Trong những năm gần đây, "Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương" là một khái niệm địa kinh tế, địa chính trị và địa chiến lược mới đã được sử dụng rộng rãi bởi các học giả và giới chính trị ở Úc, Hoa Kỳ và Ấn Độ. Sự nổi lên của khái niệm "Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương" phản ánh những thay đổi trong cấu trúc chính trị và kinh tế của khu vực châu Á, đồng thời cũng phản ánh các chiến lược của một số quốc gia. Khái niệm này lần đầu tiên được công bố trong bài phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) tại Việt Nam vào tháng 12 năm 2017. Washington hiện sử dụng khái niệm này như một chiến lược khu vực với sự hợp tác chặt chẽ trong nhóm “Quad”: Nhật Bản, Ấn Độ, Australia và Mỹ.

Là một khái niệm địa kinh tế, "Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương" nhấn mạnh sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế châu Á, đặc biệt là sự phát triển của nền kinh tế Trung Quốc, Ấn Độ và thương mại hàng hải do nó mang lại, khiến các tuyến Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương trở nên quan trọng đối với khu vực và nền kinh tế toàn cầu. Khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương có gần một nửa dân số thế giới, bao gồm Đông Bắc Á, Đông Nam Á và Trung Đông. Nó cũng bao gồm một số tuyến giao thương chính trên thế giới. Các yếu tố kinh tế là cơ sở cho sự trỗi dậy của khái niệm về "Ấn Độ-Thái Bình Dương" và là chìa khóa cho sự nhấn mạnh về địa chính trị.

Là một khái niệm địa chính trị, ban đầu "Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương" được cho là chiến lược của Hoa Kỳ để kết nối Ấn Độ và Thái Bình Dương thông qua mối quan hệ chặt chẽ hơn với Nhật Bản. Sau đó, nó đã thay thế quan niệm "Châu Á-Thái Bình Dương" của chính quyền Obama và "Chính sách Tái cân bằng đối với châu Á-Thái Bình Dương" của Mỹ. Và sau khi Trump rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương, nó trở thành chiến lược của Trump để tham gia vào khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương và chuyển trọng tâm sang khuôn khổ địa chính trị. Có thể thấy, phạm vi địa lí không khác gì Châu Á - Thái Bình Dương của Obama, nhưng tên gọi Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương thể hiện sự coi trọng của Mỹ với tầm quan trọng chiến lược của Ấn Độ, một quốc gia đang trên đà phát triển nhanh chóng trở thành cường quốc khu vực và là đối thủ cạnh tranh của Trung Quốc. Điều này được Phó Trợ lí Ngoại trưởng Mỹ Alex Wong khẳng định trong bản Tóm tắt về Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Lợi ích của Mỹ nằm ở vai trò ngày càng gia tăng của Ấn Độ, một quốc gia cũng chia sẻ những giá trị và nguyên tắc của Mỹ về trật tự thế giới tự do và rộng mở.

Sự phát triển từ khái niệm "Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương" đến chính sách phản ánh thực tế và xu hướng hội nhập liên tục trong nhiều lĩnh vực của Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Sự nổi lên của khái niệm này dựa vào sự kết hợp của một số yếu tố, bao gồm sự trỗi dậy của vị trí chiến lược của Ấn Độ Dương, sự thay đổi của trung tâm chiến lược quốc tế, sự thúc đẩy của chính phủ Nhật Bản dưới thời Abe và phản ứng tích cực của Mỹ.

Cả Hàn Quốc và ASEAN đều đóng một vai trò quan trọng trong chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương. Là một nước từng nhận hỗ trợ phát triển của Hoa Kỳ, Hàn Quốc, hiện là một trong những quốc gia phát triển nhất thế giới, thể hiện sự đáng tin cậy cho cộng đồng tài trợ mà hiện tại họ đã tham gia. Quan hệ đối tác chiến lược giữa Hàn Quốc và Mỹ để hỗ trợ phát các nước đang phát triển ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương có tiềm năng đáng kể trong việc thúc đẩy sự giao lưu kinh tế. Hàn Quốc đã chứng tỏ là một đồng minh đáng tin cậy và mạnh mẽ của Mỹ trong việc thúc đẩy tự do, cơ hội và thịnh vượng trong khu vực và trên toàn cầu. Trong khi đó, về mặt địa chính trị, ASEAN được cho là một chiến trường quan trọng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nơi mà sự "tự do" và "tự do" ("freeness" and "openness" của chiến lược sẽ được thử nghiệm. ASEAN là một tập hợp của các quốc gia tương đối mới, đang phát triển, có sự liên kết đa dạng. Mỹ và ASEAN có thể đạt được nhiều bước tiến hơn nữa, khi hai bên có nhiều cơ sở để đẩy mạnh mối quan hệ đối tác đang phát triển của mình trong bối cảnh hiện nay ở Ấn Độ - Thái Bình Dương.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. https://www.dailysignal.com/.../why-south-korea-is-key.../

2. https://eurasiafuture.com/.../south-asias-role-in-the.../ 

3. https://www.weforum.org/.../how-the-indo-pacific-concept.../

----------

Thông tin về cuộc thi Nghiên cứu ASEAN-Hàn Quốc:

☞ Thí sinh: Sinh viên đại học hoặc sau đại học hiện đang học tập tại các cơ sở giáo dục của ASEAN và Hàn Quốc.

◈ Chủ đề của Cuộc thi ◈

☞ ASEAN and Korea in the Emerging Indo-Pacific

☞ ASEAN Connectivity and Beyond

☞ Toward a Reciprocal Cultural Exchange: ASEAN Wave in Korea

☞ 30 Years of ASEAN-Korea Relations: Retrospect and Prospect

【Giải thưởng】

※ Cơ hội được xuất bản bài nghiên cứu trong tạp chí The Future of ASEAN-Korea Partnership.

※ Một chuyến đi (tài trợ toàn phần) đến Seoul, Hàn Quốc (cho các thí sinh đến từ ASEAN) và Hà Nội, Việt Nam (cho các thí sinh đến từ Hàn Quốc).

【Hạn nộp bài】2019.06.17 ~ 2019.09.01

※ Trang web chính thức của Trung tâm ASEAN-Hàn Quốc: https://www.aseankorea.org

※ Thông tin về cuộc thi, những bài nghiên cứu đạt giải và được xuất bản từ các năm trước: https://tinyurl.com/akcessaycontest