[Ngày này năm xưa _ 09_03_2020] Hình ảnh

Tháng 6/1940, Pháp bị phát xít Đức chiếm đóng. Lợi dụng cơ hội đó, chính quyền phát xít Nhật tăng sức ép lên chính quyền Pháp tại Đông Dương nhằm thế chân Pháp. Nhật yêu cầu Pháp cho Nhật vào Đông Dương, sử dụng các sân bay để tiến công miền Nam Trung Quốc, đặt nền kinh tế Đông Dương phục vụ cho guồng máy chiến tranh của Nhật. Ngày 30/8/1940, Pháp và Nhật kí Hiệp định chính trị Tô-ki-ô, trong đó Pháp chấp nhận hầu hết các yêu cầu của Nhật. Đầu năm 1945, chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc, nước Pháp được giải phóng, chính phủ Charles de Gaulle trở về Paris. Trong khi đó, ở mặt trận Thái Bình Dương, phát xít Nhật bị nguy khốn trước các đòn tấn công dồn dập của Anh và Mỹ cả ở trên biển và trên bộ. Quân Pháp ở Đông Dương ráo riết chuẩn bị, chờ thời cơ để giành lại địa vị thống trị cũ. Tình thế trên buộc Nhật phải đảo chính Pháp, nhằm độc chiếm Đông Dương.

19 giờ ngày 9 tháng 3 năm 1945, đại sứ Nhật Bản gửi cho Toàn quyền Đông Dương Jean Decoux tối hậu thư. với nội dung buộc Pháp phải hợp tác chặt chẽ với Nhật trong việc phòng thủ Đông Dương trước nguy cơ quân đội Anh, Mỹ đổ bộ, do đó Nhật buộc Pháp phải đặt toàn bộ lực lượng vũ trang, các cơ sở hậu cần dưới quyền chỉ huy của Nhật và tất cả các quan chức Pháp phải phục tùng sự chỉ huy của Nhật. Phía Pháp xin hoãn thời gian và Nhật coi đó là hành động bác bỏ tối hậu thư. 21 giờ 20, Nhật hạ lệnh tấn công Pháp. Quân Nhật nhanh chóng chiếm được Phủ Toàn quyền, giam giữ Toàn quyền Đông Dương cùng các quan chức cấp cao, đồng thời quân Nhật cũng làm chủ được các vùng đô thị lớn như Hà Nội, Huế, Sài Gòn...Đến chiều ngày 10 tháng 3 năm 1945, quân Pháp chính thức đầu hàng. Toàn bộ Đông Dương lúc này đã trở thành thuộc địa của phát xít Nhật. 

Cuộc đảo chính của Nhật tại Đông Dương tạo nên thời cơ cho cách mạng Việt Nam. Ngay sau ngày 9 tháng 3 năm 1945, Ban Thường vụ Trung ương Ðảng đã họp và đưa ra những nhận định khách quan về thời cơ khởi nghĩa đang đến rất gần và ra chỉ thị: "Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta". Sau đó, tận dụng thời cơ Nhật đầu hàng đồng minh (13/8/1945), 25 triệu đồng bào cả nước với tinh thần "đem sức ta mà giải phóng cho ta", đã nhất tề vùng lên giành chính quyền trong 15 ngày, chấm dứt sự thống trị gần trăm năm của thực dân và ngàn năm của phong kiến, thiết lập nền dân chủ cộng hoà.

Có thể kết luận rằng, sự kiện Nhật đảo chính Pháp ở Đông Dương đã mang lại thời cơ chín muồi cho cách mạng Việt Nam. Ðảng ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh có tầm nhìn vượt trước thời gian, xác định đúng thời cơ, cho nên đã chuẩn bị tốt lực lượng, sẵn sàng chủ động, chớp thời cơ lãnh đạo nhân dân ta đứng lên tổng khởi nghĩa giành thắng lợi. một cách nhanh, gọn, không đổ máu và thành công triệt để. 

Nguồn tham khảo: 

- http://baotanglichsu.vn/.../74-nam-nhat-vao-djong-duong...

- http://www.mofahcm.gov.vn/.../nr040807105001/ns050509134116