SCO theo đuổi việc hình thành trật tự thế giới công bằng, đa cực dựa trên luật pháp quốc tế, hợp tác tôn trọng lẫn nhau với vai trò trung tâm và điều phối của Liên hợp quốc.

Nguồn tham khảo:

Hạnh Lê, “Hội nghị thượng đỉnh SCO: Ấn Độ hoan nghênh Iran, Trung Quốc kêu gọi hợp tác thực chất, Nga tuyên bố sẽ làm điều này”, Báo Thế giới và Việt Nam, 4/7/2023. Truy cập ngày 9/7/2023.

https://baoquocte.vn/hoi-nghi-thuong-dinh-sco-an-do-hoan...

“Khai mạc Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải tại Ấn Độ”, VTV, 4/7/2023. Truy cập ngày 9/7/2023.

https://vtv.vn/.../khai-mac-hoi-nghi-thuong-dinh-to-chuc...

Krishn, Kaushik; Rajesh, “SCO says not against any country as it expands reach, welcomes Iran”, Reuters, 4/7/2023. Truy cập ngày 9/7/2023.

https://www.reuters.com/.../putin-xi-attend-virtual-sco.../ 

2. Bộ trưởng Tài chính Mỹ thăm Trung Quốc

Vào ngày 6/7, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen đã tới Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm Trung Quốc kéo dài 4 ngày. Theo đánh giá của nữ Bộ trưởng, bà và các quan chức hàng đầu Trung Quốc như Thủ tướng Lý Cường đã có các cuộc hội đàm “trực tiếp” và “hiệu quả”, góp phần đưa mối quan hệ Mỹ - Trung Quốc lên “những chỗ đứng vững chắc hơn”.

Trong một cuộc họp báo, bà Janet Yellen phát biểu rằng, dù Mỹ và Trung Quốc vẫn còn bất đồng về một số vấn đề, song bà bày tỏ sự tin tưởng rằng các cuộc gặp giữa hai nước đã góp phần thúc đẩy nỗ lực của Bắc Kinh và Washington trong việc ổn định mối quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, vốn đang gặp nhiều thách thức vì các vấn đề Đài Loan và cạnh tranh công nghệ.

Nguồn tham khảo:

Minh Hạnh, “Bộ trưởng Tài chính Mỹ thăm Trung Quốc: Hy vọng nhìn thấy cầu vồng sau mưa”, Báo Tiền phong, 9/7/2023. Truy cập ngày 9/7/2023.

https://tienphong.vn/bo-truong-tai-chinh-my-tham-trung...

“US Treasury secretary Janet Yellen to visit China to build ‘healthy’ ties with Beijing”, The Guardian, 3/7/2023. Truy cập 9/7/2023.

https://www.theguardian.com/.../us-treasury-secretary... 

3. Mỹ viện trợ bom chùm cho Ukraine

Vào ngày 7/7, Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan cho biết chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã quyết định cung cấp hàng nghìn quả bom chùm cho Ukraine trong gói viện trợ quân sự mới trị giá 800 triệu USD, nâng tổng mức viện trợ quân sự mà Washington dành cho Kiev lên hơn 40 tỷ USD kể từ khi xung đột với Nga nổ ra cuối tháng 2/2022.

Cũng trong gói viện trợ mới nhất, Mỹ còn dự định cung cấp cho Ukraine xe bọc thép Bradley và Stryker cùng một loạt đạn dược, như đạn dùng cho lựu pháo và Hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS.

Sau quyết định của Mỹ, Phó Phát ngôn viên Farhan Haq của Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho biết Tổng thư ký phản đối động thái này và khẳng định ủng hộ Công ước cấm sử dụng bom chùm (Tiếng Anh: Convention on Cluster Munitions; viết tắt: CCM) được ký kết bởi hơn 120 quốc gia vào năm 2008, trừ Mỹ, Nga và Ukraine. Đồng quan điểm nhiều nước thành viên NATO như Canada, Tây Ban Nha, Đức và Anh đã chỉ trích việc Mỹ gửi bom chùm tới Ukraine, nhằm tái khẳng định cam kết của họ với thỏa thuận của Liên hợp quốc trong việc cấm bom chùm, đồng thời lên tiếng phản đối việc sử dụng chúng trong cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Nguồn tham khảo:

Hồng Anh, “Tổng thống Biden giải thích quyết định cung cấp bom chùm cho Ukraine”, VOV, 8/7/2023. Truy cập ngày 9/7/2023.

https://vov.vn/.../tong-thong-biden-giai-thich-quyet-dinh...

