NHẬN ĐỊNH VỀ CHIẾN TRANH BIÊN GIỚI VIỆT TRUNG

Ngày hôm nay - kỷ niệm 41 năm ngày mở đầu chiến tranh biên giới Việt - Trung, hãy cùng tưởng niệm những anh hùng đã mãi nằm xuống vì biên cương tổ quốc.  Hãy Galileo điểm lại nhận định của một số nhà ngoại giao, chuyên gia Việt Nam về cuộc chiến tranh biên giới này nhé!

Với tổng bí thư Lê Duẩn, cuộc chiến tranh biên giới năm 1979 mà Đặng Tiểu Bình tuyên bố “dạy cho Việt Nam một bài học”, không chỉ là một cuộc chiến tranh giữa hai đất nước, đó còn là sự tan vỡ mối quan hệ bạn bè hơn 20 năm giữa ông và Đặng Tiểu Bình. Trong cuốn sổ tay của Tổng bí thư Lê Duẩn năm 1978 mà gia đình ông còn giữ, có đoạn viết: “Đất nước Việt Nam phải giàu mạnh và hùng cường. Đó là vị trí lịch sử và địa dư của Việt Nam, không thể khác được. Vì chúng ta ở bên cạnh một đất nước mà lịch sử của nước đó chưa bao giờ từ bỏ dã tâm xâm lược đất nước ta” (3).

Sau năm 1975, khi giao nhiệm vụ cho Nhà ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch đàm phán với Mỹ để thúc đẩy quá trình bình thường hóa quan hệ giữa hai nước, ông Lê Duẩn đã dặn dò ông Nguyễn Cơ Thạch: “Sau lưng một kẻ thù, đôi khi ta có thể tìm thấy một người bạn. Sau lưng một người bạn, đôi khi sẽ là kẻ thù” (4).

Đối với cố Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch, ông theo đuổi đường lối ngoại giao đa phương. Ông lý giải rằng, vào thời điểm mối quan hệ Việt – Trung bế tắc, cái mà Việt Nam có thể làm là thúc đẩy mối quan hệ với các nước trên thế giới, cải thiện vị trí và tầm ảnh hưởng của Việt Nam, rồi dùng chính tầm ảnh hưởng có được đó để đem lại lợi thế và sức mạnh cho Việt Nam trong việc đàm phán bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc. Ông đã từng chia sẻ về quan điểm đối ngoại của mình: “Không giống như các đường phố của New York, các Hiệp định quốc tế bao giờ cũng có hai chiều. Quan hệ quốc tế không giống như hoạt động của các cửa hàng bán đồ ăn nhanh. Trong bất cứ trường hợp nào, chúng tôi cũng có thể chờ đợi thêm để có các quan hệ thương mại và ngoại giao nếu cần thiết" (5)

Đánh giá về chiến tranh biên giới Việt - Trung năm 1979, giáo sư Vũ Dương Huân (Học viện Ngoại giao) có đưa ra nhận định: "Việt Nam là một nhân tố trong chiến lược toàn cầu của Trung Quốc. Chiến lược toàn cầu của Trung Quốc vào thời điểm 1979 là mở cửa, là 4 hiện đại hóa, vì vậy họ phải bắt tay với Mỹ, phải nắm Đông Dương, xuống Đông Nam Á - con đường quan trọng nhất để ra thế giới. Việt Nam lại có đường lối chiến lược khác, cản trở chiến lược này nên Trung Quốc đã tìm cách để “trị” Việt Nam" (6).

Giáo sư - Tiến sĩ Đỗ Tiến Sâm (Viện Nghiên cứu Trung Quốc) đưa ra cái nhìn: "Việt Nam và Trung Quốc là 2 nước láng giềng, đồng nghĩa với việc không thể di chuyển đất nước đi đâu được. Vì vậy, xây dựng quan hệ hữu nghị là nguyện vọng cơ bản và lâu dài của nhân dân 2 nước. Nếu quan hệ 2 nước căng thẳng, thậm chí để xảy ra chiến tranh như năm 1979, thì những tổn thất lớn về người và của cải vật chất là không thể tính toán được, trong đó những người chịu thiệt hại nhiều nhất và lớn nhất là nhân dân hai nước. Điều quan trọng hơn là làm suy giảm lòng tin chính trị giữa hai nước mà trong thời gian ngắn rất khó lấy lại được". (7)

Xin được kết bằng câu nói nổi tiếng của Nguyên phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình đã viết: “Ta tôn trọng lịch sử, sòng phẳng với lịch sử không có nghĩa là chúng ta kích động hận thù. Chúng ta biết sự thật, để hiểu đâu là lẽ phải và để rút ra bài học cho các mối quan hệ quốc tế trong bối cảnh phức tạp ngày nay” (2). Thời gian qua đi nhưng lịch sử thì vẫn còn đó, chúng ta cần nhìn nhận lịch sử đúng đắn, khách quan để tưởng nhớ những người đã ngã xuống vì biên cương tổ quốc và suy nghĩ về những bài học từ quá khứ!

Nguồn tham khảo:

(1), (2) tham khảo tại https://vietnamnet.vn/.../cuoc-chien-bien-gioi-nam-1979...

(3), (4) tham khảo tại http://cafef.vn/thai-do-cua-tbt-le-duan-voi-lanh-dao...

(5) tham khảo tại https://magazine.vov.vn/20190705/nguyencothach/index.html

(6), (7) tham khảo tại https://thanhnien.vn/.../cuoc-chien-tranh-bien-gioi-la...