HIẾN CHƯƠNG LIÊN HỢP QUỐC RA ĐỜI (26/6/1945)

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh Chiến tranh thế giới lần thứ 2 đang dần đi tới hồi kết. Chiến tranh tuy đã đi qua nhưng cũng đã để lại những hậu quả vô cùng tàn khốc cho toàn nhân loại, không phân biệt nước thắng trận hay thua trận. Những di sản khốc liệt mà hai cuộc chiến tranh thế giới để lại đã thôi thúc các nước trên thế giới mà trước hết là các nước đồng minh phải cùng nhau bảo vệ cuộc sống hòa bình, ngăn chặn các cuộc chiến tranh trên toàn thế giới. Hội nghị San Francisco với việc thông qua Hiến chương Liên Hợp Quốc là sự tiếp nối việc hiện thực hóa tinh thần đó cũng như các thỏa thuận của các nước đồng minh tại các Hội nghị trước đó như Hội nghị Teheran (1943), Hội nghị Yalta (1945).

Hiến chương Liên Hợp Quốc là hiệp ước nền tảng của Liên Hợp Quốc, có vai trò như một bản hiến pháp đối với một quốc gia. Hiến chương quy định những nội dung bao quát, cơ bản nhất đối với một tổ chức như nguyên tắc hoạt động, cơ cấu tổ chức, quy chế thành viên… Tất cả các thành viên của Liên Hợp Quốc đều bị ràng buộc bởi các điều khoản của Hiến chương. Ngày 24/10/1945, Hiến chương được 5 nước thành viên Hội đồng Bảo an cùng hầu hết các quốc gia tham gia ký kết phê chuẩn và có hiệu lực đánh dấu sự ra đời lịch sử của Liên Hợp Quốc - tổ chức quốc tế lớn nhất hành tinh.

Đánh giá về Hiến chương Liên Hợp Quốc, Tổng thống Hoa Kỳ Harry S.Truman đã từng phát biểu: “Nếu chúng ta có bản Hiến chương này cách đây vài năm, có lẽ đã không có những cái chết vô nghĩa. Chúng ta sẽ xây dựng một tương lai mà hàng triệu triệu người đang sống sẽ được đảm bảo. Có thời điểm cho những kế hoạch và thời điểm cho những hành động, và thời điểm đó chính là ở đây, chính vào lúc này”.

Có thể nói, Hội nghị San Francisco đã đặt nền móng cho một tổ chức quốc tế mới giữ vai trò duy trì hòa bình và an ninh thế giới, phát triển các mối quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc và tiến hành hợp tác quốc tế giữa các nước trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc bình đẳng và quyền tự quyết của các dân tộc đồng thời khẳng định lại niềm tin vào những quyền con người cơ bản và thúc đẩy tiến bộ xã hội.

Trải qua 75 hình thành và phát triển, Liên Hợp Quốc đã trở thành tổ chức toàn cầu rộng rãi nhất với sự tham gia của hầu như toàn bộ các quốc gia độc lập trên hành tinh. Vai trò và hoạt động của Liên Hợp Quốc được mở rộng về mọi mặt, nỗ lực hoạt động hướng tới thực hiện các tôn chỉ mục đích đã được đề ra, qua đó đem lại những tác động tích cực, to lớn đến đời sống quốc tế và từng dân tộc đồng thời là nền tảng không thể thiếu cho một thế giới hòa bình, thịnh vượng và công bằng hơn. Bên cạnh thành tựu đạt được, Liên Hợp Quốc vẫn chưa thể hoàn thành một cách xuất sắc những mục tiêu đề ra. Xung đột vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt, tình trạng nghèo đói, bất bình đẳng vẫn nhen nhóm ở nhiều nơi. Điều này đặt ra cho Liên Hợp Quốc những nhiệm vụ vô cùng nặng nề trước mắt.