Minh Khôi, “Thành viên NATO phản đối gửi bom chùm tới Ukraine, Mỹ nói không để Nga chiến thắng”, Báo Tuổi trẻ, 9/7/2023. Truy cập ngày 9/7/2023.

https://tuoitre.vn/thanh-vien-nato-phan-doi-gui-bom-chum...

Stone, Mike; Bose, Nandita, “US to give Ukraine cluster munitions in $800 million aid package”, Reuters, 7/7/2023. Truy cập ngày 9/7/2023.

https://www.reuters.com/.../us-cluster-munitions-ukraine.../ 

4. EU công bố Báo cáo Tầm nhìn chiến lược năm 2023

Vào ngày 6/7, theo thông lệ thường niên, Ủy ban châu Âu (EC) đã công bố Báo cáo Tầm nhìn chiến lược năm 2023. Nội dung bao trùm của bản báo cáo năm nay là việc tăng cường quyền tự chủ của Liên minh châu Âu (EU) trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều thách thức.

Báo cáo khẳng định, EU đang tham gia vào một quá trình chuyển đổi sâu sắc để đạt được tính trung lập và bền vững về khí hậu trong vài thập kỷ tới. Quá trình chuyển đổi bền vững này sẽ là chìa khóa để củng cố quyền tự chủ chiến lược mở của châu Âu, đảm bảo khả năng cạnh tranh lâu dài, duy trì mô hình kinh tế thị trường và củng cố vai trò lãnh đạo toàn cầu của khối.

Để quá trình chuyển đổi thành công, báo cáo đã chỉ ra những thách thức mà EU cần giải quyết, trong đó có sự thay đổi địa chính trị, nhu cầu mô hình kinh tế mới; đồng thời xác định 10 lĩnh vực cần đổi mới chính sách, như tăng cường tính toàn vẹn, minh bạch, công khai và sức mạnh của thị trường chung châu Âu.

Nguồn tham khảo:

Hồng Quang; Thế Dũng; Đoàn Hà, “Tầm nhìn chiến lược EU 2023: Tăng cường quyền tự chủ khi thế giới đối mặt nhiều thách thức”, VTV, 7/7/2023. Truy cập ngày 9/7/2023.

https://vtv.vn/.../tam-nhin-chien-luoc-eu-2023-tang-cuong...

“2023 Strategic Foresight Report: sustainability and wellbeing at the heart of Europe’s Open Strategic Autonomy”, European Commission, 6/7/2023. Truy cập ngày 9/7/2023.

https://ec.europa.eu/com.../presscorner/detail/en/ip_23_3623  

5. Chính phủ Ukraine nộp đơn xin gia nhập CPTPP

Vào ngày 7/7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao New Zealand cho biết New Zealand - quốc gia thực hiện các chức năng lưu trữ pháp lý cho Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) - đã nhận được yêu cầu xin gia nhập chính thức từ Ukraine vào ngày 5/5.

Người phát ngôn nói thêm, các bước tiếp theo trong quy trình chấp thuận đơn xin gia nhập của Ukraine sẽ do tất cả các thành viên CPTPP quyết định. Dự kiến các nước thành viên sẽ gặp nhau vào ngày 16/7 tại thành phố Auckland của New Zealand trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng CPTPP.

Cũng trong ngày 7/7, Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản Shigeyuki Goto xác nhận thông tin đơn xin gia nhập của Ukraine; đồng thời khẳng định Nhật Bản sẽ đánh giá kỹ lưỡng khả năng của Ukraine trong việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chí cao của Hiệp định.

Nguồn tham khảo:

Phan An, “Chính phủ Ukraine nộp đơn đề nghị được tham gia CPTPP”, Vietnam+, 7/7/2023. Truy cập ngày 9/7/2023.

https://www.vietnamplus.vn/chinh-phu-ukraine.../873635.vnp

Komiya, Kantaro; Craymer, Lucy , “Ukraine asks to join CPTPP trade pact”, Reuters, 7/7/2023. Truy cập ngày 9/7/2023.

https://www.reuters.com/.../ukraine-has-requested.../....