Ngay sau khi Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 12 vừa bế mạc thì tối ngày 18/11/2020, Galileo Society đã tổ chức buổi tọa đàm lần thứ 12 - nằm trong chuỗi Đối thoại Toàn cầu Galileo (Galileo Global Dialogue) – xoay quanh các vấn đề về Biển Đông với sự góp mặt của hai diễn giả là Tiến sĩ Hà Anh Tuấn – Giám đốc quỹ hỗ trợ nghiên cứu Biển Đông (FESS) và Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Lan Hương – Nghiên cứu viên Viện Biển Đông (SCS).
Buổi tọa đàm gồm hai phiên thảo luận chính với phiên mở đầu do Tiến sĩ Hà Anh Tuấn làm chủ tọa. Nhắc đến khu vực Biển Đông thì đại đa số mọi người thường nghĩ ngay tới tranh chấp chủ quyền và quyền chủ quyền giữa Việt Nam và Trung Quốc. Tuy nhiên, theo diễn giả Hà Anh Tuấn thì trên Biển Đông còn tồn tại nhiều vấn đề nổi cộm khác như ô nhiễm rác thải nhựa, an toàn hàng hải, cạn kiệt nguồn hải sản, vấn nạn cướp biển hay tranh chấp quyền quản lí và khai thác tài nguyên. Bằng những ví dụ minh họa cụ thể và chân thực, diễn giả đã cung cấp cho các bạn sinh viên một cách dễ hiểu nhất về những khái niệm cũng như cách ứng xử phù hợp trong xử lí tranh chấp trên Biển Đông. Đến với phiên thảo luận thứ hai, Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Lan Hương đã tập trung vào mặt trận ngoại giao pháp lí mà theo cách gọi của diễn giả thì đó là “cuộc chiến công hàm 2.0”. Khác với “cuộc chiến công hàm 1.0” - diễn ra từ năm 2009 đến năm 2011 - thì năm 2020 đã chứng kiến một cuộc chiến căng thẳng hơn với sự góp mặt của nhiều quốc gia cả trong lẫn ngoài ASEAN, tiêu biểu như Anh, Pháp, Đức, Úc và Hoa Kỳ. Cuộc chiến cũng đánh dấu nhiều sự kiện nổi bật như việc Trung Quốc lần đầu đưa ra lập trường Nam Hải Chư Đảo ra Liên hợp quốc hay Công hàm của các nước đều trực tiếp hoặc gián tiếp đề cập tới Phán quyết của Toà Trọng tài trong vụ kiện Biển Đông năm 2016 của Philippines.
Kết thúc phần diễn thuyết, rất nhiều câu hỏi đã được đặt ra bởi các bạn sinh viên tham dự buổi tọa đàm. Những câu hỏi tập trung vào một loạt những vấn đề nóng như chiến lược của Hoa Kỳ với khu vực Châu Á – Thái Bình Dương hậu bầu cử, sự khác nhau giữa hai cuộc chiến công hàm, tính hiệu quả của các điều luật quốc tế trong giải quyết tranh chấp trên Biển Đông hay dự luật cho phép Hải cảnh Trung Quốc sử dụng vũ khí sẽ có ảnh hưởng gì đến cục diện khu vực.
Dù thời gian dự kiến của buổi tọa đàm chỉ trong vỏn vẹn 2 tiếng đồng hồ nhưng với phần trình bày đầy nhiệt huyết của diễn giả cùng với sự quan tâm của các bạn sinh viên thì thời lượng của buổi đối thoại đã vượt qua dự kiến ban đầu. Điều đó chứng minh cho sức hấp dẫn của buổi tọa đàm lần này.
