Tuần này, Galileo xin giới thiệu với các bạn cuốn sách hết sức bổ ích về sáng kiến BRI đang được triển khai bởi chính quyền Trung Quốc: “Vành đai Con đường - Hàm ý cho Đông Nam Á” của tác giả Phạm Sỹ Thành - người sáng lập và điều hành Chương trình Nghiên cứu Kinh tế Trung Quốc thuộc VEPR (VCES)
TS. Phạm Sỹ Thành là một trong số rất ít những chuyên gia, đã liên tục theo dõi quá trình hình thành và phát triển của Sáng kiến Vành đai-Con đường từ những ngày đầu tiên. Là người thông thạo cả hai thứ tiếng Trung Quốc và tiếng Anh, có điều kiện làm việc trong các mạng lưới nghiên cứu rộng lớn trong lục địa lẫn các nhóm nghiên cứu đa dạng bên ngoài Trung Quốc, đóng vai trò chủ chốt trong những dự án nghiên cứu liên quan đến Vành đai, Con đường của cả Trung Quốc lẫn các tổ chức đa phương như Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), TS. Phạm Sỹ Thành nắm giữ những lợi thế đặc biệt không phải chỉ ở Việt Nam, mà cả trong khu vực, và thực sự đã trở thành một nhà nghiên cứu có thẩm quyền về Sáng kiến Vành đai-Con đường.
Là ý tưởng do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đề xuất vào mùa Thu năm 2013, sáng kiến về Con đường Tơ lụa trên biển thế kỷ XXI và Hành lang Kinh tế Con đường tơ lụa (gọi tắt là Sáng kiến Vành đai, Con đường – Belt and Road Initiative, BRI) đã nhanh chóng trở thành một quyết sách kinh tế chính trị và đối ngoại quan trọng của Trung Quốc trong nhiệm kỳ lãnh đạo của thế hệ lãnh đạo thứ năm. BRI không chỉ là sáng kiến có tác động trực tiếp đến sự phát triển của Trung Quốc mà còn có thể tạo ra những thay đổi quan trọng về tình hình phát triển kinh tế của các châu lục và tái định dạng các cấu trúc địa – kinh tế, địa – chính trị, địa – chiến lược hiện thời.
Sau hơn 5 năm phát triển, Sáng kiến Vành đai – Con đường ngày càng thể hiện là một sự đánh cược lớn mà Trung Quốc dồn ngày càng nhiều vốn liếng vào đó. Sáng kiến này rõ ràng là nền tảng (platform) căn bản nhất để Trung Quốc vươn ra thế giới, thiết lập và khẳng định vai trò toàn cầu của mình. Năm năm cũng là quãng thời gian để nước này học hỏi, chỉnh sửa và cập nhật cho phù hợp với những điều kiện liên tục thay đổi, những phản ứng đa dạng từ các nước trong khu vực ảnh hưởng của Vành đai – Con đường. Không thể phủ nhận rằng Trung Quốc đang trở thành một lực lượng toàn cầu duy nhất có khả năng đối trọng với Mỹ trên nhiều phương diện căn bản. Bản thân nước Mỹ cũng phải thay đổi chiến lược ứng xử với Trung Quốc, thậm chí có những lúc dường như bối rối. Một bằng chứng là việc xây dựng Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) dưới thời Barack Obama đã bị hủy bỏ và thay thế bằng Chiến lược Ấn Độ - Thái Bình Dương Mở và Tự do dưới thời Donald Trump. Dù chiến lược của Mỹ là thế nào và tiến triển theo thời gian ra sao, ảnh hưởng của Trung Quốc vẫn tiếp tục lan tỏa không ngừng nghỉ từ Nam Mỹ tới Bắc Cực, từ những đại ngàn tuyết phủ ở siberia đến các sa mạc nứt nẻ ở Australia, từ thành phố biển Sihanoukville của Campuchia đến cảng nước sâu Hambantota của Sri Lanka. Dù muốn hay không muốn, hiện trạng của thế giới đã thay đổi thật nhiều so với năm năm trước.
Để có sự chuẩn bị cho những đề xuất hợp tác BRI từ phía Trung Quốc, cuốn sách tập trung nghiên cứu các vấn đề cốt lõi của sáng kiến này nhằm cung cấp những thông tin cơ bản về BRI. Những nội dung chính bao gồm tổng quan về BRI từ một sáng kiến đến khi được đưa vào Điều lệ Đảng (sửa đổi) của Trung Quốc vào tháng 10/2017; vị trí của Đông Nam Á trong sáng kiến BRI cũng như quan điểm của các quốc gia này về sáng kiến của Trung Quốc; triển khai BRI ở Đông Nam Á 5 năm qua (2014 – 2018) và tác động của nó đối với cả Đông Nam Á và Trung Quốc; thực tiễn hợp tác BRI giữa Việt Nam với Trung Quốc; các hàm ý chính sách để tận dụng cơ hội và hạn chế rủi ro từ BRI đối với chiến lược, an ninh và phát triển kinh tế của Việt Nam
Lần này, TS. Phạm Sỹ Thành công bố một chuyên khảo sâu hơn về Sáng kiến Vành đai, Con đường trong khu vực Đông Nam Á, đặt trong bối cảnh chung, cập nhật những thay đổi nhanh chóng gần đây và ảnh hưởng mang tính đảo lộn của nó đối với khu vực đa sắc đa hình này. Tác giả đưa ra những kiến giải chi tiết về vai trò của Đông Nam Á trong chiến lược Vành đai-Con đường từ cách nhìn của nội bộ Trung Quốc cũng như quan điểm địa-chính trị-kinh tế tổng quát, cập nhật những phát triển mới nhất, đồng thời cảnh báo những khả năng có thể xảy ra như bẫy nợ, bẫy tiêu chuẩn, hay sự thay đổi trật tự xã hội địa phương vì lực lượng lao động và cộng đồng người Hoa mới xuất hiện đột ngột từ lục địa. Điều này khiến TS Phạm Sỹ Thành nhớ lại những nỗ lực của Napoleon và nước Pháp trong việc tranh bá với Đế quốc Anh vào đầu thế kỷ 19. Lịch sử quả là vẫn đi lại những cung đường quanh co ở những cao độ khác nhau.
Các bạn có thể tìm đọc cuốn “Vành đai con đường sáng kiến của Trung Quốc và hàm ý đối với Việt Nam” cũng của TS Phạm Sỹ Thành được xuất bản năm 2017 để có cái nhìn thấu đáo hơn về sáng kiến và so sánh những tiến triển nhất định về đại chiến lược này của Trung Quốc. Ngoài ra, hãy liên tục cập nhật những thông tin tiếp theo từ fanpage của Galileo để có cơ hội gặp gỡ tác giả của cuốn sách - TS. Phạm Sỹ Thành trong thời gian tới.
Linh đặt mua sách: http://bit.ly/Đặt_mua_bộ_sách_BRI
