GIẢI PHÓNG THỪA THIÊN - HUẾ

Sáng 26/3/1975, lá cờ cách mạng tung bay trên đỉnh cột cờ Phu Văn Lâu (Huế), đánh dấu mốc lịch sử Thừa Thiên - Huế hoàn toàn giải phóng.

(1) Thừa Thiên - Huế: Địa bàn chiến lược

Thành phố Huế là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng, là thành phố lớn thứ 3 và là trung tâm chính trị, văn hóa lớn thứ hai của miền Nam nên có ảnh hưởng lớn về chính trị, quân sự đối với toàn miền Nam. Huế còn là trung tâm chính trị đầu não của chính quyền Mỹ - Ngụy ở Bắc trung phần; là lá chắn bảo vệ và ngăn chặn sự tiến công chi viện của quân và dân ta từ hậu phương lớn miền Bắc vào, là hậu cứ tiền phương của địch, nơi chỉ huy, tổ chức các cuộc hành quân càn quét, đánh phá ra chiến trường Trị Thiên và miền Bắc. Mỹ - Ngụy đã xác định, mất Huế đồng nghĩa với mất miền Trung, là nguy cơ lớn đối với miền Nam.

Chiến dịch tiến công Trị Thiên - Huế (5 - 26/3/1975), giải phóng các tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên và thành phố Huế trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975. Sau khi địch thất bại nặng ở Tây Nguyên, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương kịp thời chỉ đạo mặt trận Trị Thiên. Quân đoàn 2 nhận rõ thời cơ, nhanh chóng chuyển hướng tiến công.

(2) Diễn biến chiến dịch

Chiến dịch diễn ra hai đợt:

Đợt 1 (5 - 20/3), quân đoàn 2 và lực lượng vũ trang địa phương tiến công vào tuyến phòng thủ của địch ở Quảng Trị. 3 giờ sáng ngày 18/3, ta giải phóng thị xã Quảng Trị, buộc địch co cụm về Thừa Thiên - Huế. Khó khăn lớn nhất trong giải phóng TP Huế đánh từ ngày mồng 5/3 đến mồng 8/3 là phối hợp. Các ngày đó là các ngày chiến trường ác liệt nhất, ngày nào cũng có bộ đội hy sinh, đêm nào đi cũng gặp phục kích. Vì vậy khi bóc được tuyến ngoài rồi thì khi đó địch vỡ địch chạy thì chúng ta gặp thuận lợi. Từ ngày 8/3/1975, quân ta bắt đầu tấn công đợt một ở nông thôn, đồng bằng. Quân đoàn 2, bắt đầu đánh chiếm các cứ điểm địch trên tuyến đường 14, khu vực Mỏ Tàu, vành đai của địch bảo vệ căn cứ Phú Bài, tuyến giao thông Huế- Đà Nẵng, mở màn chiến dịch Huế- Đà Nẵng. Ở cánh Bắc, quân ta đánh sập cầu An Lỗ cắt tuyến chi viện của địch từ Huế ra tuyến phía bắc, chiếm căn cứ Phổ Lại, huyện Phong Điền; chiếm căn cứ huyện Hương Trà...

Đợt 2 (21 - 26/3), ta phát triển tiến công và giải phóng Thừa Thiên - Huế. 5h sáng ngày 21/3/1975, quân ta đồng loạt nổ súng tấn công đợt hai, giải phóng Thừa Thiên Huế. Với tinh thần “Một ngày bằng 20 năm” quân ta dốc toàn bộ lực lượng mở cuộc tấn công, quần chúng nhân dân nổi dậy khắp nơi. Từ nhiều hướng, quân ta đánh vỡ tuyến phòng ngự của địch, tạo vòng vây kẹp chặt địch ở thành phố Huế và cửa Thuận An. Lúc này, quân, dân các huyện Phong Điền, Quảng Điền, Hương Trà nổi dậy chiếm các quận lỵ, nắm chính quyền. Trong các ngày 24 và 25 tháng 3, các trung đoàn 3 (sư đoàn 324) và 101 (sư đoàn 325) vượt qua Truồi, Nông đánh chiếm sân bay Phú Bài, quận lỵ Hương Thuỷ, theo đường số 1 tấn công vào Huế, phát triển đến An Cựu. Các trung đoàn 1 (sư đoàn 324), 4 và 271 (tỉnh đội Quảng Trị) có xe tăng và pháo binh yểm hộ đánh tan bộ phận còn lại của lữ đoàn 147 thủy quân lục chiến và liên đoàn 15 biệt động quân Quân lực Việt Nam Cộng hòa chưa kịp rút lên tàu tại Hương Thuỷ, Lương Thiện, Kệ Sung, Cự Lại.

(3) Kết quả và ý nghĩa chiến dịch

Từ trưa đến chiều 25 tháng 3, hầu hết các mục tiêu quan trọng trong thành phố Huế như căn cứ Mang Cá, Sở chỉ huy tiền phương Quân đoàn 1, Trại Trần Cao Vân, nhà lao Thừa Phủ, Đại Nội... bị Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đánh chiếm. Quân lực Việt Nam Cộng hoà tại Huế vỡ trận.

10 giờ 30 phút ngày 25/3/1975, cờ giải phóng đã tung bay trên cột cờ Phu Văn Lâu, báo hiệu thành phố Huế được giải phóng. Số quân nhân không kịp rút vào Đà Nẵng bị bắt và ra trình diện lên đến 58.722 người; trong đó có: một đại tá, 18 trung tá, 81 thiếu tá, 3.681 sĩ quan cấp uý. Khoảng 14.000 viên chức và nhân viên dân sự cũng đã ra trình diện. Một số lớn phương tiện chiến tranh trong đó có 140 xe tăng, xe bọc thép, hơn 800 xe quân sự khác và khoảng một vạn tấn đạn đã rơi vào tay Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Sau 18 ngày đêm chiến đấu, đến 26/3/1975, quân và dân tỉnh Thừa Thiên Huế đã hoàn toàn giải phóng quê hương, góp phần đẩy nhanh quân Ngụy vào vực thẳm hỗn loạn, sụp đổ về chiến lược, tư tưởng và tổ chức, đập tan lá chắn chiến lược “ngăn chặn miền Bắc” của địch ở phía Bắc, phá tan kế hoạch “phòng ngự co cụm chiến lược mới” . Với thắng lợi đó, thành phố Huế và quân dân toàn tỉnh đã trở thành hậu phương trực tiếp chi viện và tạo đà tiến công mạnh mẽ về quân sự ở Đà Nẵng.

Nguồn tham khảo:

http://cand.com.vn/.../Chien-dich-Hue-da-Nang-qua-hoi-uc.../